Silk Way ورتالىق ازيانىڭ ورتاق تەلەارناسىنا اينالا الا ما

سول ۋاقىتتا پرەزيدەنت ءالى كۇنگە دەيىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمىز ايماق ەلدەرىندە بولىپ جاتقان وقيعالار تۋرالى جاڭالىق تاراتۋ جاعىنان اقساپ تۇرعانىن اتاپ وتكەن- ءدى.

- مۇمكىندىگىنشە، بۇل ءۇردىستى وزگەرتۋ كەرەك. بالكىم، بۇكىل ايماقتىق تەلەارنا نەمەسە اقپاراتتىق ينتەرنەت-سايتىن اشقان ءجون بولار. وسى ماسەلەلەردى ەگجەي-تەگجەيلى پىسىقتاۋ ءۇشىن ورتالىق ازيانىڭ سالالىق مەكەمەلەرى مەن اقپاراتتىق اگەنتتىكتەرى باسشىلارىنىڭ جيىنىن تۇراقتى تۇردە وتكىزىپ وتىرۋ پايدالى بولماق، - دەگەن ەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءدال وسى يدەياسى بۇگىن ەلوردادا ازەربايجان، قازاقستان، قاتار، قىرعىزستان، قىتاي، وزبەكستان، رەسەي، تاجىكستان، تۇرىكمەنستان، ۇلى بريتانيا جانە باسقا دا ەلدەردىڭ مەديا سالاسىنىڭ جەتەكشىلەرى مەن ساراپشىلارىنىڭ باسىن قوسقان II ورتالىق ازيا مەديافورۋمىندا قوزعالدى.

القالى جيىندا ءسوز سويلەگەن مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالايەۆا ورتالىق ازيا كوشباسشىلارى دەڭگەيىندە اقپاراتتىق سالاداعى ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ماسەلەسى بىرنەشە رەت تالقىلانعانىن ەسكە سالىپ ءوتتى.

- بىلتىر استانادا وتكەن كونسۋلتاتيۆتى كەزدەسۋدە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ بىرلەسكەن مەدياونىمدەر جاساۋ باستاماسىن كوتەردى. قازاقستان ورتالىق ازيانىڭ ورتاق تەلەارناسىن قۇرۋ جانە ايماقتىق الەۋەتتى وسى اۋماقتا تۇراتىن حالىقتاردىڭ دوستىعى مەن بىرلىگى تۋرالى حاباردار ەتەتىن تەلەجوبالاردى جانە حالىقتارىمىزدىڭ تاريحي ءمان-ەرەكشەلىگى تۋرالى تانىمدىق تەلەراديو باعدارلامالار توپتاماسىن دايىنداۋ يدەياسىن قولدادى. بۇگىنگى كەزدەسۋىمىزدە وسى ماسەلەگە مۇقيات توقتالىپ، Silk Way تەلەارناسىنىڭ جۇمىسىنا بىرلەسكەن كونتەنت دايىنداۋ بويىنشا ناقتى شەشىمدەردى قابىلدادىق، − دەدى مينيستر فورۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا.

وسىلايشا قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىق ازيا ەلدەرى وڭىردەگى اقپاراتتىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان بىرلەسكەن تەلەارنا مەن وڭىرلىك مەديا پلاتفورمانى ىسكە قوسۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىر.

مينيستر ورتالىق ازيانىڭ ورتاق تەلەارناسىن قۇرۋ ماسەلەسىندە پرەزيدەنت تەلەراديوكەشەنى قۇرامىنا كىرەتىن Silk Way تەلەارناسىن تەگىن اتاپ وتكەن جوق. SilkWay - سپۋتنيكتەر ارقىلى تارالاتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تۇڭعىش ۇلتتىق تەلەارنا. ارنانىڭ كونتەنتى تۇگەل وتاندىق ونىمنەن تۇرادى. تەلەارنادا بىرنەشە تاقىرىپتىق باعىتتاعى تەلەتۋىندىلارمەن قاتار، قازاقستاننىڭ مادەنيەتى، تاريحى، سالت-ءداستۇرى، تۋريستىك جانە ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرى تۋرالى باعدارلامالار دايىندالادى. سونداي-اق ارنا ەفيرىنەن قازاقستان مەن ورتالىق ازيانىڭ وزەكتى جاڭالىقتارى كۇن سايىن اقپاراتتار توپتاماسىمەن بەرىلەدى.

قازاقستانداعى تۇڭعىش سپۋتنيكتىك حالىقارالىق تەلەارنا 2002 -جىلى 25 -قازاندا قازاق، ورىس، اعىلشىن تىلدەرىندە حابار تاراتا باستادى. 2018 -جىلدان باستاپ قىرعىز جانە وزبەك تىلدەرى قوسىلدى. 2023 -جىلدىڭ 1- قىركۇيەگىنەن باستاپ تەلەارنا ق ر پرەزيدەنتىنىڭ تەلەراديوكەشەنى قۇرىلىمىنا قوسىلدى. قازاق، ورىس، اعىلشىن، قىرعىز، وزبەك جانە تۇرىك - 6 تىلدە حابار تاراتاتىن ارنا سيگنالى الەمنىڭ 118 ەلىندە %100 قولجەتىمدى. دەمەك، ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ورتاق تەلەارنا قۇرۋ ءۇشىن Silk Way دايىن تۇرعان بازا دەۋگە تولىق نەگىز بار.

II ورتالىق ازيا مەديافورۋمىنا كەلگەن مەيماندار نەگىزىنەن Silk Way- ءدىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ورتاق تەلەارناسىنا اينالۋىنا قارسى ەمەس. ولار ءوز ۇسىنىستارىن دا جەتكىزدى. ايتالىق، قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت، اقپارات، سپورت جانە جاستار ساياساتى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى مارات تاعايەۆ قىرعىزستاندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ كوپتەگەن تەلەارناسى كورسەتىلەتىندىگىن ايتادى.

- ونىڭ ىشىندە Silk Way تەلەارناسى دا بار. وسى تەلەارنانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ، ورتالىق ازيا ءوڭىرى ەلدەرىنىڭ ورتاق تەلەارناسىنا اينالدىرۋ ۇسىنىسى ايتىلدى. ءبىزدىڭ دە ۇسىنىستارىمىز بار. بۇل - قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىس تارتىبىندە تالقىلانىپ جاتقان ماسەلە. ەگەر ءبىز بەرگەن ۇسىنىستار قابىل بولسا، وندا قىرعىزستان وسى ورتاق تەلەارناعا قوسىلۋعا دايىن. ماسەلەن، بۇگىن قازاقستان، وزبەكستان پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. ءبىز دە ءوز ويىمىزدى بىلدىرەمىز. الداعى ۋاقىتتا بۇل ماسەلەگە قاتىستى ورتاق پىكىرگە كەلەمىز دەپ ويلايمىن. اتاۋىنا كەلەر بولساق، Silk Way دەپ قالدىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتىلدى. بۇل - ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى ءۇشىن جاقسى اتاۋ. سەبەبى وڭىردەگى ۇلكەن وركەنيەتتەر وسى جىبەك جولىنىڭ بويىندا دامىعان. جالپى، قازاقستان بۇل مەديافورۋمدى ەكىنشى رەت وتە جوعارى دەڭگەيدە وتكىزىپ جاتىر. سوندىقتان قازاقستانداعى ارىپتەستەرگە زور ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز. تەحنولوگيالار تەز وزگەرىپ جاتقان بۇگىنگى زاماندا جۋرناليستيكادا، مەديا سالاسىندا ۇلكەن جاڭالىقتار بولىپ جاتقانى ءسوزسىز، - دەدى مارات تاعايەۆ.

وزبەكستان اقپارات جانە بۇقارالىق كوممۋنيكاتسيالار اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى اسادجون حودجايەۆ ورتالىق ازيا ەلدەرى ءبىر-بىرىنەن وقشاۋلانبايتىنىن، تاريحى مەن مادەنيەتى ورتاق ەكەنىن باسا ايتادى.

- بۇگىندە ساياسي سالادا بولىپ جاتقان پروتسەستەردىڭ بارلىق سالانىڭ دامۋىنا اسەرىن تيگىزەرى ءسوزسىز. ولار: عىلىم، مادەنيەت، تۋريزم جانە تاعى باسقالارى. قازىردىڭ وزىندە ىقپالداستىق جايىندا ايتقاندا بارلىعىنىڭ مۇددەسىن بىلدىرەتىن جانە سوعان قىزمەت ەتەتىن كونتەنت جاساۋعا ءمان بەرگەن ءجون. ەڭ الدىمەن، الەمدىك قوعامداستىققا قانداي يدەيالار مەن ويلارىمىزدى جەتكىزگىمىز، ءبىزدى نە بىرىكتىرەتىنىن ايتقىمىز، جالپى ورتاازيالىق ءوڭىردى تانىتقىمىز كەلگەندە قۇرىلاتىن تەلەارنا، Silk Way پلاتفورماسى ارقىلى دا الەمگە كورسەتۋىمىز قاجەت. ارينە، وسىنىڭ اياسىندا ءاربىر ەل ءبىر-ءبىرىن ءوزارا تولىقتىرا وتىرىپ، كونتەنت سانىن ارتتىرۋعا بەلسەندى قاتىسۋى ءتيىس. بۇل ورايدا ويىن-ساۋىق، ءبىلىم بەرۋ، مادەني، گاسترونوميالىق جانە تۋريستىك كونتەنتتەر ۇسىنۋىمىز كەرەك. اتالعان كونتەنتتەردى ءبىلىم، ءتالىم- تاربيە بەرۋ سىندى ماڭىزدى قىزمەتتى اتقاراتىنداي جاساۋعا ءتيىسپىز، - دەيدى اسادجون حودجايەۆ.

وسى ورايدا، ا ق ش- تاعى CNN International Commercial ديرەكتورى يەن ماكدونالد دا پىكىر ءبىلدىردى.

- مەنىڭ ويىمشا، حالىقارالىق قارىم-قاتىناستاردى نىعايتۋ ءۇشىن ايماقتىق نەمەسە تۇتاس وڭىرلىك تەلەارنانىڭ حابار تاراتۋى - وتە جاقسى يدەيا. بۇل - كوپشىلىككە جاپپاي اقپارات تاراتۋعا ارنالعان ۇلكەن پلاتفورما.

مەنىڭشە، ارنانىڭ جۇمىسىنا ءجىتى ءمان بەرىلىپ، ءاربىر شىعارىلاتىن كونتەنتتىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مۇقيات جانە جۇيەلى ۇيىمداستىرىلۋى قاجەت.

مەن نەگىزىنەن كوممەرتسيالىق سالادا جۇمىس ىستەيمىن. ءبىز ءارتۇرلى ەلدەرمەن جانە ۇكىمەتتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ، جارنامالىق ناۋقاندار مەن برەندتەلگەن كونتەنت جوبالارىن ازىرلەيمىز. بۇل، اسىرەسە، ۇلتتىق برەند قالىپتاستىرۋ، ستراتەگيالىق دامۋ جانە ينۆەستيتسيالىق باعىتتار بويىنشا جۇزەگە اسادى. مەنىڭشە، بۇل - ءوڭىردى شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار مەن تۋريستەرگە تارتىمدى ەتۋ ءۇشىن ونىڭ تاريحى مەن يدەيالارىن، بولمىسىن جەتكىزۋدىڭ تاماشا ءتاسىلى، - دەدى ول.

ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ ورتاق تەلەارناسىن قۇرۋ تۋرالى باسقا دا مەديا الاڭداردا ايتىلىپ كەلەدى. ماسەلەن، بىلتىر تۇركىتىلدەس جۋرناليستەر قورىنىڭ 10 جىلدىعىنا وراي وتكەن مەديافورۋمدا تۇركيانىڭ الماتى قالاسىنداعى باس كونسۋلى ەۆرەن مۇددەرىسوعلى دا ورتالىق ازيادا ورتاق تەلەارنا قۇرۋ باستاماسىن قولدايتىندىعىن بىلدىرگەن بولاتىن.

- بۇگىندە تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ جۋرناليستيكا سالاسىنداعى ءوزارا ىقپالداستىعى جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەلەدى. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ باستاماسىمەن تۇركى دۇنيەسىنە تيەسىلى مۇرانى ناسيحاتتايتىن ورتاق تەليەۆيزيا قۇرۋ جوسپارلانعان. بۇل - ماڭىزى زور باستاما دەپ ويلايمىن، - دەگەن ەدى.

ايتا كەتەرلىگى، قۇرامىنا Jibek Joly ،Silk Way ،Silk Way Cinema تەلەارنالارى، Kazinform حالىقارالىق اقپارات اگەنتتىگى جانە دەرەكتى كينو ورتالىعى كىرەتىن ق ر پرەزيدەنتىنىڭ تەلەراديوكەشەنى قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى مەديا كومپانيالارىنىڭ ءبىرى سانالادى. الەمنىڭ 36 جەتەكشى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن سەرىكتەستىك ورناتقان. ولاردىڭ ءبىرى - 1996 -جىلى قاتار ءامىرىنىڭ جارلىعىمەن قۇرىلعان Al Jazeera Media Network حالىقارالىق تەلەكومپانياسى.

ەكى كومپانيانىڭ سەرىكتەستىگى اياسىندا وتكەن جىلى «Al Jazeera Week» وقىتۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ، Maqsut Narikbayev University-دە جۋرناليستيكا ماماندىعىندا وقىپ جۇرگەن جۇزدەگەن ستۋدەنت 150 ساعاتتان استام ۋاقىت جاڭالىقتار جازۋ، داتا جۋرناليستيكا، موبيلدى جۋرناليستيكا، سيفرلىق ستوريتەللينگ جانە جاڭالىق جۇرگىزۋ سياقتى تاقىرىپتاردا ءبىلىم الدى. بۇل باستاما بيىل دا جالعاسىن تاپپاق. ونى ەلوردادا ءوتىپ جاتقان II ورتالىق ازيا مەديافورۋمىندا Al Jazeera مەديا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى يمان ءال امري ايتتى.

− بۇل سەرىكتەستىك 2025 -جىلدىڭ قىركۇيەگىندە استانادا وتەتىن «Al Jazeera Week» - ءتىڭ ەكىنشى كەزەڭىمەن جالعاسادى. باعدارلاما اياسىندا جاڭا ترەنينگتەر، ماستەر- كلاسستار جانە Al Jazeera ساراپشىلارىنىڭ سەمينارلارى وتەدى. بۇل - قازاقستانداعى بولاشاق مەديا ماماندارىنا قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادام. اتالعان باستاما Al Jazeera مەن ق ر پرەزيدەنتى تەلەراديوكەشەنى اراسىنداعى سەرىكتەستىكتىڭ تەرەڭدەي تۇسكەنىن كورسەتەدى جانە ەكى ەلدىڭ مەديا ماماندارىنا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە، جاڭا داعدىلاردى يگەرۋگە جانە مازمۇندى مادەني الماسۋعا اۋقىمدى مۇمكىندىك بەرەدى، − دەدى مارتەبەلى مەيمان.

تاقىرىپقا تۇزدىق بولعان ماسەلەگە كەلەر بولساق، ورتالىق ازيا ەلدەرى ورتاق تەلەارنا باعدارلاماسىنىڭ مازمۇنىنا، كونتەنتىنە قاتىستى بارلىق ءمان-جايدى ەگجەي-تەگجەيلى پىسىقتاپ، ءبىر ىمىراعا كەلگەن جاعدايدا Silk Way بۇل مىندەتتى تولىققاندى اتقارۋعا قازىردىڭ وزىندە دايىن. ول ءۇشىن ءوڭىردىڭ بارلىق مەملەكەتى باۋىرلاستىقتىڭ شىنايى ۇلگىسىن كورسەتىپ ءبىراۋىزدان كەلىسىمگە كەلۋى قاجەت. ول الداعى كۇننىڭ ەنشىسىندەگى جايت.

اۆتور

مارلان جيەمباي

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى