قازاقستاندا جىلاننىڭ 18 ءتۇرى مەكەندەيدى
الدا جىلان جىلى كەلە جاتىر. قازاق ايىر ءتىلدى جاندىك ءتۇرىن بالالارعا تىكە اتاتقىزباي تۇيمە دەگەن. ويتكەنى اتىن ەستىسە الدەقايدان شىعا كەلىپ، زيان تيگىزە مە دەپ سەسكەنگەن.
ەرتەگىدە ايتىلاتىن جىلان باپى ەلىنىڭ قايدا ەكەنى بەلگىسىز، ءبىراق ءبىزدىڭ ەلدە دە ونىڭ از ەمەسى انىق. ءتىپتى قولعا ۇيرەتىپ، ۇيدە قوس- قوستان اسىراپ وتىرعاندار بار. ەل سۇيكىمدى قويان، مارعاۋ نەمەسە كۇشىك اسىراۋعا اسىق بولسا، قوستانايلىق داريا 5 جاسىنان جىلان، كەسىرتكەلەرگە قىزىققان. قازىر ءبىر ەمەس ەكى بىردەي جىلانى بار.
داريا كورينكوۆا، قوستاناي قالاسىنىڭ تۇرعىنى:
- بۇل جىلاندار مۇلدە ۋلى ەمەس، ولار وزدىگىنەن ەشقاشان تىستەمەيدى جانە ادامداردان قورىقپايدى. ەگەر ولارعا جاقسى قارىم- قاتىناس كورسەتە بىلسەڭ، ءتىل تابىسىپ كەتۋگە بولادى.
جىلانداردىڭ بەيبىت تىرشىلىك يەسى ەكەنىن ماماندار دا راستايدى. زوولوگيا ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى باۋىرىمەن جورعالاۋشى جاندىكتەردىڭ بۇل قاسيەتىن الدەنەشە رەت بايقاعان.
مارينا چيريكوۆا، ق ر زوولوگيا ينستيتۋتى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى:
- جىلاندار ءوز باسى قاتتى قاۋىپ توندىرمەيدى. تەك وزدەرىنە ءبىر قاتەر تۋىپ تۇرعانىن سەزگەن جاعدايدا عانا قورعانا باستايدى. ونىڭ وزىندە دە ادامعا بىردەن تاپ بەرمەيدى. جەكە باقىلاۋىمىز كورسەتكەندەي، ول الدىمەن بىرنەشە ەسكەرتۋ تۇرىندەگى ارەكەتتەر جاسايدى. ياعني تىستەۋگە اسىقپايدى.
ءبىزدىڭ ەلدە جىلاننىڭ 18 ءتۇرى مەكەندەيدى. ونىڭ ۇشەۋى - ۋلى جىلان. ءتۇسى سۋىق بۇل تىرشىلىك يەلەرىنەن قانشا سەسكەنسەك تە تابيعات پەن قوعام ءۇشىن ولاردىڭ پايداسى ۇشان- تەڭىز.
مارينا چيريكوۆا، ق ر زوولوگيا ينستيتۋتى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى:
- قاسقىردى ورمان سانيتارى دەسەك، جىلاننىڭ دا ەكوجۇيەگە پايداسى وراسان. ولار كەمىرگىشتەرمەن قورەكتەنەتىندىكتەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا اسەرى بار زيانكەستەردى جويادى. ونىڭ ۇستىنە بۇل زيانكەستەر ءتۇرلى اۋرۋ دا تاراتادى. سوندىقتان جىلاندار بيولوگيالىق رەتتەۋشى ءرولىن اتقارادى. ال ونىڭ مەديتسيناداعى پايداسى ايتپاسا دا بەلگىلى. دەگەنمەن جىلان اسىراۋشىلار ەڭ الدىمەن سىرتقى سۇلۋلىعىنا قىزىعىپ، قولعا ۇيرەتەدى. سونداي- اق ولاردىڭ سترەستى باسىپ، تىنىشتىق سەزىمىن سىيلايتىنىن بايقاعان.
«ال ەڭ قىزىعى قاتتى كۇتىمدى قاجەت ەتپەيتىندىگى، ءتىپتى كۇندەلىكتى قورەك ىزدەپ شارق ۇرمايسىڭ»، - دەيدى داريا.
كورينكوۆا داريا كورينكوۆا، قوستاناي قالاسىنىڭ تۇرعىنى:
- ەكى اپتادا ءبىر رەت قانا قورەكتەنەدى. بۇل جىلاننىڭ ۇلكەندىگىنە جانە تۇرىنە بايلانىستى. تەرراريۋم نەمەسە كونتەينەرلەردە تۇرادى. ەڭ باستىسى ولارعا جىلۋ بەرىپ تۇراتىن قۇرىلعى بولۋى كەرەك تەرموكىلەم سەكىلدى جانە تازا سۋ مىندەتتى تۇردە. سۋ ىشەتىن ىدىس جىلاننىڭ كولەمىنە ساي بولۋى ءتيىس. كەيدە شومىلىپ، سۋدا جاتقاندى ۇناتادى. ەڭ باستىسى جىلاندى اشىق كەڭىستىككە شىعارماساڭىز بولدى. ونداي كەزدە ولار تىم بەلسەندى، قاشىپ كەتۋى مۇمكىن. ءبىراق الگى ايتقانداي ءوزىڭ سوقتىقپاساڭ ادام بالاسىنا زيانى جوق. ءبىراق ساقتىقتا قورلىق جوق. ەلدە ۋلى، قاۋىپتى جىلانداردى اسىراۋعا زاڭدى تۇردە تىيىم سالىنعان.
يستوچنيك: https://24.kz
