قوماقتى قارجى كەرەك: كەلەر جىلى قازاقستاندىق فيلم «وسكار» الا ما؟

- بىلۋىمىزشە، «باۋىرىنا سالۋ» فيلمى - رەجيسسەر رەتىندەگى العاشقى تۋىندىڭىز. قازاقتىڭ باۋىرىنا سالۋ ءداستۇرىن كينوتۋىندى مازمۇنىنا نەگىز ەتۋگە نە سەبەپ بولدى؟

- باستى سەبەپ - ءوزىم سول داستۇرمەن تاربيەلەندىم. ءداستۇردى ىشىنەن بىلەمىن. 1 جاسىمنان وزگە شاڭىراقتا ءوستىم. سوندىقتان تاقىرىپ تۋرالى فيلم تۇسىرگىم كەلدى. ادەبيەتتە دە، كينودا دا باۋىرىنا سالۋدى اشىپ سۋرەتتەگەن ەشكىم جوق. ءداستۇردىڭ ىعىمەن وتباسىنان اجىراعان ادامداردىڭ قانداي كۇي كەشەتىنىن، بولاشاق تاعدىرى تۋرالى اشىپ ايتىلماي كەلدى. بۇگىنگە دەيىن جارىققا شىققان تۋىندىلاردىڭ ءوزى ات ءۇستى. اۋىلدا تۇرسىن، قالادا تۇرسىن، ءار قازاقتىڭ شاڭىراعى كەزىككەن ماسەلە. تاريحي جادىمىزدا تۇر. كينودا باۋىرىنا سالۋ ءداستۇرىن بالانىڭ كوزىمەن جەتكىزگىم كەلدى.

- قوعامدا كوپ ايتىلماعانىمەن، اتالعان ءداستۇردىڭ زاردابىن تارتقان جاندار از ەمەس. ۇيات پەن نامىس اراسىندا بۋلىعىپ، اكە- شەشەسىن جاقىن تارتا المايتىنداردىڭ جانايقايىن كوپ ەستىدىك. اسىرەسە اعا بۋىننىڭ ىشىندە وكىنىش كوپ. كينو جارىققا شىققاننان كەيىن فيلم كەيىپكەرىمەن تاعدىرلاس ازاماتتار وقيعاسىن بايانداپ، پىكىر بىلدىرگەن جاعداي بولدى ما؟

- جوبا يدەياسى تۋىنداعان ساتتەن باۋىرىنا سالۋ ءداستۇرىن تەرەڭ زەرتتەدىم. كەيىپكەرلەرمەن جولىقتىم، تاريحي مالىمەتتەردى اقتاردىم، پسيحولوگتارمەن كەزدەستىم. سول كەزدە ءتۇرلى پلاتفورمادا جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ پىكىرىنە كەزىككەنىم بار. وقيعاسىن وقىساڭىز، جانعا باتادى. مىسالى، ءبىر ەر ازاماتتىڭ جازباسىن بايقادىم. ايتۋىنشا، قارىنداسى بوسانىپ، بالا قىرقىنان شىقپاي جاتىپ كورشى اۋىلداعى اپكەسىنىڭ ۇيىنە بارادى. شاقالاقتى دا الا كەلگەن. تۋىستار قاۋىشىپ، ءبىرشاما ۋاقىت وتىرادى. اپكەسىندە بالا جوق ەكەن. قايتار ساتتە باۋىرىنىڭ الدىن بوگەپ، سىڭلىسىنە بالانى قالدىرۋىن سۇراپ بوزداپ قويا بەرەدى. قارسىلىققا قاراماستان ءارى- بەرى ۇگىت جاساپ، سوڭىندا بالا سول وتباسىندا تاربيەلەنگەن. قىزىعى، قارىنداسىنىڭ ەنەسى دە قارسى بولماپتى، تاعدىرعا سىلتەپ، جازمىشتىڭ جازعانى دەگەن.

ءتۇسىرىلىم بارىسىندا دا تاعدىرلاس ادامداردى بايقادىم. فيلم جۇمىسىنا قاتىسقان كەيۋانا بولدى. وكىنىشتىسى، رەسمي كورسەتىلىمگە ون شاقتى كۇن قالعاندا ومىردەن وتكەنىن ەستىدىك. كورسەتىلىمگە الپىستان اسقان قىزى كەلدى. ول دا باۋىرىنا سالۋ ءداستۇرىنىڭ قۇربانى بولعان، وزگە شاڭىراقتا وسكەن. كورسەتىلىمنەن سوڭ كوزىنە جاس الىپ، شەشەسىنىڭ سوڭعى ءسوزىن جەتكىزدى. كەيۋانا دۇنيە سالاردا وزگە وتباسىندا وسكەن قىزىنا العاش جانە سوڭعى رەت «انا» دەپ ايتۋدى سۇراعان ەكەن. باۋىرىنا سالۋمەن وسكەن بالانىڭ بارىندە بار جان جاراسى بولار، قىزى اقىرى «انا» دەپ ايتا الماپتى. بۇل وكىنىش مەندە دە بار.

- امەريكالىق Willa كومپانياسى «باۋىرىنا سالۋ» ءفيلمىن شەتەلدىك كورەرمەنگە ۇسىنۋ ءۇشىن حالىقارالىق پروكات قۇقىن ساتىپ الدى. كاسسالىق ءتۇسىم قالاي بولىنبەك، اۆتورلىق قالاماقى مولشەرى بەلگىلەندى مە؟

- Willa-مەن جاسالعان كەلىسىمشارت ەندى جۇزەگە اسادى. ا ق ش-تاعى كينو كورسەتىلىمى كەلەر جىلى كوكتەمدە باستالادى دەپ جوسپارلانعان. سودان تۇسكەن تۇسكەن تابىستىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن الامىن. «باۋىرىنا سالۋ» فيلمى «وسكار» سىيلىعىنىڭ ۇمىتكەرلەر قاتارىنا ەندى. بارلىعى بايقاۋدىڭ قورىتىندىسىنا بايلانىستى بولماق.

- فيلم بۇعان دەيىن اۆستريا، باكۋ، سان-سەباستيان فەستيۆالدەرىندە جانە ازيالىق-تىنىق مۇحيت كينوجۇلدەسىندە (APSA) بىرنەشە ماراپاتقا يە بولدى. ەندىگى باعدار - «وسكار» سىيلىعى. حالىقارالىق بايقاۋدا جۇلدەگە ىلىگۋ ىقتيمالدىعى قانداي؟

- قارجى مۇمكىندىگىنە ساي جۇمىس ىستەدىك. اسىرەسە، ا ق ش-تا «باۋىرىنا سالۋ» فيلمىنىڭ جارناماسىن جۇرگىزۋ باعىتىندا كوپ جۇمىس اتقارىلدى. جاقسى ناتيجە بولادى دەگەن ءۇمىت بار. 17-جەلتوقساندا سىيلىققا ۇمىتكەرلەردىڭ رەسمي شورت-پاراعى جارىق كورەدى، سوندا ءبارى بەلگىلى بولاتىن شىعار.

ايتا كەتەتىن جايت. «وسكار» سىيلىعىن يەلەنۋ ءۇشىن قوماقتى قارجى، ۇلكەن دايىندىق كەرەك. سەبەبى گولليۆۋد - ماركەتينگ وتانى. فيلم تۋرالى مالىمەت قاي باسىلىمعا جاريالانعانى، كىم جازعانى، قاي بەتكە شىققانىنا دەيىن ءرول اتقارادى. ال اقپارات رەسۋرستارىنا جاريالاۋ، جارناما قوماقتى قاراجاتتى تالاپ ەتەدى.

- كەي كينوتانۋشى «باۋىرىنا سالۋ» فيلمىن ارتحاۋس جانرىنا جاتقىزادى. الەمدىك كينويندۋستريادا بۇل باعىت جالپى حالىقتىق قارالىمعا ەمەس، بايقاۋعا ارنالعان ساپالى ءونىم سانالادى. ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە، بۇل پىكىر قانشالىقتى ورىندى؟

- ارينە، اۆتورلىق فيلم ساپالى كينوونىم بولۋى كەرەك. ال ونەردە ساپالى تۋىندى باعالانۋى ءۇشىن دودالارعا قاتىسۋى مىندەت. وسى مەجەنى ءار مەملەكەتتەگى اۆتورلار وزىنشە ورىنداپ، ەرەكشەلەنۋگە تىرىسادى. باستىسى، ۇلتىنىڭ بىرەگەي بولمىسىن، تانىم-تۇسىنىگىن كينودا كورسەتۋ - وق بويى وزۋعا بىردەن-ءبىر مۇمكىندىك. سەبەبى اۆتورلىق فيلمنىڭ وزەگى ۇلتتىق تامىردان ءوربيدى. كوپ ەلدى كينو ارقىلى تانۋىمىزدىڭ سىرى دا وسىندا جاتىر.

الايدا اۆتورلىق فيلمدەر كوممەرتسيالىق جوبالارعا ىلەسە المايدى دەگەن ءسوز ەمەس. مىسالى، كورەرمەنگە بەلگىلى «وكىل اكە» كينوسى اۆتورلىق فيلم سانالادى. ءبىراق اتالعان فيلم كەڭ تارالىپ، كاسسالىق ءتۇسىمى جوعارى بولعانىن بىلەمىز.

- قازىر وتاندىق جانە الەمدىك نارىقتى جەڭىل-جەلپى مازمۇنداعى فيلمدەر جايلادى. اتالعان ءۇردىس كينو ونەرىنىڭ دامۋىنا كەرى اسەر ەتىپ جاتىر دەپ سانامايسىز با؟

- وسى ورايدا قىزىق ۇستانىم بار. كەيبىر كينوتانۋشى جەڭىل-جەلپى مازمۇنداعى فيلم كەيىن سالماقتى كينونىڭ شىعۋىنا تۇرتكى بولادى دەپ ويلايدى. مەن بۇل پىكىرمەن كەلىسپەيمىن. ماسەلەن، كينويندۋسترياسى دامىعان ا ق ش، قىتاي، ءۇندىستانعا قاراساڭىز، ولاردا الەمگە تانىمال رەجيسسەر سانى ساۋساقپەن سانارلىق. ياعني، ساپالى كينو يندۋسترياعا بايلانىستى ەمەس. سول سەبەپتى مازمۇنى جەڭىل فيلم ونەردى دامىتپايتىنىن ۇققان ءجون.

- «باۋىرىنا سالۋ» فيلمى «ۇلتتىق كينونى قولداۋ ورتالىعىنىڭ» دەمەۋىمەن تۇسىرىلگەنىن بىلەمىز. فيلم جوباسىن ۇسىنعان ۋاقىتتا كوميسسيا تاراپىنان فيلم سەناريىنە وزگەرىس ەنگىزۋ ۇسىنىسى بولدى ما؟ جوباسىنىڭ العاشقى نۇسقاسى قانشالىقتى ساقتالدى؟

- «باۋىرىنا سالۋ» فيلمىنىڭ جوباسىنا بايلانىستى «ۇلتتىق كينونى قولداۋ ورتالىعىنا» ءوتىنىم بەرگەن ساتتە ەرەكشە قولداۋدى سەزىندىم. جوبانىڭ مازمۇنىنا وزگەرىس ەنگىزۋ نەمەسە قايتا دايارلاۋ تۋرالى ءسوز بولعان جوق. كەرىسىنشە، ورتالىق تاراپىنان بارىنشا دەمەۋ بولدى. فيلم ءتۇسىرىلىمى پاندەميا كەزىندە - 2020 -جىلى باستالدى، 3 جىل ۋاقىت كەتتى. سوعان قاراماستان ورتالىق ۋاقىتتان قىسپاي، كومەك بەرۋگە تىرىستى. سوندىقتان جاس تالانتتاردىڭ جارىققا شىعۋىنا سەپتەسىپ، الەمدىك دەڭگەيدەگى تۋىندىنى جارىققا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرگەنى ءۇشىن العىسىم شەكسىز.

اۆتور

ەرسىن شامشادين

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى