قوقىس جيناۋ ادامداردى باقىتتىراق ەتىپ، ومىرگە ماعىنا بەرەدى - زەرتتەۋ
استانا. قازاقپارات - پسيحولوگيالىق عىلىمدار جۋرنالىندا جاريالانعان جاڭا زەرتتەۋ كورسەتكەندەي، قورشاعان ورتاعا پايدالى ارەكەتتەر، مىسالى، قوقىس جيناۋ، قالدىقتاردى ازايتۋ نەمەسە ەكولوگيالىق كولىك تۇرلەرىن پايدالانۋ - ادامداردىڭ باقىت دەڭگەيىن ارتتىرىپ، ومىرگە ماعىنا بەرەدى. ەڭ قىزىعى، بۇل اسەر حوببي نەمەسە ءوزىن-ءوزى كۇتۋ سياقتى ءال-اۋقاتتى جاقسارتۋعا ارنالعان ارنايى ءىس-ارەكەتتەرمەن تەڭ دارەجەدە بولدى.
كوپشىلىك ەكولوگيالىق ءومىر سالتىن بەلگىلى ءبىر جايلىلىقتان باس تارتۋ نەمەسە قوسىمشا شىعىن رەتىندە قابىلدايدى. الايدا پسيحولوگتاردىڭ پىكىرىنشە، مورالدىق جانە قوعامدىق پايداسى بار ارەكەتتەر ادامنىڭ ءوزىن باقىتتى سەزىنۋىنە ىقپال ەتەدى. بۇعان دەيىنگى زەرتتەۋلەر ەكولوگيالىق ادەتتەر مەن سۋبەكتيۆتى ءال-اۋقات اراسىندا بايلانىس بارىن كورسەتكەنىمەن، ولاردىڭ سەبەپ-سالدارلىق قاتىناسى تولىق دالەلدەنبەگەن ەدى.
بۇل ماسەلەنى زەرتتەگەن امەريكالىق عالىم مايكل پرينزينگ (Baylor University) ەكى ءتۇرلى زەرتتەۋ جۇرگىزدى. ءبىرىنشى زەرتتەۋگە 14 ەلدەن 18 بەن 76 جاس ارالىعىنداعى 181 ادام قاتىسىپ، 10 كۇن بويى ءوز بەلسەندىلىكتەرى مەن كوڭىل-كۇيىن كۇندەلىكتى جازىپ وتىردى. ناتيجەسىندە، ادامدار قورشاعان ورتانى قورعاۋعا بايلانىستى ءىس كۇندەرى وزدەرىن باقىتتىراق سەزىنگەن. بۇل اسىرەسە ەكولوگياعا جوعارى ءمان بەرەتىن ادامداردا ايقىن بايقالدى، ءبىراق ەكولوگياعا اسا ءمان بەرمەيتىندەر دە وڭ اسەرىن سەزىندى.
ەكىنشى زەرتتەۋ ا ق ش-تاعى 545 ستۋدەنتتىڭ قاتىسۋىمەن جۇرگىزىلگەن. ولار ءۇش توپقا ءبولىندى: ءبىر توپ ەكولوگيالىق ءۇش ارەكەت ورىندادى، ەكىنشىسى ءۇش كوڭىلدى ءىس-ارەكەت جاسادى، ال ءۇشىنشىسى تەك ءوز بەلسەندىلىگىن باقىلاپ وتىردى. ەكى كۇننەن كەيىن العاشقى ەكى توپتاعى قاتىسۋشىلار باقىلاۋ توبىمەن سالىستىرعاندا وزدەرىن الدەقايدا باقىتتى ءارى ومىرگە قاناعاتتانعان سەزىنگەن. زەرتتەۋشىلەر ساياسي كوزقاراس پەن ەكولوگيالىق قۇندىلىقتار ناتيجەگە ايتارلىقتاي اسەر ەتپەگەنىن اتاپ ءوتتى.
پرينزينگ: «بۇل قورىتىندىلار ەكولوگيالىق ءومىر سالتىن ءجيى اۋىر ءارى قولايسىز دەپ قابىلدايتىن پىكىرلەرگە قايشى كەلەدى. شىن مانىندە، بۇل زەرتتەۋلەر ىزگى ىستەر جاساۋدىڭ ادام ءال-اۋقاتىنا وڭ اسەر ەتەتىنىن كورسەتەدى»، - دەپ تۇيىندەدى.
الايدا زەرتتەۋدىڭ كەيبىر شەكتەۋلەرى بار. ول تەك بىرنەشە كۇنگە سوزىلعاندىقتان، بۇل اسەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى بولاتىنى بەلگىسىز. سونداي-اق كەيبىر قاتىسۋشىلار زەرتتەۋدىڭ ماقساتىن ءتۇسىنىپ، جاۋاپتارىنا سانالى تۇردە اسەر ەتۋى مۇمكىن. عالىمدار بولاشاقتا ەكولوگيالىق ادەتتەردىڭ بىرنەشە اي نەمەسە جىلدار بويى ادامنىڭ باقىتىنا قالاي ىقپال ەتەتىنىن زەرتتەۋدى جوسپارلاپ وتىر.
