ون مىڭ ادام قاتىسقان ارقان تارتۋ جارىسى ءوتتى - شەتەلدەگى قازاق باسپا ءسوزى
«KAZINFORM» ح ا ا شەتەلدەگى قازاق تىلىندە تارايتىن اقپارات كوزدەرىنە اپتالىق شولۋىن ۇسىنادى.
قۇران كارىمنىڭ وزبەك تىلىندەگى ءتورت اۋدارماسى تابىلدى - «ءو ز ا»
- تاريحتا ۇلى بيلەۋشىلەر قۇران كارىم قولجازبالارىن كوشىرتىپ قانا قويماي، ونىڭ ماعىناسىن تۇسىنۋگە دە ەرەكشە ءمان بەرگەن. سامانيدتەر داۋىرىنەن باستاپ كەيبىر قولجازبالاردا ايات استىنداعى اۋدارمالار جاسالعان. وزبەكستانداعى يسلام وركەنيەتى ورتالىعىنىڭ ماماندارى وسىنداي اۋدارمالارعا زەرتتەۋ جۇرگىزۋدە، - دەپ جازادى وزبەكستاندىق «ءو ز ا» اقپارات اگەنتتىگى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ مالىمەتىنشە، قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن سامانيدتەر، قاراحانيدتەر، عازناۋيدتەر، سەلجۇكتەر، حورەزمشاحتار جانە تەمۋريدتەر اۋلەتى داۋىرىنە جاتاتىن تۇركى تىلىندەگى قۇران قولجازبالارى انىقتالدى.
اتاپ ايتقاندا، جاقىندا ازەربايجاندىق ماماندار ەسكى وزبەك تىلىندە جازىلعان ءتورت قۇران اۋدارماسى تۋرالى اقپارات ۇسىنعان.
ءبىرىنشى قولجازبا مۇحامماد يبن شايح يۋسۋف ءال-وبوري تاراپىنان كوشىرىلگەن جانە تەمىر اۋلەتى داۋىرىنە تيەسىلى ەكەنى انىقتالعان.
XVII عاسىرعا جاتاتىن تاعى ءبىر قۇران قولجازباسى شايباني اۋلەتى داۋىرىنە تيەسىلى دەپ بولجانىپ وتىر.
ءۇشىنشى قولجازبا سەفيەۆيدتەر نەمەسە شايبانيدتەر داۋىرىنە جاتۋى مۇمكىن.
ال، ءتورتىنشى قولجازبا ءدال وسىنداي اۋدارماعا نەگىزدەلگەن جانە ونى الي شايح فازلۋللا XVI عاسىردا كوشىرگەن.
وزبەكستاندىق ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، يسلام وركەنيەتى ورتالىعىنىڭ اقپارات قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە، زەرتتەۋشىلەر بۇل قولجازبالاردى تەرەڭىرەك زەرتتەۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا.
سونداي-اق وسى اپتادا «ءو ز ا» - دا «وزبەكستاندا «ءبىلىمدى ايەل - قوعام ايناسى» اپتالىعى وتەدى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالاندى.
وزبەكستاندىق ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، 10-15-اقپان كۇندەرى وزبەكستاندا «ءبىلىمدى ايەل - قوعام ايناسى» اپتالىعى وتەدى.
ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسى 2013-جىلعى 20-جەلتوقساندا «دامۋ ماقساتىنداعى عىلىم، تەحنيكا جانە يننوۆاتسيالار» تۋرالى قاراردى قابىلدادى. بۇل قۇجاتقا ساي، كەز كەلگەن جاستاعى ايەلدەر مەن قىزداردىڭ عىلىم، تەحنيكا جانە يننوۆاتسيا جەتىستىكتەرىن دامىتۋدا تەڭ جانە تولىققاندى قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋى گەندەرلىك تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەپىلى رەتىندە تانىلعان.
ەكى جىلدان كەيىن، 2015-جىلعى 22-جەلتوقساندا بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ جالپى وتىرىسىندا 11-اقپان - «عىلىم سالاسىنداعى ايەلدەر مەن قىزداردىڭ حالىقارالىق كۇنى» بولىپ جاريالانعان ەدى.
بۇل داتا جىل سايىن ەلىمىزدە كەڭ كولەمدە اتاپ وتىلەدى. بيىل دا ۇكىمەتتىڭ 2025-جىلعى 3-اقپانداعى قاۋلىسىنا سايكەس، 10-15-اقپان كۇندەرى «ءبىلىمدى ايەل - قوعام ايناسى» تاقىرىبىندا اپتالىق ۇيىمداستىرىلادى.
يراندا 18000 عا جۋىق ايەل عىلىمي كەڭەستەر مۇشەلەرى - «ParsToday»
يرانداعى ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى اتيە كاشۆانيدىڭ ايتۋىنشا، يسلام ريەۆوليۋتسياسى ايەلدەردىڭ ءارتۇرلى الەۋمەتتىك، ساياسي، ەكونوميكالىق جانە مادەني سالالاردا بەلسەندى قاتىسۋى ءۇشىن بىرەگەي مۇمكىندىكتەر بەردى. اتاپ ايتقاندا 17758 ايەل يران ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ عىلىمي كەڭەستەر مۇشەسى بولعان. بۇل تۋرالى وسى اپتادا يراندىق «ParsToday» اقپارات اگەنتتىگى حابارلادى.
يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ گەراتتاعى مادەني كەڭەسشىسى مادجيد حالىقنيا وسى ورتالىقتا «يراننىڭ يسلام ريەۆوليۋتسياسى جانە يران ايەلدەر قوعامىنىڭ ىلگەرىلەۋى» اتتى كونفەرەنتسيانىڭ وتكەنىن جانە وعان گەراتتان كوپتەگەن ايەلدەردىڭ قاتىسقانىن ايتتى. بۇل كونفەرەنتسيادا گەرات ايەلدەرى يران يسلام ريەۆوليۋتسياسىنىڭ ايەلدەر قۇقىعى سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىمەن تانىسىپ، قوعامنىڭ ىلگەرىلەۋىندەگى ايەلدەردىڭ ءرولىن قاراستىردى، دەپ جازادى يراندىق ب ا ق.
«ParsToday» - دە جاريالانعان بۇل ماتەريالدا «ايەلدەر شىنىمەن ەركەكتەرگە قاراعاندا كوبىرەك سويلەي مە؟ » جانە «انگليادا تۇتقىن ايەلدەر اراسىندا وزىنە-ءوزى زيان كەلتىرۋ وسۋدە» دەگەن تاقىرىپتار بويىنشا توقتالعان.
تۇركياداعى جاتتىعۋعا قازاقستاننىڭ اسكەريلەرىدە قاتىسىپ وتىر - TRT
قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلىگى تۇركيامەن بيىل جۇزەگە اسىرىلۋى جوسپارلانعان اسكەري ىنتىماقتاستىق جوسپارىنىڭ بەكىتىلگەنىن حابارلاعان بولاتىن.
جالپى 20 ەلدىڭ قاتىسۋىمەن باستالعان تۇركياداعى «قىس-2025» وقۋ-جاتتىعۋىنا قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى دە قاتىسۋدا. بۇل اقپاراتتى وسى اپتادا تۇركيا راديو تەلەۆيزيا پورتالى جاريالادى.
«TRT» - نىڭ كەلتىرگەن دەرەگىنە سۇيەنسەك، ق ر قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ رەسمي سايتىندا وقۋ-جاتتىعۋعا قاتىستى مالىمدەمە جاريالاندى. مالىمدەمەدە قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قولباسشىلارى جاتتىعۋ اياسىندا شەشىم قابىلداۋ جانە جاعدايدى باعالاۋ ءىس-شارالارىنا قاتىسقانى ايتىلدى.
كوپتەگەن ستراتەگيالىق ماقساتقا قول جەتكىزۋدى كوزدەيتىن باعدارلاماعا قۇراما جانە بىرلەسكەن ءىس-قيمىلداردى ورىنداۋدا ىنتىماقتاستىق پەن ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ، قالىڭ قار مەن قاتتى ايازدا جاۋىنگەرلىك مۇمكىندىكتەردى، سونىڭ ىشىندە اتىستى سىناۋدى قامتيتىن بارلىعى 12199 جەكە قۇرام قاتىسۋدا.
اتاپ ايتقاندا، تۇركيانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن باستالعان وقۋ-جاتتىعۋعا ا ق ش، ازەربايجان، بانگلادەش، بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا، گرۋزيا، يتاليا، كوسوۆو، پاكىستان، قازاقستان، سولتۇستىك ماكەدونيا، بولگاريا، فرانسيا، انگليا، ليۆيا، موڭعوليا، نيگەر جانە يوردانيا قارۋلى كۇشتەرى قاتىسىپ وتىر.
ون مىڭ ادام قاتىسقان ارقان تارتۋ جارىسى ءوتتى - «حالىق گازەتى»
بۇكىل قالا تۇرعىندارى ارقان تارتىسقا كەلدى.
قىتايدىڭ گانسۋ ولكەسىنىڭ گاننان وبلىسى لينتان اۋدانىندا جىل سايىن اي كۇنتىزبەسى بويىنشا قاڭتار ايىنىڭ 14 ىنەن 16 سىنا دەيىن جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق اراسىندا «ون مىڭ ادامنىڭ ارقان تارتۋ جارىسى» دەپ اتالاتىن شارا وتەدى، دەپ حابارلايدى قىتايلىق «حالىق گازەتى».
اتالعان باسىلىمنىڭ مالىمەتىنشە، ۇزىندىعى 1800 مەتردەن اساتىن جانە سالماعى 16 تونناعا جۋىق بولات ارقاننىڭ ەكى ۇشىندا ون مىڭداي ادامدار ەكىگە ءبولىنىپ تارتىسادى. لينتانداعى ون مىڭ ادامدىق ارقان تارتۋ جارىسىنىڭ 600 جىلدان استام تاريحى بار. بۇگىنگى تاڭدا بۇل جارىس كوكتەم مەرەكەسى مەن شامدار فەستيۆالى كەزىندەگى ەڭ قىزىقتى جەرگىلىكتى ويىن تۇرىنە اينالعان.
سونىمەن قاتار قىتايدىق «حالىق گازەتى» باسىلىمىندا «قىتاي قارتتارعا ارنالعان قوسىمشا تۋريستىك پويىزدار اشادى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كوردى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ مالىمەتىنشە، قىتايدىڭ ساۋدا مينيسترلىگى، مادەنيەت جانە تۋريزم مينيسترلىگى، ۇلتتىق تەمىرجول مەكەمەسى بىرلەسىپ قارتتارعا ارنالعان تۋريستىك پويىزدار شىعارۋ تۋرالى قۇجات قابىلدادى.
- 2027-جىلعا قاراي بۇكىل ەلدى قامتيتىن، ءارتۇرلى مارشرۋتتارى، باي تاقىرىپتارى جانە جان-جاقتى قىزمەتتەرى بار «اق سامايلىلار» تۋريستىك پويىز ونىمدەرىنىڭ جۇيەسى قۇرىلادى. تۋريستىك پويىزدار مەن جولاۋشىلار اعىنى 2024-جىلمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي ارتادى دەپ بولجانىپ وتىر، - دەلىنگەن مالىمدەمەدە.
سونىمەن بىرگە، قۇجاتتا ەگدە جاستاعى جولاۋشىلارعا ارنالعان ءبىرقاتار شارا ازىرلەنگەنى حابارلاندى.
اتاپ ايتقاندا، ول قارتتارعا ارنالعان تۋريستىك پويىزداردىڭ ىڭعايلى ترانسفورماتسياسىنىڭ تەحنيكالىق ستاندارتتارىن جانە تەمىرجول قىزمەتتەرىنىڭ ءتيىستى ستاندارتتارىن زەرتتەۋدى، سونداي- اق جاڭادان سالىنعان تەمىرجول ۆوكزالدارىندا نىسانداردى جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەدى. جابدىقتاردى جاڭارتۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋمەن بىرگە، بۇكىل ەل كولەمىندەگى مادەني جانە تۋريستىك ورىنداردا قارت ادامداردىڭ ساياحاتىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قارتتارعا قولايلى قىزمەتتەر ۇسىنۋ كوزدەلگەن.
اۆتور بەيسەن سۇلتان
