قىتايلىق ماتەماتيك ايەل 100 جىلدىق ەسەپتى شەشتى
استانا. KAZINFORM - قىتايلىق ماتەماتيك ايەل ۆان حۋن 100 جىلدان استام ۋاقىت بويى شەشىمىن تاپپاعان ءۇش ولشەمدى كەڭىستىكتەگى كاكەيا گيپوتەزاسىن شەشتى. بۇل ماڭىزدى عىلىمي جەتىستىك ماتەماتيكتى الەمدەگى ەڭ قۋاتتى جانە تانىمال ايەل ماتەماتيكتەردىڭ بىرىنە اينالدىردى، دەپ حابارلايدى ESNS. SN.
كاكەيانىڭ گيپوتەزاسىن 1917-جىلى جاپون ماتەماتيگى سويتي كاكەيا جاساپ شىعاردى، ول شەكسىز جىڭىشكە ينە اينالعاندا ءورىستىڭ قانشالىقتى كەڭ بولاتىنىن جانە ونىڭ گەومەترياسى مەن كەڭىستىك ولشەمدەرىندە قانداي وزگەرىستەر بولاتىنىن زەرتتەدى. گيپوتەزا بۇرىن ءبىر جانە ەكى ولشەمدى كەڭىستىكتە دالەلدەندى، ءبىراق ءۇش ولشەمدى كەڭىستىكتەگى ماسەلە ءبىر عاسىردان استام ۋاقىت بويى شەشىلمەي قالدى.
بريتاندىق كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتىنەن ۆان حۋن جانە ونىڭ ارىپتەسى دجوشۋا زال 127 بەتتىك قاعازدا وسى كۇردەلى ماتەماتيكالىق ەسەپتى ازىرلەدى. بۇل دالەلدەمەلەردى پراكتيكالىق قولدانۋ كريپتوگرافيادا، سىمسىز بايلانىستا جانە دەرەكتەردى ۆيزۋاليزاتسيالاۋدا جاڭا مۇمكىندىكتەردى دامىتۋدا كوپ جۇمىستى جەڭىلدەتەدى.
ۆان حۋننىڭ دالەلى دۇنيە جۇزىندەگى عىلىمي قاۋىمداستىقتىڭ نازارىن اۋداردى جانە Filds سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى تەرەنس تاو ونىڭ جۇمىسىن جوعارى باعالادى. سونىمەن قاتار، ۆان حۋننىڭ ەكى ءتۇرلى عالىممەن جانە ۇقساس جاس ماتەماتيكتەرمەن بىرگە تاماشا ونەر كورسەتۋى وعان Filds سىيلىعىنا ۇمىتكەر بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ۆان حۋن قىتايدىڭ گۋيلين قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن، پەكين ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن. 16 جاسىندا ول ۇلتتىق كوللەدجگە ءتۇسۋ ەمتيحانىندا 653 بال جيناپ، كەيىن ماتەماتيكاعا اۋىستى. ماتەماتيك لارري گۋتتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىندا زەرتتەۋىن جالعاستىردى. 2023-جىلدان بەرى ۆان حۋن نيۋ- يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ Courant Institute of Mathematical Sciences- تىڭ دوتسەنتى.
ۆان حۋننىڭ جەتىستىكتەرى تاريحتاعى ەڭ ماڭىزدى باستامالار مەن ماڭىزدى ماتەماتيكالىق ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى جانە ناتيجەسىندە ونىڭ ماتەماتيكالىق جۇمىستارىنىڭ حالىقارالىق ماڭىزى زور. قىتاي عالىمىنىڭ بۇل كۇش-جىگەرى تەك ماتەماتيكتەرگە عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە بۇكىل عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى ەكسپەريمەنتتەرگە جول اشۋعا كومەكتەسەدى.
ەسكە سالا كەتەيىك، قىتايلىق روبوت الەمدە ەڭ العاشقى بولىپ سالتو جاسادى.
