سەنات ارمەنيامەن كوشى-قون سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتاتىن زاڭدى قارايدى

وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىنە مىناداي ەكى ماسەلە ەنگىزىلگەن:

1. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كوشى-قون سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى.

2. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ازاماتتاردىڭ ساپارلارى مەن بولۋ ءتارتىبى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى.

ايتا كەتەرلىگى، بۇل ەكى زاڭدى وسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنىڭ باسىندا ءماجىلىس قابىلداعان بولاتىن. سول كەزدە ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆ كەلىسىمگە 2024 -جىلعى ساۋىردە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ارمەنياعا رەسمي ساپارى بارىسىندا قول قويىلعانىن ايتتى.

- قۇجاتتا تاراپتار مەملەكەتتەرىنىڭ كەلەتىن ازاماتتارى، ولاردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى، ازاماتتىققا قابىلدانعان ادامدار، اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق جاۋاپقا تارتىلاتىندار تۋرالى ستاتيستيكامەن ءارى مالىمەتتەرمەن الماسۋ، سونداي-اق زاڭسىز كوشى-قون ارەكەتتەرىنە قارسى كۇرەس ادىستەرى جانە كوشى-قون زاڭناماسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى اقپاراتپەن الماسۋ ەسكەرىلگەن. بۇل مالىمەتتەر ەلدەرگە قوس ازاماتتىققا قارسى كۇرەس پەن زاڭسىز كوشى-قون ارنالارىنىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن قاجەت، - دەدى ول.

اتالعان قۇجات اياسىندا قۇزىرەتتى ورگاندار رەتىندە قازاقستان جاعىنان ىشكى ىستەر جانە ەڭبەك مينيسترلىكتەرى، ال ارمەنيا تاراپىنان ىشكى ىستەر مينيسترلىگى بەلگىلەنگەن. وسىعان ۇقساس كەلىسىم 6 ەلمەن جاسالعان. ارمەنيا وسى كەلىسىمدى بيىلعى ساۋىردە راتيفيكاتسيالادى.

ال ەكىنشى قارالاتىن زاڭ اياسىندا مەملەكەت ازاماتتارىنىڭ ەلدە 30 كۇن بولعاننان كەيىن پوليتسيادا تىركەلۋى مىندەتى بولادى.

- قازىر ولار پوليتسياعا بارماي 90 كۇن بولا الادى. بۇل نورمانى ەنگىزۋ كوشى-قون باقىلاۋىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى. جىل باسىنان بەرى قازاقستانعا 12 مىڭعا جۋىق ارمەنيا ازاماتى كەلدى. سونداي-اق كەلىسىمدە ۇلتتىق زاڭناماعا سايكەس 90 كۇننەن استام ەلدى بولۋ مۇمكىندىگى كوزدەلگەن. ۋاقىتشا تۇرۋعا رۇقسات الۋ جەتكىلىكتى. وسىلايشا، ەكى جاق ءۇشىن ۆيزالىق رەجيم جويىلادى. بۇل ازاماتتاردىڭ ەلگە كەلۋ كەزىندە شىعىندارىن ازايتادى، - دەگەن ەدى ەرجان سادەنوۆ.

ەلگە كىرۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇرالدار تىزبەسىنە مىنالار ەنگىزىلەدى:

- ارمەنيا ازاماتتارى ءۇشىن سايكەستەندىرۋ كارتاسى؛

- قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن جەكە كۋالىك.

- وسىنداي تاجىريبە بار. قازاقستان ازاماتتارى جەكە كۋالىكپەن رەسەي مەن قىرعىزستانعا ەركىن كىرە الادى. بۇل شارا كەلۋ جانە بولۋ ءتارتىبىن جەڭىلدەتەدى. سوداي-اق پاسپورت راسىمدەۋ شىعىنىن ازايتادى، - دەدى ەرجان سادەنوۆ.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، وتكەن اپتاداعى سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا «2017 -جىلعى 11-ساۋىردەگى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەن كودەكسى تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ ماقۇلداندى.

سەناتور بەكبول ورىنباساروۆتىڭ مالىمەتىنشە، اتالعان حاتتاماعا 2023 -جىلعى 25 -جەلتوقساندا سانكت- پەتەربۋرگ قالاسىندا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى قول قويدى.

- ونىڭ ماقساتى - سوڭعى جىلدارى تۇراقتى ءوسىم كورسەتىپ وتىرعان سىرتقى ەلەكتروندىق ساۋدانى قۇقىقتىق رەتتەۋ. ماسەلەن، 2024 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلەكتروندىق ساۋدا كولەمى 3,2 تريلليون تەڭگە. سونىمەن قاتار، حاتتامانى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ بارلىق مەملەكەتتەرى - رەسەي، بەلارۋس، قىرعىزستان جانە ارمەنيا راتيفيكاتسيالادى. حاتتامادا قامتىلعان نەگىزگى وزگەرىستەرگە توقتالساق، ەلەكتروندى ساۋدا تاۋارلارى، ياعني شەتەلدىك ينتەرنەت-پلاتفورمالاردان جەكە تۇلعالاردىڭ اتىنا حالىقارالىق پوشتالىق جونەلتىلىمدەر ارقىلى جىبەرىلەتىن تاۋارلاردى بولەك ساناتقا شىعارۋ ەسكەرىلگەن، - دەدى ول.

جالپى وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ماسەلەلەر تالقىلانىپ بولعاننان كەيىن سەناتورلار دەپۋاتتىق ساۋالدارىن جولدادى. ماسەلەن، سۇيىندىك الداشيەۆ ۇكىمەتكە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا شاعىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ ۇسىنىسىن ايتتى.

ونىڭ پايىمىنشا، ماڭعىستاۋ وبلىسىن ارزان مۇناي ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا شاعىن، قۋاتى جىلىنا 5 ميلليون تونناعا دەيىنگى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى ستراتەگيالىق ماڭىزدى قادام بولماق.

- شاعىن م ءو ز ءوڭىردىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرىپ، يمپورتتىق مۇناي ونىمدەرىنە تاۋەلدىلىگىن ازايتىپ، جانارمايدىڭ لوگيستيكالىق شىعىندارىن قىسقارتادى. سوندىقتان ماڭعىستاۋ وبلىسىندا شاعىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ جوباسىنا قولداۋ كورسەتۋدى ءوڭىردىڭ كەشەندى دامۋى مەن لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋدىڭ ماڭىزدى ارەكەتى رەتىندە قاراستىرۋدى سۇرايمىز، - دەدى دەپۋتات.

بيبىگۇل جەكسەنباي ادامدار كوپ جينالاتىن جەرلەردە، اسىرەسە، ويىن- ساۋىق مەكەمەلەرىنىڭ اۋماعىندا قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتىڭ ساقتالا بەرمەيتىنىن ايتىپ، ساۋال جولدادى.

- زاڭنامالىق نورماتيۆتىك تولىقتىرۋلار ارقىلى تۇنگى كلۋبتار مەن بارلاردى ليتسەنزيالاۋ تالاپتارىن قايتا قاراۋ، مىندەتتى قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىن ەنگىزۋ، مەكەمە يەلەرىنىڭ كەلۋشىلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا جەكە جاۋاپكەرشىلىگىن بەكىتۋ، جۇمىس ۋاقىتى مەن الكوگول ساتۋدى باقىلاۋعا الۋ كەرەك. تۇنگى كلۋبتار مەن بارلاردىڭ ءبىرىڭعاي مەملەكەتتىك ءتىزىلىمىن قۇرىلىپ، تەكسەرۋلەر مەن انىقتالعان زاڭ بۇزۋ دەرەكتەرى تۋرالى اقپارات اشىق بولۋى ءتيىس. اتالعان نىسانداردىڭ قىزمەتىن اكىمدىك، ءى ءى م، ت ج م جانە سالىق ورگاندارى تاراپىنان ۆەدومستۆوارالىق باقىلاۋدى كۇشەيتىپ، مونيتورينگتىڭ تسيفرلىق تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ كەرەك، - دەدى دەپۋتات.

ال قايرات تاستەكەيەۆ ەلىمىزدەگى جابايى جىرتقىش جانۋارلاردىڭ سانىن باقىلاۋ مەن رەتتەۋدى كۇشەيتۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ، ناقتى شارالار ۇسىندى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، اۋىل شارۋاشىلىعىنا زيان كەلتىرەتىن جانە ەلدى مەكەندەرگە ءجيى كىرەتىن ايۋ، قاسقىر، جابايى قابان، ءشيبورى سياقتى اڭدار پوپۋلياتسياسىنىڭ كوبەيۋى حالىقتى الاڭداتىپ وتىر.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى