ۆيكتور حراپۋنوۆتان تاركىلەنگەن پاتەردى ساتىپ العان الماتىلىق وتباسى باسپاناسىز قالۋى مۇمكىن

بۋكايەۆتار وتباسىنىڭ قۇقىعىن قورعاپ جۇرگەن زاڭگەر جانىبەك باشانوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل ىسكە الماتى قالالىق ءماسليحاتىنىڭ بۇرىنعى دەپۋتاتى، اتىشۋلى قايرات قۇدايرگەنوۆتىڭ دە قاتىسى بار، دەپ حابارلايدى Kazinform اگەنتتىگى.

زاڭگەر جانىبەك باشانوۆتىڭ سوزىنشە، قانات بۋكايەۆ پەن مارال بۋكايەۆا 2020 -جىلى دارحان ومىراليەۆ دەگەن ادامنان پاتەر ساتىپ الادى. كەيىن ول پاتەردىڭ بۇرىنعى يەسىنىڭ ۇستىنەن ءىس قوزعالىپ، سونىڭ كەسىرى بۇلارعا تيەدى.

«الماتى قالاسى مەدەۋ اۋداندىق №2 سوتى 2023 -جىلدىڭ 26 قىركۇيەگىندەگى ۇكىمىمەن ۇ ق ك دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى ءى. وسەروۆتى، الماتى اكىمىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى ت. مۇقانوۆتى، مەملەكەتتىك اكتيۆتەر باسقارماسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى ا. قۇدايبەرگەنوۆانى كەزىندە ۆيكتور حراپۋنوۆتان تاركىلەنگەن 5 پاتەردى جەكە مەنشىگىنە تومەندەتىلگەن باعامەن ساتىپ العانى ءۇشىن سوتتادى. كەيىن بۇلار ول پاتەرلەردى نارىق باعاسىمەن ساتىپ، ايىرماشىلىعىنان تابىس كورگەن. ولاردى سول ءۇشىن سوتتاپ وتىر. ال وعان مىنا وتباسىنىڭ قاتىسى قانشا؟ بۇل وتباسى - قاراپايىم وتباسى. ولاردىڭ ورنىندا كەز كەلگەن قازاقستاندىق بولۋى مۇمكىن. وزدەرىنىڭ ءۇش بالاسى بار. بۇل پاتەر ولاردىڭ جالعىز باسپاناسى»، - دەدى زاڭگەر «Men Media.kz» پلاتفورماسىندا وتكەن باسپا ءسوز كونفەرەنتسيادا.

ايتۋىنشا، ءۇش بالالى وتباسى 2020 -جىلى جالعىز باسپاناسىن ساتىپ، ريەلتور ارقىلى ۇلكەن پاتەر ساتىپ العان.

«بۇكىل زاڭ پروتسەدۋرالارىن ساقتاپ، مەنشىك قۇقىعىن تىركەتەدى. ونى جوندەۋگە دە ۇلكەن اقشا سالعان. وسى پاتەردە بالالارىمەن بىرگە باقىتتى ءومىر سۇرەمىز دەپ ويلاعان. ءبىراق ولاي بولماي تۇر.

كەيىن پاتەر ۆيكتور حراپۋنوۆتان تاركىلەنگەن مۇلىك بولىپ شىعادى. اتالعان تۇلعالارعا قاتىستى سوت قابىلداعان ۇكىم زاڭدى ەكەنىنە كۇمانىمىز جوق. ادامدار قىلمىستىق ارەكەتى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ كەرەك. ءبىراق بۋكايەۆتار وتباسىنىڭ كىناسى قانداي؟ مەن مىناعان نازار اۋدارعىم كەلەدى. اتالعان 5 پاتەر تاركىلەنبەگەن، جاي عانا مەملەكەت كىرىسىنە بەرىلگەن. ۇكىمدە بۇل مۇلىكتىڭ قانداي نورمانىڭ، قانداي بابىنىڭ نەگىزىندە مەملەكەت كىرىسىنە بەرىلگەنى كورسەتىلمەگەن. زاڭگەر رەتىندە وسى جەرىن مەن دە تۇسىنە الماي قويدىم. مەن قىلمىستىق- پروتسەسسۋالدىق كودەكستىڭ 118-بابىن كوردىم. ول باپتا ءىستى قاراۋدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مۇلىك زاڭدى يەسىنە قايتارىلۋ كەرەك دەلىنگەن. ءبىراق زاڭدى يەلەرى وسى ادامدار بولىپ تۇر عوي. ولار پاتەردى ساتىپ العان كەلىسىم زاڭدى. ولار پاتەردى تومەندەتىلگەن باعامەن ساتىپ العان جوق قوي. ولار بۇل پاتەردى نارىق باعاسىنا، زاڭدى جولمەن ساتىپ الدى. ول شارتتى ەشكىم زاڭدىق كۇشى جوق دەپ مويىنداعان جوق. سوتتىڭ ونداي شەشىمى جوق. سوندا نەگە بۇل پاتەر سوت ۇكىمىمەن مەملەكەت كىرىسىنە قايتارىلادى؟» - دەيدى زاڭگەر.

جانىبەك باشانوۆ وسى ءىس بويىنشا سوتتالعان ادامدار مەملەكەتكە كەلتىرگەن 819 ميلليون تەڭگە كولەمىندەگى شىعىندى وتەگەن.

«سوعان قاراماستان وسىنداي ۇكىم شىعارعان. سوندا مەملەكەت ءبىر ىستەن ەكى رەت تابىس تاپقالى وتىر ما؟ مەملەكەتكە مۇنىڭ نە كەرەگى بار؟ بۇلاردان تارتىپ العان پاتەردى تاعى دا ساۋداعا قويماقشى ما؟ وسى جەرى تۇسىنىكسىز. ءبىز سوت تاراپىنان وسىنداي زاڭسىزدىق كورگەندىكتەن قوعامدى ماسەلەگە نازار اۋدارۋعا ۇندەيمىز. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن دە كونستيتۋتسيانىڭ كەپىلى رەتىندە وسىعان كوڭىل بولۋگە شاقىرامىز. باس پروكۋرور مەن جوعارى سوت نازار اۋدارسا ەكەن. قازىر ءبىز سوتقا اپەللياتسيالىق شاعىم تۇسىردىك. سوتتىڭ بۇل ۇكىمىنىڭ بۋكايەۆتەر وتباسىنا قاتىستى تۇسى كۇشىن جويادى دەپ ۇمىتتەنەمىز»، - دەدى زاڭگەر.

سوتتىڭ ۇكىمى شىققانىمەن ازىرگە كۇشىنە ەنبەگەن. ياعني، بۋكايەۆتار وتباسى اپەللياتسيالىق شاعىم ءتۇسىرىپ وتىر. وتاعاسى قانات بۋكايەۆ پاتەردى نەشە تەڭگەگە ساتىپ العاندارىن، ول اقشانى قايدان العاندارىن دا ايتىپ بەردى.

«ءبىز ول پاتەردى 107 ميلليون تەڭگەگە العانبىز. پاتەردى ريەلتور ارقىلى، krisha.kz سايتىنان تاپتىق. الەكساندر دەگەن ريەلتورمەن كەلىسىپ، سول ارقىلى دارحان ومىراليەۆ دەيتىن يەسىمەن كەزدەستىك. 2020 -جىلدىڭ 27- ساۋىرىندە نوتارۋيسكە بارىپ، قاعازداردى تىركەپ، اقشاسىن تولەپ، ءبارىن زاڭدى تۇردە ىستەدىك. 107 ميلليون تەڭگەگە العانبىز، 5 بولمەلى ءۇي. ءبىز العاندا «چەرنوۆايا وتدەلكا» بولدى. كەيىن ءبىر جىلداي جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدىك. ءبىز بۇل پاتەرگە اقشانى 13 جىل بويى جينادىق. الماتىدا جىلجىمايتىن مۇلكىمىز بولعان. سونى ساتىپ، جەتپەگەنىن قارىزعا الدىق. ءوز جۇمىسىمنان قارىز العانمىن. ونىڭ ۇستىنە نەسيە دە الدىق. دوستاردان كومەك سۇرادىق. ءبىز پاتەرىمىزدىڭ بۇعاتتاۋدا تۇرعانىن دا كەزدەيسوق بىلدىك. جۇمىسقا بايلانىستى بانكتەن نەسيە الۋ ءۇشىن كەپىلگە قويماقشى بولدىم. سول كەزدە پاتەرىمدى كەپىل رەتىندە قولدانا المايتىنىمدى ءبىلدىم. ويتكەنى وعان بۇعاتتاۋ قويىلعان ەكەن. ياعني، بۇل ماسەلە جۇمىسىما دا كەدەرگى كەلتىرىپ جاتىر. الايىن دەگەن نەسيەمدى راسىمدەي الماي قالدىم.

ادال اقشاعا ساتىپ العان ءۇيىڭدى بىرەۋدىڭ تارتىپ الۋى وڭاي ەكەن. ونداعى ۋاجدەرى - «حراپۋنوۆتىڭ پاتەرى بولعان» . مەن حراپۋنوۆتان ەشتەڭە ساتىپ العان جوقپىن. پاتەردى ساتىپ الۋ كەلىسىمشارتى زاڭدى. مەنەن نەگە مەملەكەت زاڭدى جولمەن ساتىپ العان ءۇيىمدى تارتىپ الماقشى؟ »، - دەيدى قانات بۋكايەۆ.

ونىڭ جۇبايى مارال بۋكايەۆا «ءۇش بالامەن بىرگە باسپاناسىز قالامىز- اۋ» دەگەن ۋايىم جانىن جەگىدەي جەپ بارا جاتقانىن ايتىپ، كوزىنە جاس تا الدى.

«قۇرمەتتى قاسىم- جومارت كەمەل ۇلى! ءسىز جاريا ەتكەن «ەستيتىن مەملەكەت» تۇجىرىمىنا سۇيەنە وتىرىپ، ءبىزدىڭ بۋاكيەۆتار وتباسى سىزگە جەكە ءوتىنىش جولداۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. ويتكەنى سوت جۇيەسى وكىلدەرىنىڭ ارەكەتتەرى ءبىزدىڭ كونستيتۋتسيالىق حاقىمىزدى، جەكە باسپانالى بولۋ قۇقىعىمىزدى قامتاماسىز ەتە المايتىن بولىپ شىقتى. قازىر ءبىزدىڭ وتباسىمىز كۇماننىڭ ورتاسىندا قالىپ بارادى. ەلىمىزدە ادىلدىك بار ەكەنىنە سەنبەي باستادىق. سوندىقتان ءبىزدىڭ كونستيتۋتسيالىق حاقىمىزدىڭ كەپىلى رەتىندە سىزگە جۇگىنىپ وتىرمىز. وسى ءىستى، بۋكايەۆتار وتباسىنىڭ ءىسىن قاراۋىڭىزدى سۇرايمىز. زاڭدى جولمەن ساتىپ العان پاتەرىمىزدى، جالعىز باسپانامىزدى نەگە مەملەكەتكە وتكىزىپ بەرۋىمىز كەرەكتىگىن، نە ءۇشىن كىنالى بولعانىمىزدى تۇسىنبەيمىز»، - دەدى ول.

زاڭگەر جانىبەك باشانوۆ ۇكىم شىعارعان سۋديا ىسكە نەمقۇرايلى قارادى دەپ ويلايتىنىن ايتتى.

«مەنىڭ ويىمشا مەدەۋ اۋداندىق №2 سوتىنىڭ سۋدياسى ماسەلەگە دۇرىس نازار اۋدارماعان. سونىڭ كەسىرىنەن وسىنداي ۇكىم شىقتى دەپ ويلايمىز. سوندىقتان ماسەلەگە قوعامنىڭ، پرەزيدەنتتىڭ نازار اۋدارعانى كەرەك بولىپ تۇر»، - دەيدى زاڭگەر.

الماتى قالاسى اكىمدىگى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ ۇستىنەن قوزعالعان اتىشۋلى ىسكە بۋكايەۆتار وتباسى دا كۋاگەر رەتىندە قاتىسقان ەكەن.

«ءبىزدى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس- قيمىل قىزمەتى تەرگەدى. ءبىراق ءىستىڭ باسىنان باستاپ اياعىنا دەيىن كۋاگەر رەتىندە قاتىستىق. ويتكەنى، انتيكور قىزمەتكەرلەرى ماعان ءبىز تۇرىپ جاتقان پاتەر سوت جۇرگىزىپ جاتقان ءىستىڭ نىسانى دەپ ءتۇسىندىردى. وسى سەبەپپەن عانا ءبىز سوتتا كۋاگەر رەتىندە قاتىسىپ، ءسوز سويلەدىك. ءيا، ول جەردە سوتتالىپ جاتقان ادامدارعا، ۆ. حراپۋنوۆقا ءبىزدىڭ دە قانداي دا ءبىر قاتىسىمىز بار شىعار دەگەنگە ساياتىن سۇراقتار قويىلدى. ءبىراق ءبىز پاتەردى نارىق نەگىزىندە ساتىپ العانىمىز تۋرالى قۇجاتتار كورسەتكەننەن كەيىن سوتتىڭ كۇدىگى قالماعان بولاتىن»، - دەيدى قانات بۋكايەۆ.

اڭگىمە اراسىندا زاڭگەر دە، ەرلى- زايىپتىلار دا بۇلارعا پاتەر ساتقان دارحان ومىراليەۆتىڭ الماتى قالاسى ءماسليحاتىنىڭ بۇرىنعى دەپۋتاتى، كاسىپكەر قايرات قۇدايبەرگەنوۆتىڭ تۋعان اعاسى ەكەنىن ايتتى. قانات بۋكايەۆتىڭ ايتۋىنشا، پاتەردى ساتىپ الار كەزدە ونىڭ بۇعان دەيىن مەملەكەت مەنشىگىنە ۆيكتور حراپۋنوۆتان قايتارىلعانىن بىلمەگەن.

«ماعان پاتەردىڭ ءوز اتىندا ەكەنىن كورسەتتى. ساتۋ- ساتىپ الۋ كەلىسىمشارتىن راسىمدەگەن نوتاريۋس تە ەشقانداي زاڭسىزدىق بايقاعان جوق. ال دارحان ومىرالييەۆتىڭ پاتەردى قالاي مەنشىكتەگەنىن بىلمەيمىن. ول كورسەتكەن قۇجاتتا بۇل تۋرالى نەندەي دەرەك بولعانى ەسىمدە جوق»، - دەيدى وتاعاسى.

جانىبەك باشانوۆتىڭ ايتۋىنشا، دارحان ومىراليەۆ ول پاتەردى زاڭسىز «سحەما» ارقىلى مەنشىكتەگەن.

«ول مالىمەت سوت ۇكىمىندە جازىلعان. ناقتىسى قازىر ەسىمدە جوق. قىسقارتىپ ايتقاندا، ءبىر كومپانيا ارقىلى «سحەما» جاساعان. ءۇشىنشى ءبىر زاڭدى تۇلعادان ساتىپ العان سياقتى ەتىپ قۇجات راسىمدەگەن»، - دەيدى زاڭگەر.

تۇيىندەسەك، بۋكايەۆتار وتباسى الماتى قالاسى مەدەۋ اۋداندىق №2 سوتىنىڭ سۋدياسى شىعارعان ۇكىمنىڭ ۇستىنەن اپەللياتسيالىق شاعىم ءتۇسىرىپ وتىر. ودان ناتيجە شىقپاسا، كونستيتۋتسيالىق سوتقا دەيىن جۇگىنىپ كورمەكشى.

«ءارى قاراي ازاماتتىق سوتقا شىعىندى تولەتىپ الۋ تالابىمەن جۇگىنۋگە بولادى. ويتكەنى وتباسى پاتەردەن ايىرىلىپ وتىر. اكىمدىك قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءىسى وسىنداي بولىپ وتىر. ول قىزمەتكەرلەرىنىڭ زاڭسىز ارەكەتى ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى جاۋاپ بەرەدى. ياعني، اكىمدىكتىڭ ۇستىنەن وسىنداي تالاپ تۇسىرۋگە بولادى. ءبىراق بۇل تەوريالىق مۇمكىندىك قانا. ودان كەيىن كونستيتۋتسيالىق سوتقا جۇگىنۋگە بولادى. ءبىز سوت ۇكىمىندە ناقتى نورما كورسەتىلمەگەنىمەن، قىلمىستىق- پروتسەسسۋالدىق كودەكستىڭ 118-بابى دەپ توپشىلاپ وتىرمىز. وسى نورما كونستيتۋتسياعا ساي ەمەس دەگەن شاعىم تۇسىرۋگە مۇمكىندىك بار»، - دەيدى جانىبەك باشانوۆ.

اۆتور

ەسىمجان ناقتىباي

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى