قازاقستاننىڭ باتىل قادامى: ICAO پرەزيدەنتى اۆياتسيا بولاشاعى مەن ەكولوگياداعى كوشباسشىلىق تۋرالى ايتتى

- بيىل حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىندا قازاقستاننىڭ تۇراقتى وكىلدىگى اشىلعانىن بىلەمىز. ال قازاقستان مەن اتالعان ۇيىم اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق قانداي نەگىزگى باعىتتاردى قامتىپ وتىر؟ 

- مەن جاقىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆپەن كەزدەستىم. وسى باسقوسۋ بەرىك سەرىكتەستىكتە جاڭا كوكجيەك اشتى. تيمۋر تىلەگەنوۆتىڭ باسشىلىعىمەن ICAO- دا قازاقستاننىڭ تۇراقتى وكىلدىگىن قۇرۋ ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىقتا تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ، قارىم- قاتىناسىمىزدى نىعايتتى. سونداي-اق ءبىزدىڭ وڭىرلىك ديرەكتورىمىز نيكولاس راللو مەن قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ وكىلدەرى، ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتىنىڭ اراسىندا ۇيلەسىمدى جۇمىستار اتقارىلعانىنا قۋانىشتىمىن.

قازاقستان تەڭىزگە شىعا المايتىن ءىرى ەل، كولەمى بويىنشا الەمدە توعىزىنشى ورىن الاتىن ەرەكشە مارتەبەسى بار. بۇل ارىپتەستىك اتالعان ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى ءۇشىن ماڭىزدى مانگە يە.

پاريجدەگى وڭىرلىك كەڭسەمىزدىڭ قىزمەتىن قازاقستان بەلسەندى قولداۋدا، كورشى ەلدەرمەن ءوز تاجىريبەسىن ءبولىسىپ، ۇيىم باستامالارىندا جەتەكشى ارىپتەسكە اينالدى. ICAO- نىڭ ءىس-شارالارىن قابىلداۋشى تاراپ رەتىندە ءرولى ارتتى، وڭىرلىك اۆياتسيانى دامىتۋعا مۇددەلى وتىر. بۇنىڭ ءبارى قاۋىپ-قاتەرلەردى باعالاۋ جونىندەگى «Green Airports» وڭىرلىك سەمينارىن قامتىعان «قازاقستانداعى ICAO اپتالىعى» كەزىندە كورسەتىلدى.

مەن كەلەسى جىلى قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن بارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. سول كەزدە ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا باعىتتارىن زەردەلەۋگە مۇمكىندىك تۋادى.

- جالپى، ICAO قازاقستانداعى ازاماتتىق اۆياتسيانىڭ دامۋىن قالاي باعالايدى؟ ەلدەگى اۋە ساپارلارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلە مە؟

- 1992 -جىلى ICAO- عا قوسىلعان ساتتەن باستاپ قازاقستان ورتالىق ازيادا جوعارى ستاندارتتارعا قول جەتكىزىپ، ءوزىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا جۇيەسىن ۇدايى دامىتىپ كەلدى. ەل العاشقى قادامىن ۇيىمنىڭ مونرەال (1999)، ۆارشاۆا، بەيجىڭ جانە كەيپتاۋن كونۆەنتسيالارىن راتيفيكاتسيالاۋدان باستادى. بۇل اۆياتسيانى دامىتۋ ءۇشىن بەرىك نەگىز ەدى. USOAP جانە USAP باعدارلامالارى بويىنشا وڭىردەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ - قازاقستاننىڭ دامۋىنداعى العىشارت ىسپەتتى. وسىلايشا، اتالعان ەل قاۋىپسىزدىك پەن قورعانىستى تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋدە.

قازاقستان باسقا دا كوپتەگەن جەتىستىكتەرىمەن ەرەكشەلەنەدى. مىسالى، سالتانات تومپييەۆا - ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنا باسشى بولعان العاشقى ايەل. وسىنىڭ ءوزى كوشباسشىلىققا پروگرەسسيۆتى كوزقاراس بارىن كورسەتەدى. بۇدان باسقا، قازاقستان تاۋەلسىز تەرگەۋ ورگانىن قۇرعان ت م د- نىڭ ءبىرىنشى مەملەكەتى بولدى.

جالپى، قازاقستاننىڭ اۆياتسيالىق ەكوجۇيەسى وتە كەڭ، وپەراتورلار مول. 4 قازاقستاندىق اۆياكومپانيانى قوسا العاندا، 20-دان استام پايدالانۋشى سەرتيفيكاتىنىڭ يەگەرلەرى بار. تۇراقتى رەيستەردى ورىندايتىن 30-دان استام شەتەلدىك تاسىمالداۋشى قىزمەت ەتەدى.

- قازاقستان تمد ەلدەرى اراسىندا ICAO- مەن كەلىسىمگە قول قويعان جانە ەكولوگيالىق تازا اۆياتسيا وتىنى (ACT- SAF) باعدارلاماسىنا قوسىلعان ءبىرىنشى مەملەكەت اتاندى. وسى كەلىسىم اياسىندا قانداي جوبالار جوسپارلانۋدا؟ ۇيىم تۇراقتى اۆياتسيا وتىنىن ەنگىزۋ ءۇشىن ەلىمىزگە قانداي قولداۋ كورسەتەدى؟

- بۇل تۇستا قازاقستان اۋە ساپارلارىن بارىنشا ەكولوگيالىق تازا ەتۋ ءۇشىن باتىل قادامدار جاساعانىن ايتقىم كەلەدى. ولار ورتالىق ازيادا ءبىرىنشى بولىپ ەكى ماڭىزدى ەكولوگيالىق باستاماعا قوسىلدى.

ءبىرىنشىسى، تەكسەرىلگەن ەكولوگيالىق جوبالاردى ينۆەستيتسيالاي وتىرىپ، اۆياكومپانيالارعا كومىرتەگى شىعارىندىلارىن وتەۋگە كومەكتەسەتىن CORSIA باستاماسى.

ەكىنشىسى، اۆياتسيانىڭ قورشاعان ورتاعا زيانىن ازايتاتىن جەتىلدىرىلگەن وتىن - تۇراقتى اۆياتسيا وتىنىن ازىرلەۋدى جانە پايدالانۋدى ىلگەرىلەتەتىن ACT- SAF.

وسى باستامالارعا ەرىكتى تۇردە قوسىلىپ، اسىرەسە، 2050 -جىلعا قاراي كومىرتەكتىڭ نولدىك شىعارىندىلارىنا قول جەتكىزۋدەگى ورتاق ماقساتىمىز اياسىندا كورەگەندىك تانىتقانىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى.

ماڭىزدى قادامدارعا ءوز وڭىرىندە شىنايى كوشباسشىلىق كورسەتىپ، ءوز ەرىكتەرىمەن ارەكەت ەتىپ جاتىر. قازاقستان اۆياتسيانىڭ بولاشاعى تۇراقتى بولۋعا ءتيىس ەكەنىن جاقسى تۇسىنەدى جانە وسىعان جەتۋ جولىندا كومەگىن بەرۋدە.

ءبىز وتىننىڭ ەكولوگيالىق تازا تۇرلەرىن دامىتىپ، پايدالانا الۋى ءۇشىن بارلىق قاجەتتى قولداۋدى كورسەتۋگە دايىنبىز. بۇل قازاقستاننىڭ اۆياتسيالىق سەكتورىنا عانا پايدا اكەلىپ قويماي، ءوڭىردىڭ باسقا ەلدەرى ءۇشىن دە ۇلگى بولادى. مەملەكەتتىڭ كوزقاراسى ەكولوگيا مەن اۆياتسيانىڭ دامۋى ءۇشىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاعانىن كورسەتىپ تۇر.

- اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

ماديار تولەۋوۆ

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى