ىم-يشارا ءتىلىن قازاقشالاۋ كەرەك
استانا. KAZINFORM - قازىرگى تاڭدا الەم بويىنشا حالىق ءۇشىن قولايلى ءومىر قاراستىلۋدا. قوعامنان شەتتەتىلمەي، بارىمەن تەڭ قۇقىقتى بولۋ ءاربىر مەملەكەت وكىلدەرىنىڭ مىندەتى. وسى تۇستا ءدال قازاقستاندى الىپ، ونداعى ءتىل ماسەلەسىنىڭ وزەكتىلىگىن كوتەرسەك. ارينە، قازاق ءتىلىن دامىتۋ، قولدانىسىن كەڭەيتۋ ماڭىزدى. ءبىراق قازاق تىلىمەن قاتار، ىم-يشارا ءتىلىن دە قولعا العان ءجون.
مەملەكەتىمىزدە قۇلاعى ەستىمەيتىن، سويلەۋ قابىلەتى تومەن 200 مىڭعا جۋىق تۇرعىن تىركەلگەن. سوعان بايلانىستى ق ر زاڭناماسى بويىنشا، ءاربىر ەستۋ قابىلەتى ناشار دامىعان ادام جىل سايىن 60 ساعاتقا دەيىن ىمداۋ ءتىلى مامانىنىڭ تەگىن كىزمەتتەرىنە جۇگىنە الادى. قازاقستاندا قازىرگە مۇنداي ءتىل جوق، قابىلدانباعان. ىم-يشارا ءتىلى - قۇلاعى ەستىمەيتىن، سويلەي المايتىن ادامداردىڭ انا ءتىلى. ونداي جاندار ەلىمىزدە كوپ بولۋىنا قاراماستان، ىمداۋ تىلىندە قازاق سوزدىگى جوق. ويتكەنى مەكتەپتەن باستاپ ىم-يشارا ءتىلى ورىس ءتىلى نەگىزىندە ۇيرەتىلەدى.
«كەڭەس وداعى ساياساتى كوپتەگەن بۇرىنعى رەسپۋبليكالاردىڭ، سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ ءتىل ساياساتىندا تەرەڭ ءىز قالدىردى. ورىس ىمداۋ ءتىلى ەرەكشە جاندار ءۇشىن نەگىزگى قارىم- قاتىناس قۇرالى بولدى. بۇل ءۇردىس تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن دە جالعاسىن تاپتى. ناتيجەسىندە رەسپۋبليكا بويىنشا قىزىلوردا وبلىسى جانە شىمكەنت قالاسىندا عانا قۇلاعى ەستىمەيتىن ازاماتتار قازاقشا سويلەي الادى»، - دەيدى قازاقستان ساڭىراۋلار قوعامى بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى سايلاۋگۇل ومارحانوۆا.
ويتكەنى، بۇل سالانى تولىققاندى زەرتتەيتىن عالىم، فيلولوگتار دا جوقتىڭ قاسى. مىنە وسى فاكتىگە سۇيەنىپ، كوتەرىپ وتقان ماسەلەمىز وزەكتى ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى.
جالپى قازاق ءتىلى وزگە تىلدەرگە قاراعاندا گرامماتيكالىق تۇرعىدا قيىنداۋ دەپ سانالادى. بولاشاق جانە وتكەن شاقتاردىڭ بىرنەشە ءتۇرىنىڭ بولۋى - ىمداۋ ءتىلىن بىلەتىندەردىڭ تولىق ءتۇسىنۋىن قيىنداتادى. ناتيجەسىندە، وقۋلىقتاردان اقپارات الۋ كۇردەلەنىپ، ءبىلىم الۋعا كەدەرگى كەلتىرەدى. ءتىپتى تەلەديدارداعى جاڭالىقتاردا، فيلمدەردەگى سۋبتيترلەردىڭ بولۋى تولىققاندى تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى. قازاقشا ىمداۋ ءتىلى بويىنشا كومپيۋتەرلىك سۋردواۋدارما جۇيەلەرى قازىرگى كۇنگە دەيىن جوعارعى دەڭگەيدە دامىماعان. سوندىقتان وسى سالادا زەرتتەۋلەر جەتكىلىكسىز. ودان بولەك قازاق ىم-يشارا ءتىلىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن تاعى نە ىستەۋ قاجەت؟ مەنىڭ ويىمشا ول ءۇشىن ءتىل ماماندارىنىڭ، پەداگوگتاردىڭ جانە ساڭىراۋلار قوعامى مۇشەلەرىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ، قازاق ءتىلىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن دە، قازاقستاندا وسى ۋاقىتقا دەيىن قالىپتاسقان ىمداۋ تاجىريبەسىن دە ەسكەرىپ ستاندارتتاۋ قاجەت.
ەكىنشىدەن، قازاق ىمداۋ تىلىنە ماماندار دايارلاۋ كەرەك. ونىڭ ىشىندە قازاق ءتىلدى ساڭىراۋ ادامدارمەن جۇمىس ىستەيتىن مۇعالىمدەرگە، اۋدارماشىلارعا جانە الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان ترەنينگتەر وتكىزۋدى قولعا الۋ شارت.
ۇشىنشىدەن، وقۋ-اقپاراتتىق ماتەريالدار، وقۋلىقتار قازاق ىمداۋ تىلىندە جاسالۋى كەرەك. بۇعان مەكتەپ باعدارلامالارى، بەينە ساباقتار، سوزدىكتەر جانە باسقا رەسۋرستار كىرەدى. ودان بولەك قازاق ىمداۋ ءتىلىنىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى حاباردار ەتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق ناۋقانداردى وتكىزۋدى قولعا العان ءجون.
كورسەتىلگەن اقپاراتتاردى وي ەلەگىنەن وتكىزە كەلە قازاقستاندا قازاق ىمداۋ ءتىلىن دامىتۋ جانە ەنگىزۋ - ساڭىراۋ ادامداردىڭ تەڭدىگى مەن مادەني ينتەگراتسياسىن قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام دەگەن تۇجىرىمعا كەلدىم. بۇل ولاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتىپ قانا قويماي، قازاق حالقىنىڭ مادەني مۇراسى مەن تىلدىك ەرەكشەلىگىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ماقساتقا جەتۋ جولىندا مەملەكەتتىڭ، قوعامنىڭ، مامانداردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋ ماڭىزدى.
ماقالا اۆتورى: kunsuygen
