تەڭگە - تيىمدىرەك، دوللار - سەنىمدىرەك

الايدا وسىعان قاراماستان تەڭگەدەگى سالىمنىڭ كوبەيۋى جالپى دەپوزيت پورتفەلىنىڭ ۇلعايۋىنا اسەر ەتكەن فاكتور بولىپ وتىر. وسىلايشا، 2024 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا، ەلىمىزدەگى بانكتەردىڭ دەپوزيتىندە ساقتالعان قاراجات 42,5 تريلليون تەڭگەگە جەتىپ، 6,8 پايىز ءوسىم كورسەتكەن.

دوللارداعى دەپوزيتتەر ازايعان

2024 -جىلعى قاراشادا قازاقستاندىقتاردىڭ دەپوزيتتەرىندە ايتارلىقتاي وزگەرىستەر بايقالدى. ەل تۇرعىندارى بانكتەگى جيناعىن 1,8 پايىزعا كوبەيتىپ، جالپى سالىم كولەمى 38,6 تريلليون تەڭگەگە جەتتى. ءبىراق بۇل ءوسىم شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى جيناقتىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى بولعان. قاراپايىم تۇرعىندار ۇلتتىق ۆاليۋتاعا سەنىمسىزدىك تانىتىپ، اقشالارىن شەتەل ۆاليۋتاسىندا ساقتاۋدى ءجون كوردى. وعان سەبەپ - تەڭگەنىڭ 4,7 پايىزعا قۇنسىزدانۋى. ناتيجەسىندە، دوللارداعى جيناق كولەمى بىردەن 10 پايىزعا ءوسىپ، 8,9 تريلليون تەڭگەگە جەتتى. ال تەڭگەمەن ساقتالعان دەپوزيتتەر 115 ميلليارد تەڭگەگە ازايدى. دوللارلانۋ دەڭگەيى ءبىر ايدا 21,3 پايىزدان 23 پايىزعا ءوستى.

وسىلايشا، دەپوزيتتەردىڭ دوللارلانۋ دەڭگەيى 2022 -جىلعى ماۋسىمنان بەرى ءبىرىنشى رەت رەكوردتىق ءوسىم كورسەتتى. بۇل وزگەرىس زاڭدى تۇلعالاردىڭ دا قارجى ستراتەگياسىنا اسەر ەتتى. ولاردىڭ دەپوزيتتەرى 6,7 پايىزعا ۇلعايىپ، 17,3 تريلليون تەڭگەگە جەتتى. ال شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى زاڭدى تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى 11,8 پايىزعا ءوسىپ، 4,6 تريلليون تەڭگە بولدى. جەكە تۇلعالار دا بانكتەگى جيناقتارىن 1,7 پايىزعا كوبەيتىپ، 21,3 تريلليون تەڭگەگە جەتكىزدى.

وسىعان قاراماستان، جەلتوقسانداعى دەپوزيت كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي وسىمىنە تەڭگەدەگى سالىمداردىڭ ارتۋى سەبەپ بولعان. تەڭگەمەن ساقتالعان قاراجاتتىڭ جالپى كولەمى 2,3 تريلليون تەڭگەگە، 7,9 پايىزعا ۇلعايدى. ياعني، ءبىر ايدان سوڭ دوللارلانۋ ۇردىسىندە اسا ءبىر قاتتى سەرپىن بايقالعان جوق، كەرىسىنشە تەڭگەدەگى سالىمدار كولەمى قايتادان ءوسۋ ايماعىنا قاراي باعىت الدى.

ادەتتە، تەڭگە باعامى قۇلدىراعان كەزدە، حالىقتىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنا دەگەن سۇرانىسى ارتادى. جالپى، تەڭگە باعامىنىڭ اۋىتقۋى، ينفلياتسيا دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى جانە حالىقتىڭ قارجى نارىعىنا دەگەن سەنىمىنىڭ وزگەرۋى حالىق پەن بيزنەستىڭ ءوز قاراجاتىن دوللارمەن جيناۋىنا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى ماسەلەلەر دەپ ەسەپتەلەدى. وسى ارقىلى ولار جيعان-تەرگەنىن قۇنسىزدانۋدان ساقتاپ قالۋعا تىرىسادى. بۇل، ءوز كەزەگىندە تۇيىقتالعان شەڭبەر سياقتى رەاكسيا تۋدىرىپ، ەلدەگى قارجى جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا اسەر ەتىپ، ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ پوزيتسياسىن السىرەتەدى.

جىل قورىتىندىسى بويىنشا ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتىڭ جالپى كولەمى 17,7 ميلليارد دوللار بولدى، بۇل - وتكەن جىلعىمەن سالىستىرعاندا 0,3 پايىزعا تومەن كورسەتكىش.

تەڭگە تارتىمدى بولىپ تۇر

وسىلايشا، تەڭگە باعامىنداعى كۇرت وزگەرىستەرگە قاراماستان، بىلتىر حالىق پەن بيزنەس ءوز جيعان- تەرگەنىن ۇلتتىق ۆاليۋتادا كوبىرەك ساقتاۋدى ءجون كورگەن. مۇنىڭ نەگىزگى سەبەبى - تەڭگەدەگى دەپوزيتكە بەرىلەتىن سىياقى مولشەرى ۆاليۋتاداعى دەپوزيتكە قاراعاندا الدەقايدا جوعارى. دەپوزيت سىياقىلارىن سالىستىرساق، شەتەل ۆاليۋتاسىندا بۇل كورسەتكىش ورتاشا ەسەپپەن ءبىر جىلدا 1 پايىزدان تومەن ەكەنىن كورەمىز.

ءبىراق قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ دەرەگىنشە، 50 ميلليون تەڭگەدەن اساتىن قوماقتى دەپوزيتتەر كوبىنەسە دوللارمەن ساقتالادى. جيعان-تەرگەنى كوپ قازاقستاندىقتار اقشانىڭ قۇنسىزدانۋى مەن باعامنىڭ اۋىتقۋىنان قورعانۋ ءۇشىن قارجىسىن شەتەل ۆاليۋتاسىندا ساقتاۋى ىقتيمال.

ال نەگىزىنەن، دوللارمەن ساقتالعان دەپوزيتتەردىڭ قۇرىلىمىنا قاراساق، ولاردىڭ نەگىزگى بولىگى كومپانيالارعا تيەسىلى ەكەنىن بايقاۋعا بولادى. كورپوراتيۆتىك سەكتورداعى شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدار جىل ىشىندە 5,8 پايىزعا ءوسىپ، 8,9 ميلليارد دوللارعا جەتتى. ال حالىقتىڭ ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەرى كەرىسىنشە، 5,8 پايىزعا ازايىپ، 8,7 ميلليارد دوللار بولعان.

حالىق پەن بيزنەس قاي بانككە كوپ سەنەدى؟

2024 -جىلى دەپوزيت ءوسىمى بويىنشا قازاقستانداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتى «زامان-بانك» يسلام بانكى كورسەتتى. جەكە تۇلعالاردىڭ سالىمدارى بۇل بانكتە 169 پايىزعا، ال زاڭدى تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى 275 پايىزعا وسكەن. ەكىنشى ورىندا Bereke Bank پەن Freedom Bank تۇر. سونىمەن قاتار Home Credit تە ۇزدىك ۇشتىكتىڭ قاتارىنا كىردى. بۇل دەرەكتەردى قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعى جاريالادى.

ال، 2024 -جىلى ەڭ كوپ دەپوزيت تارتقان بانك - Halyk Bank، ونداعى سالىم كولەمى 707,2 ميلليارد تەڭگەگە ءوسىپ، 12,59 تريلليون تەڭگەگە جەتتى. بۇل بانك ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ءوز پوزيتسياسىن نىعايتىپ وتىر.

ەكىنشى ورىندا - Kaspi Bank. بانك دەپوزيت پورتفەلىنە 507,5 ميلليارد تەڭگە قوسىپ، دەپوزيت قورىن 6,8 تريلليون تەڭگەگە جەتكىزدى. Kaspi كليەنتتەرگە ىڭعايلى سيفرلىق قىزمەتتەرىمەن تانىمال، بۇل ونىڭ سالىمشىلار اراسىندا تارتىمدىلىعىن ساقتاپ قالۋىنا ىقپال ەتتى.

ءۇشىنشى ورىندى بانك سەنتركرەديت يەلەندى.

بۇل بانك 368,3 ميلليارد تەڭگە قوسىپ، دەپوزيت پورتفەلىن 5,27 تريلليون تەڭگەگە جەتكىزدى. بۇل ونىڭ سەنىمگە يە ەكەنىن كورسەتتى.

ءتورتىنشى جانە بەسىنشى ورىنداردا Bank RBK جانە Jusan Bank تۇر. Bank RBK-داعى دەپوزيت كولەمى 206,8 ميلليارد تەڭگەگە ۇلعايتىپ، 1,6 تريلليون تەڭگەگە جەتتى، ال Jusan Bank 176,6 ميلليارد تەڭگە قوسىپ، 1,7 تريلليون تەڭگە جينادى.

التىنشى ورىندا - Freedom Bank، ونىڭ دەپوزيت قورى 139,5 ميلليارد تەڭگەگە ارتىپ، 1,05 تريلليون تەڭگەگە جەتتى. ودان كەيىن ەۋرازيا بانكى تۇر - ونداعى سالىم 138,8 ميلليارد تەڭگەگە كوبەيىپ، 2,25 تريلليون تەڭگەگە دەيىن ءوستى.

سەگىزىنشى ورىندا - Bereke Bank، ول 118,5 ميلليارد تەڭگە دەپوزيت تارتىپ، جالپى سومانى 1,5 تريلليون تەڭگەگە جەتكىزدى.

توعىزىنشى ورىندا - ForteBank، ونىڭ دەپوزيت بازاسى 112,8 ميلليارد تەڭگەگە ءوسىپ، 2,9 تريلليون تەڭگەگە جەتتى.

ال ۇزدىك وندىقتى Altyn Bank تۇيىندەدى، ونداعى سالىم كولەمى 96,9 ميلليارد تەڭگەگە ۇلعايىپ، 786,3 ميلليارد تەڭگە بولدى.

بۇل كورسەتكىش بىلتىر حالىق پەن بيزنەستىڭ قاي بانككە كوبىرەك سەنىم ارتقانىن كورسەتەدى. كوشباسشىلار قاتارىنداعى بانكتەر جوعارى پايىز مولشەرلەمەلەرى، سيفرلىق قىزمەت جانە كليەنتتەرگە ىڭعايلى ونىمدەر ارقىلى دەپوزيت بازاسىن ۇلعايتا الدى.

دەپوزيتتەردىڭ دوللارلانۋى اقشا- كرەديت ساياساتىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى

2016 -جىلدان باستاپ تەڭگەمەن ساقتالعان دەپوزيت ۇلەسىنىڭ ءوسۋ ءۇردىسى قارقىندى دامىپ، تۇتىنۋشىلار ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى جيناققا باسىمدىق بەرە باستادى. بۇعان تەڭگەنى قولداۋعا ارنالعان ارنايى باعدارلامالار، قولعا العان شارالاردىڭ ناتيجە بەرۋى اسەر ەتتى.

تاريحي تۇرعىدان العاندا، قازاقستاندا دوللارلانۋ دەڭگەيى سىرتقى فاكتورلارعا دا تاۋەلدى بولىپ كەلدى. الەمدىك مۇناي باعاسىنىڭ وزگەرۋى، گەوساياسي تۇراقسىزدىق جانە جاھاندىق قارجى داعدارىستارى تەڭگەنىڭ تۇراقتىلىعىنا اسەر ەتتى. حالىقتىڭ قارجىلىق ادەتتەرى دە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. 1990 -جىلدارداعى ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق پەن ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ بىرنەشە رەت دەۆالۆاتسياعا ۇشىراۋى دوللاردى ساقتاندىرۋ قۇرالى رەتىندە پايدالانۋعا ۇيرەتتى.

بۇل ادەت ءالى دە ءىشىنارا ساقتالىپ كەلەدى، اسىرەسە باعام كۇرت قۇبىلعاندا، اجيوتاج تۋىنداپ جاتادى.

دەپوزيتتەردىڭ دوللارلانۋ دەڭگەيى اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى. تەڭگەنىڭ وتىمدىلىگىن رەتتەۋ مۇمكىندىگى شەكتەلەدى، سەبەبى حالىقتىڭ ەداۋىر بولىگى جيناقتارىن شەتەل ۆاليۋتاسىندا ساقتاۋدى ءجون كورەدى. بانكتەردىڭ كرەديت پورتفەلىنىڭ دوللارلانۋى دا وسى تەندەنتسيانىڭ جالعاسى سانالادى. ەگەر كاسىپكەرلەردىڭ كوبى دوللارمەن كرەديت السا، بۇل شەتەل ۆاليۋتاسىنا دەگەن سۇرانىستى ارتتىرادى، ناتيجەسىندە تەڭگەنىڭ السىرەۋىنە ىقپال ەتەدى.

دوللارلانۋدىڭ جاعىمدى جاقتارى دا جوق ەمەس. ول حالىقتىڭ جيناقتارىن قۇنسىزدانۋدان قورعاۋعا كومەكتەسەدى، سونداي-اق كەيبىر كاسىپورىندار ءۇشىن يمپورتتىق وپەراتسيالارداعى ۆاليۋتالىق سىن-قاتەردى تومەندەتەدى. دەگەنمەن تەرىس سالدارى الدەقايدا باسىم. ەكونوميكاداعى دوللارلانۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋى ەلدىڭ قارجىلىق تاۋەلسىزدىگىن السىرەتەدى جانە ۇلتتىق ۆاليۋتاعا دەگەن سەنىمدى تومەندەتەدى.

turkystan.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى