ەۋروپا مەن امەريكادا تاعامدى قولمەن جەيتىندەر كوبەيدى
باتىس ەلدەرىندە تاماقتى قولمەن جەۋ ءۇردىسى كۇشەيدى. ماماندار قولمەن جەۋدىڭ پايداسىن دالەلدەدى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات
قولمەن جەگەن تاعام نەگە ءدامدى؟
تاماقتى قولمەن جەۋ مادەنيەتى بارعان سايىن تانىمال بولىپ كەلەدى. جاقىندا Aljazeera.net سايتىندا بريتانيالىقتار مەن امەريكالىقتار اس قۇرالدارىن پايدالانۋدان باس تارتا باستاعانى تۋرالى ماقالا جاريالاندى. وسى ماقالاعا سىلتەمە جاساعان Aikyn.kz قولمەن جەگەن تاعامنىڭ نەگە ءدامدى بولاتىنىن تۇسىندىرەدى.
فوتو Getty Images سايتىنان الىندى. اۆتورى: Westend61
قازاقتىڭ داستۇرىندە تاعامدى قولمەن جەۋ مادەنيەتى ەجەلدەن قالىپتاسقان. ونىڭ دەنساۋلىققا پايدالى ەكەنىن باتىستىق وركەنيەت ەندى عانا مويىنداي باستادى.
Daily Mail باسىلىمىندا جاريالانعان ساۋالناماعا سايكەس، بريتاندىقتاردىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى پىشاق، شانىشقى جانە قاسىق قولدانۋدان باس تارتۋدى ويلاپ جۇرسە، زەرتتەۋگە قاتىسقان 2500 ادامنىڭ % 19- ى قولمەن تاماق ىشكەندە وزدەرىن جايلى سەزىنەتىنىن ايتقان.
ءاربىر ونىنشى رەسپوندەنت قولمەن جەگەن تاعامنىڭ ءدامدى بولاتىنىن راستاعان. پسيحولوگتەردىڭ پىكىرىنشە، ادامدار دۇرىس تاماقتانبايدى، تاعامدى قولمەن جەۋ كەرەك ەكەن.
XIX عاسىردىڭ اياعىندا باتىستاعى جوعارعى تاپ وكىلدەرى پايدالانعان اس قۇرالدارىنىڭ جالپى سانى شامامەن 100 داناعا جەتكەن. سوڭعى 20-30 جىلدا باتىستىق اس قۇرالدارىنىڭ ەتيكەتى ارتتا قالا باستادى. گامبۋرگەرلەر، حوت- دوگتار، كارتوپ چيپسى، پيتستسا، تاۋىق قاناتتارى جانە بالمۇزداق ۇلكەن تانىمالدىلىققا يە بولىپ، قوعامدىق ورىنداردا قولمەن تاماقتانۋ قالىپتى جانە قولايلى دەپ سانالۋدا.
اشىلۋ سالتاناتىنا شاقىرىلعان جۋرناليستەردىڭ قولىنا تاماق بەرۋ نەمەسە جۇپتاردى ءبىر- ءبىرىنىڭ قولىنان تاماق جەيتىن رومانتيكالىق تۇسكى اسقا شاقىرۋ نيۋ- يوركتەگى كەيبىر پرەميۋم مەيرامحانالارداعى جاڭا ۇردىسكە اينالدى.
ەكى ميشلەن جۇلدىزىنىڭ يەگەرى، اسپاز اندوني لۋيس ادۋريس اس قۇرالدارىن پايدالانۋدان باس تارتقان. يسپانيانىڭ باسك ايماعىندا ورنالاسقان مەيرامحاناسىندا ول 20-دان استام تاعام ءتۇرىن قولمەن جەۋگە ۇسىنادى.
لوندونداعى اتاقتى مەيرامحانالاردىڭ اسپازدارى دا قوناقتارىنا وزدەرى دايىنداعان تاعامداردىڭ كەيبىرىن تەك قولمەن جەۋگە كەڭەس بەرەدى.
وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى چارلز سپەنس: «اس قۇرالدارىن قولدانباۋ - تاماقتان ەرەكشە سەزىم الۋدىڭ قۇپياسى. بۇل بىزگە نە جەپ جاتقانىمىزدى كوبىرەك بىلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ال شانىشقى ءبىزدى مۇنداي ەموتسيالاردان الىستاتادى»، - دەيدى.
قولمەن ۇستاعاندا تاعامنىڭ ءدامى جاقسارادى، تاماقتى قولمەن جەۋ ءدام مەن ءيىستى قابىلداۋعا اسەر ەتەدى. تاعامدى قولمەن ۇستاۋ ارقىلى بالعىندىقتى، دايىندىقتى، نازىكتىكتى نەمەسە تەمپەراتۋرانى جاقسىراق باعالاۋعا بولادى. جىلىلىق، جۇمساق جاناسۋ نانعا دەگەن تابەتتى ارتتىرادى.
ال قازاقتىڭ ەت تاعامىن نەگە تەك قولمەن جەۋ كەرەكتىگى YouTube-تاعى «ناپارنيكي» كانالىنداعى ۆيدەودان كورۋگە بولادى. تابەتىڭىز اشىلسىن!:
تاماقتى قولمەن جەۋ دەنساۋلىققا كوپتەگەن پايدا اكەلەتىنى دە عىلىمي دالەلدەنگەن:
اۋىزدا جانە اسقازاندا اس قورىتۋ فەرمەنتتەرى مەن شىرىندارىن جاقسى ءبولىنىپ، تاعامنىڭ قورىتىلۋى جاقسى جۇرەدى؛
تاعامنىڭ قۇرىلىمىن، ءدامى مەن ءيىسىن كوبىرەك ءبىلۋ ارتىق تاماقتانۋ قاۋپىن ازايتادى جانە وڭتايلى سالماقتى ساقتاۋعا كومەكتەسەدى؛
اس قۇرالدارىن قولدانىپ تاماقتانۋ ءتاسىلى ساۋ ادامداردا قانداعى قانت دەڭگەيىنە اسەر ەتەتىنى دالەلدەندى. قولمەن جەگەندە تاماقتانۋ قارقىنى باسەڭدەيدى، قانداعى قانت دەڭگەيى تومەندەيدى جانە قانت ديابەتىنىڭ قاۋپى ازايادى؛
تەرىدە جانە اۋىز قۋىسىندا ءومىر سۇرەتىن كەيبىر پايدالى باكتەريالارعا اسەر ەتۋ ارقىلى يممۋندىق جۇيە كۇشەيەدى. ولار دەنەنى زياندى پاتوگەندەر مەن ينفەكتسيالاردان قورعايدى، يممۋندىق جۇيەنى نىعايتۋعا كومەكتەسەدى.
بۇعان دەيىن تاعامدى اس قۇرالدارىن قولدانىپ جەسەڭىز، ەندى قولمەن جەۋدىڭ دە پايداسىن سەزىنىڭىز. نەمەسە ورگانيكالىق زاتتاردان، مىسالى، اعاشتان جاسالعان اس قۇرالدارىن قولدانىپ كورىڭىز.
