قازاقستاندا ەكولوگيا سالاسىنداعى جاڭا ستاندارتتار بەكىتىلدى

قورشاعان ورتانىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە حالىق ءۇشىن ەكولوگيالىق تاۋەكەلدەردى ازايتۋ ماقساتىندا ق ر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتى 2060-جىلعا دەيىن كومىرتەكتى بەيتاراپتىققا قول جەتكىزۋ ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋدى قولدايتىن ءبىرقاتار جاڭا ستاندارتتاردى بەكىتتى.

قۇجاتتار قالدىقتاردى باسقارۋ، كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بەيىمدەلۋ، زياندى شىعارىندىلاردى ازايتۋ، اينالمالى ەكونوميكاعا كوشۋ جانە رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ بويىنشا زاماناۋي تالاپتاردى قالىپتاستىرادى.

بەكىتىلگەن نەگىزگى ستاندارتتار:

1. ق ر س ت 4022-2025 «قالدىقتار. قالدىقتاردى باسقارۋ. قالدىقتارى از تەحنولوگيالارعا قويىلاتىن تالاپتار».

ستاندارت قالدىقسىز نەمەسە شارتتى تۇردە قالدىقسىز وندىرىستەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى ايقىندايدى. ول ءوندىرىس جانە تۇتىنۋ قالدىقتارىن باسقارۋ تەحنولوگيالارىنا، قالدىقسىز تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ قاعيداتتارىنا نەگىز بولادى. بۇل قۇجات تۇراقتى دامۋعا كوشۋ ءۇشىن ماڭىزدى قۇرال بولىپ سانالادى.

2. ق ر ست ISO/TS 14092-2025 «كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بەيىمدەلۋ. جەرگىلىكتى ءوزىن- ءوزى باسقارۋ ورگاندارى مەن قاۋىمداستىقتارعا ارنالعان بەيىمدەلۋدى جوسپارلاۋ بويىنشا تالاپتار مەن نۇسقاۋلىق».

ستاندارت كليماتتىق، ەكولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ، جەرگىلىكتى دەڭگەيدە بەيىمدەلۋ جوسپارلارىن ازىرلەۋ پروتسەسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن سيپاتتايدى.

3. ق ر س ت ISO 14068-1 «كليماتتىڭ وزگەرۋىن باسقارۋ. تازا نولگە كوشۋ. 1-ءبولىم. كومىرتەكتى بەيتاراپتىق» جانە ق ر س ت IWA 42 «كومىرتەكتى بەيتاراپتىق جونىندەگى نۇسقاۋلىق».

بۇل قۇجاتتار پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن جاۋاپتى باسقارۋعا جانە عىلىمي نەگىزدەلگەن كليماتتىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە ارنالعان ءبىرىڭعاي قاعيداتتاردى بەلگىلەيدى. ەكولوگيالىق ۇيىمدار مەن ۇلتتىق جانە وڭىرلىك باقىلاۋ ورتالىقتارى ءۇشىن ورتاق تاسىلدەر ايقىندالادى.

4. ق ر س ت 4013-2025 «اينالمالى ەكونوميكا. تيىمدىلىكتى ولشەۋ جانە باعالاۋ».
5. ق ر س ت 4012-2025 «اينالمالى ەكونوميكا. تەرميندەر، پرينتسيپتەر جانە ەنگىزۋ بويىنشا ۇسىنىستار».

6. ق ر س ت ISO 4789-2025 «جىلۋ ەلەكتر ستانتسيالارىندا سارقىندى سۋلاردى تازارتۋ جانە قايتا پايدالانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىق».

بۇل ستاندارت ج ە س- تەردىڭ سۋ تۇتىنۋىن ازايتۋعا جانە قورشاعان ورتاعا تەرىس اسەردى تومەندەتۋگە باعىتتالعان. قۇجات زاماناۋي مەمبرانالىق، بيولوگيالىق جانە حيميالىق تازارتۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋدى قاراستىرادى.

- جاڭا ەكولوگيالىق ستاندارتتاردىڭ بەكىتىلۋى قازاقستاننىڭ جاھاندىق كليماتتىق ساياساتتاعى ۇستانىمىن كۇشەيتىپ، ەكولوگيالىق تاۋەكەلدەردى تومەندەتۋگە، رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا جانە تومەن كومىرتەكتى ەكونوميكاعا كوشۋگە جول اشادى، - دەلىنگەن مينيسترلىك اقپاراتىندا.

ايتا كەتەيىك، پاۆلودار وڭىرىندە ەكولوگيالىق زاڭناما تالاپتارىن بۇزۋدىڭ 77 دەرەگى انىقتالدى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى