ترامپ يرانعا ا ق ش- پەن جاڭا يادرولىق كەلىسىم جاساۋعا ەكى اي ۋاقىت بەردى

استانا. KAZINFORM — ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ يراننىڭ رۋحاني كوسەمى ءالي حامەنەيگە جولداعان حاتىندا جاڭا يادرولىق كەلىسىمگە ەكى اي مەرزىم بەلگىلەنگەن، دەپ جازادى Kazinform ءتىلشىسى.

трамп
Фото: Wired

بۇل تۋرالى سارسەنبى كۇنى Axios اگەنتتىگى امەريكالىق شەنەۋنىككە جانە حاتپەن تانىس ەكى دەرەككوزگە سىلتەمە جاساپ حابارلادى.

ايتا كەتەيىك، 7 -ناۋرىز كۇنى Fox Business Network ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ترامپ ءالي حامەنەيگە حات جولداعانىن ايتقان بولاتىن.

حاتپەن تانىس دەرەككوزدەردىڭ حابارلاۋىنشا، حات ءماتىنى «قاتاڭ» جازىلعان. ەگەر يران باستامادان باس تارتسا جانە يادرولىق باعدارلاماسىن جالعاستىرسا، ونىڭ سالدارى قيىن بولاتىنى ەسكەرتىلگەن.

يران ترامپتىڭ ۇندەۋىن قابىلداماي، كەلىسسوزدەردەن باس تارتسا، ا ق ش نەمەسە يزرايلدىڭ يراننىڭ يادرولىق نىساندارىنا قارسى اسكەري ارەكەت ەتۋ قاۋپى ايتارلىقتاي ارتا تۇسەتىنى ايتىلعان.

حابارلاما ترامپتىڭ سوعىس ىزدەمەيتىندىگى جانە تەك تەگەراننىڭ يادرولىق قارۋعا يە بولماۋىن قامتاماسىز ەتۋدى قالايتىنى تۋرالى اشىق مالىمدەمەلەرىنە سايكەس كەلەدى.

حامەنەي حات تەگەراندا قابىلدانعاننان كەيىنگى العاشقى سوزىندە يراننىڭ ەشقاشان يادرولىق بومبا جاساۋ نيەتى بولماعانىن، ايتپەگەندە الدەقاشان جاساپ شىعاراتىنىن ايتتى.

اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىكتىڭ (ماگاتە) سوڭعى ەسەبى نانىمدىراق. ولار يراننىڭ قارۋ-جاراققا جارامدى ۋران قورىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ماگاتە مالىمەتى بويىنشا %60 عا دەيىن بايىتىلعان ۋران قورى %90 عا بايىتىلعان جاعدايدا التى يادرولىق بومبا جاساۋعا جەتكىلىكتى.

ەكى ايلىق مەرزىم قاي كۇننەن باستاپ ەسەپتەلە باستايتىنى بەلگىسىز - حات جىبەرىلگەن، الىنعان كۇننەن نەمەسە باسقا كۇننەن باستاپ. ۆاشينگتون حاتتىڭ 5-ناۋرىزدا جىبەرىلگەنىن ايتادى. ءبىر اپتادان كەيىن ب ا ءا- ءنىڭ جوعارى لاۋازىمدى ديپلوماتى يران سىرتقى ىستەر مينيسترىمەن كەزدەسكەن كەزدە تەگەران حاتتى العانىن راستادى.

Jerusalem Post باسىلىمى ەۋروپا ەلدەرى دە يرانعا حابارلاما جولداعانىن حاباردى. ەگەر ماۋسىم- شىلدە ايلارىندا كەلىسىمگە قول جەتكىزىلمەسە، «يرانعا ايتارلىقتاي سانكتسيالار تولقىنى ەنگىزىلەدى».

گەرمانيا، ۇلى بريتانيا جانە فرانسيا يادرولىق كەلىسىم رەتىندە SnapBack دەپ اتالاتىن مەحانيزم ارقىلى جويىلعان سانكتسيالاردى قالپىنا كەلتىرۋ مۇمكىندىگىنە يە. ول يادرولىق كەلىسىم بويىنشا ءوز مىندەتتەمەلەرىن بۇزعان جاعدايدا، بۇۇ- نىڭ يرانعا قارسى بارلىق سانكتسيالارىن اۆتوماتتى تۇردە قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

Axios اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، اق ءۇي ا ق ش- تىڭ نەگىزگى وداقتاستارىن، سونىڭ ىشىندە يزرايل، ساۋد ارابياسى جانە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىن ترامپتىڭ حاتىنىڭ مازمۇنىن جىبەرمەس بۇرىن حاباردار ەتكەن.

وسى اپتانىڭ باسىندا يران سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى حات ءالى دە قارالىپ جاتقانىن جانە جاۋاپ دايىندالىپ جاتقانىن حابارلادى.

ازىرگە تەگەراننىڭ رەسمي ۇستانىمى يسلام رەسپۋبليكاسىنا قارسى قاتاڭ سانكتسيالاردى قامتيتىن ماكسيمالدى قىسىم ناۋقانى ارەكەت ەتىپ جاتقان كەزدە ترامپ اكىمشىلىگىمەن ىنتىماقتاسۋعا دايىن ەمەس.

ايتا كەتەيىك، ەكىنشى پرەزيدەنتتىك مەرزىمىنە كەلگەننەن كەيىن ترامپ يراننىڭ يادرولىق قارۋ جاساۋىنا جول بەرمەۋ جانە ونىڭ ايماقتىق ىقپالىنا تۇرۋ ءۇشىن وعان قارسى «ماكسيمالدى قىسىم» ناۋقانىن قايتا باستادى.

4-اقپاندا ول قاتاڭ ەكونوميكالىق سانكتسيالاردى، اسىرەسە يران مۇنايىنىڭ ەكسپورتىن نولگە دەيىن نىساناعا العان جانە قولدانىستاعى سانكتسيالاردان باس تارتۋدى الىپ تاستاعان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى پرەزيدەنتتىك مەموراندۋمعا قول قويدى. تەگەراندا بۇل شەشىمدى ايىپتادى.

ەسكە سالساق، وسىعان دەيىن يران ترامپتىڭ يادرولىق كەلىسسوزدەر تۋرالى حاتىن العانى حابارلاندى.

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى