پرەزيدەنتتىڭ ادام قۇقىقتارىنا قاتىستى جارلىعى قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر
استانا. قازاقپارات - 2023-جىلعى 8-قاراشادا، ياعني ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىنىڭ قابىلدانعانىنا 75 جىل تولۋىنا وراي، مەملەكەت باسشىسى ادام قۇقىقتارى مەن زاڭ ۇستەمدىگى سالاسىنداعى III جارلىققا، سونداي-اق ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءىس-قيمىل جوسپارىنا قول قويدى، دەپ حابارلايدى اقوردانىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.
بۇل قادام قازاقستاننىڭ وزىنە جۇكتەلگەن حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا جانە ونى ەلدىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىمەن ۇيلەستىرۋگە قاتىستى جۇمىستاردى جۇيەلى تۇردە اتقارۋعا نيەتتى ەكەنىن ايعاقتادى.
ءىس-قيمىل جوسپارىندا مىناداي باستى باعىتتارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى:
الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ، ايەلدەردىڭ، بالالاردىڭ جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ؛
تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋ؛
ەڭبەك قۇقىقتارى جانە بىرلەستىكتەر بوستاندىعى: ەڭبەك قۇقىقتارىن نىعايتۋ جانە ازاماتتاردىڭ بىرلەستىك قۇرۋ ەركىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە باسقا دا شارالار.
حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن، ونىڭ ىشىندە ب ۇ ۇ جانە ە ق ى ۇ- مەن ىنتىماقتاستىق ق ر پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىن تابىستى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتتى، سونداي-اق ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى ۇزدىك الەمدىك تاجىريبەنى ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەردى.
قازاقستاندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جان-جاقتى ساياسي رەفورما جۇرگىزىلدى. كونستيتۋتسياعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ، ادام قۇقىقتارىن قورعايتىن ينستيتۋتتار كۇشەيتىلدى. حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا، سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىققا جانە تەڭسىزدىككە قارسى كۇرەسكە قاتىستى جۇيەلى شارالار قابىلداندى. مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق جۇيەلەرى تولىق جاڭعىرتىلدى.
ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە ەلدى ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋ جولىندا ءبىرقاتار جۇيەلى رەفورما جۇرگىزىلدى. اتاپ ايتقاندا:
قازاقستان بۇعان دەيىن راتيفيكاتسيالاعان ازاماتتىق جانە ساياسي قۇقىقتار تۋرالى حالىقارالىق پاكتىنىڭ ەكىنشى فاكۋلتاتيۆتىك حاتتاماسىن ورىنداۋ اياسىندا ءولىم جازاسىنا تىيىم سالىندى.
ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتىكتەرى كۇشەيدى: پاريج قاعيداتتارىنا سايكەس ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ومبۋدسمەن ينستيتۋتىنىڭ تاۋەلسىزدىگى قامتاماسىز ەتىلدى. ق ر كونستيتۋتسيالىق سوتى قايتا قۇرىلدى. وعان ادىلدىك ىزدەگەن ازاماتتار تىكەلەي جۇگىنە الادى.
الەۋمەتتىك قورعاۋ شارالارى جاقساردى: الەۋمەتتىك كودەكس قابىلداندى؛ حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان وسال ساناتتارىنىڭ قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل تاعايىندالدى.
بالالار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ قۇقىقتارى نىعايتىلدى: بالالار مەن مۇگەدەكتەردىڭ قۇقىقتارى تۋرالى ب ۇ ۇ- نىڭ ەكى فاكۋلتاتيۆتىك حاتتاماسى راتيفيكاتسيالاندى.
تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قىلمىس ساناتىنا جاتقىزىلدى: تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى؛ تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراعان ادامداردى كەشەندى پسيحولوگيالىق وڭالتۋ شارالارى قولعا الىندى؛ ق ر ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جانىنان ىشكى ىستەر ورگاندارىنداعى ايەل قىزمەتكەرلەردەن قۇرالعان تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى باسقارما اشىلدى.
گەندەرلىك ماسەلەلەر جونىندەگى شتاتتان تىس كەڭەسشىلەر لاۋازىمى پايدا بولدى. قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە ازاماتتىق، ساراپتامالىق جانە بيزنەس قوعامداستىقتىڭ ءتيىستى وكىلدەرى تاعايىندالدى.
گەندەرلىك تەڭدىككە قاتىستى ەكى ۇلتتىق جوسپار قابىلداندى: ءبىرىنشى جوسپاردا ب ۇ ۇ- نىڭ ۇزدىك تاجىريبەسىن ەنگىزە وتىرىپ، ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگىن ىلگەرىلەتۋ شارالارى كۇشەيتىلدى. ەكىنشى جوسپار ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «بەيبىتشىلىك، ايەلدەر جانە قاۋىپسىزدىك» اتتى 1325-رەزوليۋتسياسىن ورىنداۋعا جانە باس پروكۋراتۋرانىڭ، ىشكى ىستەر، توتەنشە جاعدايلار، قورعانىس مينيسترلىكتەرىنىڭ، سونداي-اق بىتىمگەرشىلىك ميسسيالارى مەن كەلىسسوز جۇرگىزەتىن توپتاردىڭ جۇمىسىنداعى ايەلدەردىڭ ءرولىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ: بالا قۇقىقتارى جونىندەگى وڭىرلىك ۋاكىلدەردىڭ مارتەبەسى بەكىتىلدى.
ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەس: ادام ساۋداسىنا، سونىڭ ىشىندە ادامدى ۇرلاۋعا، زاڭسىز باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا، جەزوكشەلىككە ماجبۇرلەۋگە جانە كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندار ساۋداسىنا قارسى قۇقىقتىق شارالار كۇشەيتىلدى.
ازاپتاۋعا قارسى كۇرەس شارالارى كۇشەيتىلدى: ازاپتاۋ مەن قاتىگەزدىك ۇعىمدارىنىڭ ارا جىگى اجىراتىلىپ، پسيحولوگيالىق جانە سوت-مەديتسينالىق ساراپتامالاردىڭ ۇلتتىق راسىمدەرى ىستانبۇل حاتتاماسىنىڭ ەرەجەلەرىنە سايكەستەندىرىلدى.
سوتتالعانداردىڭ الەۋمەتتىك رەينتەگراتسياسىن قولداۋ: قىلمىستىق جازاسىن وتەپ شىققان ادامداردى جۇمىسقا العان شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ شارالارى قابىلداندى.
بوسقىنداردى قۇقىقتىق قورعاۋ: ب ۇ ۇ ب ج ك ب ۇسىنىمدارىنا سايكەس، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى، ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى اراسىندا بوسقىن مارتەبەسىن بەرۋگە قاتىستى ءۇشجاقتى ءوزارا ىقپالداستىق تەتىكتەرى ەنگىزىلدى.
ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى ستاندارتتارى: جۇمىس ورنىنداعى وندىرىستىك جاراقاتتاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ ستاندارتتارى ەنگىزىلىپ، ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى كۇشەيتىلدى.
وسىلايشا، مەملەكەت باسشىسىنىڭ ادام قۇقىقتارى جانە زاڭ ۇستەمدىگى سالاسىنا قاتىستى جارلىعىن جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارى ەلىمىزدىڭ ب ۇ ۇ باستى قاعيداتتارىن قاتاڭ ۇستاناتىندىعىن، سونداي-اق زاڭ مەن ءتارتىپ ۇستەمدىگى قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن دەموكراتيالىق قوعام قۇرۋ جولىنان ەش اينىمايتىنىن كورسەتتى.
ەسكە سالساق، بۇدان بۇرىن مەملەكەت باسشىسى تۇرعىن ءۇي ساياساتىن رەفورمالاۋعا قاتىستى زاڭعا قول قويعانى تۋرالى جازعان ەدىك.
