قىتاي كوسمەتيكاسىن قازاقستاندا برەندتەپ ساتاتىنداردىڭ ءىسى زاڭدى ما؟
استانا. قازاقپارات - سوڭعى جىلدارى قازاقستان نارىعىندا قىتايدا وندىرىلگەن، ءبىراق بەلگىسىز برەندتەر رەتىندە ساتىلاتىن كوسمەتيكا ونىمدەرى كوبەيدى. تۇتىنۋشىلار ونىمدەردىڭ باعاسىنا جانە كەڭ اسسورتيمەنتىنە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جاتىر. الايدا ساتۋشىلار تاۋاردى ءوز اتتارىمەن برەندتەپ، نارىققا ۇسىنعاندا، زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعى، ساپا ستاندارتتارى جانە تۇتىنۋشى قۇقىعىن قورعاۋ سەكىلدى زاڭ تالاپتارىن قانشالىقتى ساقتايدى؟ Massaget.kz ءتىلشىسى ماتەريالدا تارقاتادى.
«بىلتىرمەن سالىستىرعاندا يمپورت تومەندەگەن»
اتالمىش ماسەلەگە بايلانىستى مينيسترلىكتەن رەسمي دەرەك سۇراتتىق. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ رەسمي دەرەكتەرى بويىنشا كوسمەتيكا يمپورتىنا قاتىستى مىناداي جاۋاپ بەردى.
«ە ا ە و س ە ق ت ن 3304 «كوسمەتيكالىق قۇرالدار نەمەسە ماكياجعا ارنالعان قۇرالدار جانە تەرى كۇتىمىنە ارنالعان قۇرالدار (دارىلىك زاتتاردان باسقا)، ونىڭ ىشىندە كۇنگە كۇيۋگە قارسى نەمەسە كۇنگە كۇيۋگە ارنالعان قۇرالدار؛ مانيكيۋرگە نەمەسە پەديكيۋرگە ارنالعان قۇرالدار» 2024 -جىلعى قاڭتار - تامىزدا 10,8 مىڭ توننا 147,6 ميلليون ا ق ش دوللارىن قۇراپ، وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا %32 عا تومەندەدى (2023 -جىلى يمپورت 15,8 مىڭ توننا 150,3 ميلليون ا ق ش دوللاردى قۇرادى)»، - دەپ جاۋاپ بەردى مينيسترلىك.
ياعني رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك، كوسمەتيكالىق تاۋارلاردىڭ يمپورتى كەرىسىنشە تومەندەگەن. ال «پارفيۋمەريا جانە دارەتحانا سۋى» ەلىمىزگە كەلۋى كەرىسىنشە ارتقان.
«ە ا ە و س ە ق ت ن 330300 «پارفيۋمەريا جانە دارەتحانا سۋى» 2024 -جىلعى قاڭتار - تامىزدا 2,9 مىڭ توننا 66,0 ميلليون ا ق ش دوللارىن قۇراپ، وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا %45 عا ءوستى (2023 -جىلى يمپورت 2,0 مىڭ توننا 53,4 ميلليون ا ق ش دوللار قۇرادى)»، - دەلىنگەن جاۋاپتا.
تاۋاردى برەندتەپ ساتىپ جاتقانداردىڭ ءىسى زاڭدى ما؟
ق ر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى برەندتەلگەن قىتايلىق كوسمەتيكا ونىمدەرىن ساتۋمەن اينالىساتىنداردىڭ ىسىنە باعا بەردى. جاۋاپتا بۇل پروتسەستىڭ زاڭدى تۇردە ورىندالۋى ءۇشىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتتىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتىندەگى قاجەتتى راسىمدەردەن ءوتۋى كەرەكتىگى ايتىلعان.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «تەحنيكالىق رەتتەۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ 35-بابى 2-تارماعىنا سايكەس تەحنيكالىق رەگلامەنتتەر وزىنە قاتىستى قولدانىسقا ەنگىزىلگەن، سايكەستىكتى باعالاۋدان وتپەگەن، سونداي-اق سايكەستىكتى باعالاۋ تۋرالى قۇجاتتارسىز نەمەسە تەحنيكالىق رەتتەۋ تىزىلىمىندە نەمەسە وداقتىڭ سايكەستىكتى باعالاۋ تۋرالى بەرىلگەن نەمەسە قابىلدانعان قۇجاتتارىنىڭ ءبىرىڭعاي تىزىلىمدەرىندە وسىنداي قۇجاتتاردىڭ بار-جوعى تۋرالى مالىمەتتەر بولماعان كەزدە ءونىمدى اينالىسقا شىعارۋعا تىيىم سالىنادى»، - دەپ جاۋاپ بەردى مينيسترلىك.
زاڭسىز ساۋدا جۇرگىزىپ وتىرعاندارعا قانداي شارا قولدانىلادى؟
ساۋداگەرلەر جوعارىدا اتالعان تالاپتاردى ورىنداماعان جاعدايدا «اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنىڭ 415-بابىنا 1-تارماعىنا سايكەس ءتيىستى ايىپپۇل ارقالايدى. ناقتىلايتىن بولساق.
1) تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردە جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس كەلمەيتىن ءونىمدى اينالىمعا شىعارۋ؛
2) تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردە جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس سايكەستىكتى راستاۋ جانە (نەمەسە) باعالاۋ قۇجاتتارىنسىز ءونىمدى اينالىمعا شىعارۋ تۇرىندە جاسالعان بۇزۋشىلىق - جەكە تۇلعالارعا - توقسان، لاۋازىمدى ادامدارعا، شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە نەمەسە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدارعا - ءبىر ءجۇز توقسان بەس، ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە - ءۇش ءجۇز ون، ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە التى ءجۇز ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە ايىپپۇل سالۋعا الىپ كەلەدى.
تۇتىنۋشى نەنى ءبىلۋى كەرەك؟
زاڭگەر قۋات اۋعانبەك تۇتىنۋشىلار نازار اۋدارۋى كەرەك بىرنەشە كەڭەستەر ۇسىندى. ونىڭ سوزىنشە، قازىر كوپ قىز- كەلىنشەكتەر ترەندتىڭ جەتەگىندە كەتىپ، زاڭسىزدىقتى كوزگە ىلمەي كەتەدى. كوسمەتيكالىق ونىمدەر - ساپا دەڭگەيىن ءجىتى قاراۋ كەرەك زاتتارعا جاتادى. سول سەبەپتى زاڭگەر مىنانداي كەڭەستەر ايتتى.
1. ءونىمنىڭ زاڭدى مارتەبەسىن تەكسەرىڭىز
ساتۋشىدان ءونىمنىڭ ساپا جانە قاۋىپسىزدىك سەرتيفيكاتتارىن سۇراڭىز. قازاقستاندا ساتىلاتىن كوسمەتيكا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋدان ءوتۋى كەرەك. مۇنى راستايتىن قۇجاتتاردى كورمەيىنشە، تاۋاردى ساتىپ الماڭىز. اكەلىنگەن ءونىم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىنە سايكەس بولۋى كەرەك. ونى دا قاپەردە ۇستاعان ءجون.
2. تاۋاردىڭ ءتۇپنۇسقالىعىن دالەلدەيتىن قۇجاتتار تالاپ ەتىڭىز
ساتۋشىدان ءونىمنىڭ قايدان الىنعانىن كورسەتەتىن شوت- فاكتۋرالاردى نەمەسە باسقا قۇجاتتاردى سۇراڭىز. بۇل ونىڭ كونترافاكت ەمەس ەكەنىنە كوز جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەگەر كوسمەتيكا كونترافاكت بولىپ شىقسا، ءسىز ءوز قۇقىعىڭىزدى قورعاۋ ءۇشىن ارىز تۇسىرە الاسىز.
3. تاۋاردى قايتارۋ جانە اۋىستىرۋ شارتتارىن ءبىلىڭىز
تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى زاڭعا سايكەس ساپاسىز نەمەسە دەنساۋلىققا زيان تيگىزەتىن ونىمدەردى قايتارۋ قۇقىعىڭىز بار. ساتىپ العان كەزدە ساتۋشىدان چەك نەمەسە تولەم قۇجاتىن تالاپ ەتىڭىز. بۇل بولاشاقتا سىزگە دالەل رەتىندە قاجەت بولۋى مۇمكىن.
4. ينتەرنەت-دۇكەندەردەن نەمەسە جەكە ساتۋشىلاردان ساتىپ العاندا ساق بولىڭىز
ەگەر ءونىمدى ينتەرنەت ارقىلى نەمەسە الەۋمەتتىك جەلىدەگى ساتۋشىلاردان ساتىپ الساڭىز، ساتۋشىنىڭ زاڭدى تۇردە تىركەلگەنىن تەكسەرىڭىز. تولەمدى الدىن الا جاساماۋعا تىرىسىڭىز. ساتۋشىدان كەلىسىمشارتتىڭ كوشىرمەسىن نەمەسە رەسمي تاپسىرىس قۇجاتتارىن سۇراڭىز.
5. ونىمنەن زيان كەلگەن جاعدايدا زاڭدى قۇقىقتارىڭىزدى پايدالانىڭىز
ەگەر كوسمەتيكادان دەنساۋلىعىڭىزعا زيان كەلسە، مەديتسينالىق انىقتاما الىڭىز جانە تاۋاردىڭ ساپاسىنا ساراپتاما جۇرگىزىڭىز. بۇل جاعدايدا سىزگە كەلتىرىلگەن شىعىندى وتەۋ ءۇشىن ساتۋشىعا تالاپ-ارىز تۇسىرۋگە قۇقىعىڭىز بار. ەگەر ساتۋشى جاۋاپ بەرمەسە، تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ ۇيىمدارىنا نەمەسە سوتقا شاعىمدانا الاسىز.