قازاقستاندا اۋىر قىلمىس سانى ايتارلىقتاي تومەندەدى

ۆەدومستۆو باسشىسى ەرجان سادەنوۆ قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنە ەلىمىزدەگى كريمينوگەندىك جاعداي تۋرالى حابارلادى. ىشكى ىستەر ءمينيسترى سوڭعى جىلدارى قابىلدانعان كەشەندى شارالار ناتيجەسىندە احۋالدىڭ ەداۋىر جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى.

- قىلمىس دەڭگەيى 102 مىڭعا دەيىن نەمەسە %11 عا تومەندەدى. 2023 -جىلمەن سالىستىرعاندا 2024 -جىلى 12700 قىلمىسقا از تىركەلدى. 90- جىلداردى قارايتىن بولساق، ول كەزدە قىلمىس سانى 200 مىڭنان اساتىن. ءبىراق ءبىز مۇنىمەن توقتامايمىز. نولدىك مەجەگە جەتۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز، - دەدى مينيستر.

تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە قىلمىس دەڭگەيى ايتارلىقتاي تومەندەگەنى بايقالادى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەر وسى تەندەنتسيانى راستاپ، كريمينوگەندىك جاعدايداعى ەلەۋلى وزگەرىستەردى كورسەتىپ وتىر.

تومەندەۋ اۋىر قىلمىستار، ونىڭ ىشىندە توناۋ، ۇرلىق، زورلاۋ جانە ادام ءولتىرۋ سياقتى قىلمىستارعا دا قاتىستى. مىسالى، 1997 -جىلى ادام ءولتىرۋدىڭ 2594 فاكتىسى تىركەلسە، وتكەن جىلى 565 فاكتى بولدى.

اتىس قارۋىن قولدانۋ ارقىلى جاسالعان قىلمىستار قوعام قاۋىپسىزدىگىنە ەرەكشە ءقاۋىپ تۋدىرادى. ەگەر 30 جىل بۇرىن ءبىر جىل ىشىندە تىركەلگەن وسىنداي قىلمىس سانى 1,5 مىڭعا جەتىپ وتىرسا، بىلتىر بۇل كورسەتكىش 118 گە دەيىن تومەندەدى.

توپتاسىپ جاسالعان قىلمىس بويىنشا دا وڭ ديناميكا بايقالادى. 1992 -جىلى قازاقستاندا 18928 وسىنداي قىلمىس تىركەلسە، 1994 -جىلى ولاردىڭ سانى 24712 گە جەتكەن. بۇل كەزەڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن ەڭ قيىن ۋاقىتتاردىڭ ءبىرى بولدى. قىلمىستىق توپتار بەلسەندى ارەكەت ەتىپ، ولارعا قارسى كۇرەس كوپ كۇش تالاپ ەتتى. الايدا سوڭعى جىلدارى ولاردىڭ سانى ايتارلىقتاي ازايدى. 2024 -جىلى توپپەن جاسالعان قىلمىس سانى 5588 بولىپ، 4,5 ەسە تومەندەدى.

سونىمەن قاتار مينيستر قىلمىس تۇرلەرىنىڭ وزگەرگەنىن جانە زاماناۋي تەحنولوگيالارعا بەيىمدەلگەنىن اتاپ ءوتتى.

- الاياقتىق كەڭ تارالىپ جاتىر. بۇل بارلىق قىلمىستىڭ %42 ىن قۇرايدى. ادامدار پايدا تابۋدى كوزدەپ، كۇماندى ينۆەستيتسيالار مەن پيراميدالارعا اقشا سالادى. نەگىزگى سەبەپتەر - حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىنىڭ تومەندىگى جانە ازاماتتاردىڭ پوليتسياعا كەش حابارلاسۋى. بۇل كوپتەگەن ەلگە ءتان قۇبىلىس، - دەدى ىشكى ىستەر ءمينيسترى.

ەرجان سادەنوۆ مينيسترلىك وسى قاۋىپپەن بەلسەندى كۇرەسىپ، الدىن الۋ شارالارىن جاقسارتۋ جانە حالىقتىڭ كيبەرقىلمىستار بويىنشا حاباردارلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىس ىستەلىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

سونداي-اق وتىرىستا قوعامدىق كەڭەستىڭ اتقارعان جۇمىسى قارالدى. قازىرگى قۇرامداعى كەڭەس ءۇش جىل بويى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن جاقسارتۋ بويىنشا كوپتەگەن ماڭىزدى قادام جاسالدى.

ايتا كەتۋ كەرەك، جالپى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋى ەلدە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە قۇقىق ءتارتىبىن نىعايتۋدا شەشۋشى ءرول اتقارادى.

اۆتور

نازىم بولەسوۆا

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى