قازاقستان پاسپورتى: ساپا مەن سيپات قانداي

ءتولقۇجات العان ازاماتتار سانى ۇلعايدى

كەيىنگى جىلدارى قازاقستاندىقتار اراسىندا ءتولقۇجات الۋ ءۇردىسى ۇدەگەن. ەستە بولسا، وتكەن جىلى ءتولقۇجات پەن جەكە كۋالىك بەرۋ سۇرانىستاعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر قاتارىندا بولعان ەدى. «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى 2023 -جىلى 2,6 ميلليوننان استام ءتولقۇجات پەن جەكە كۋالىك بەرىلگەنىن راستاعان. بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 300 مىڭعا ارتىق. ال ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ەلدە بارلىعى 5974698 جارامدى ءتولقۇجات بارىن ايتتى. دەمەك، حالىقتىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىندە ءتولقۇجات بار دەگەن ءسوز. جالپى 30 جىل ىشىندە، ياعني 1994 -جىلدان باستاپ ق ر ءى ءى م جۇيەسىندە 14962584 ءتولقۇجات شىعارىلىپتى. 692467 ءتولقۇجات ازاماتتاردىڭ ۇلتى كورسەتىلمەي دايىندالعان.

قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم دەنى ساياحات پەن ساپاردا ازاماتتىق كوك ءتۇستى ءتولقۇجاتتى پايدالانادى. ول - ازاماتتىقتى راستايتىن ءارى شەتەلگە شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇجات. كوك ءتۇستى، جازۋ مەملەكەتتىك جانە اعىلشىن تىلىندە جازىلعان. پاسپورتتا قاجەتتى بازالىق مالىمەتتەر كورسەتىلىپ، شەكارا اسۋ كەزىندە كەڭ قولدانىلادى. ءتولقۇجات قازاقستاندىقتارعا جاسىنا قاراماستان ولاردىڭ قالاۋى بويىنشا بەرىلەدى. ءتولقۇجاتتىڭ جارامدىلىق مەرزىمى - 10 جىل. الۋ ءتارتىبى دە شەگەلەنگەن. ارنايى باج تولەمىن جاساپ، مەرزىمدى كۇتۋ قاجەت. مىسالى، بيىلدان باستاپ بالالارعا 24 بەتتىك پاسپورت جاساتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باج 4 ا ە ك (14768 تەڭگە) بولدى. ەرەسەكتەر 36 بەتتەن تۇراتىن ستاندارتتى پاسپورت ءۇشىن 8 ا ە ك (27600 تەڭگە)، 48 بەتتىك قۇجات ءۇشىن 12 ا ە ك (44304 تەڭگە) تولەيدى. ەسكەرەتىن جايت، ارنايى الەۋمەتتىك توپقا جاتاتىن ازاماتتار ءۇشىن اقى الىنبايدى.

ق ر ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، ءتولقۇجاتتىڭ تەحنيكالىق سيپاتتاماسى ايقىندالعان. مىسالى، پاسپورت مولشەرى 88x125 م م، بۇرىشى جۇمىرلانعان مۇقابا، كەمى 18 پاراقتان تۇرادى. مۇقابادا پاسپورت يەسى تۋرالى ەلەكتروندىق اقپارات تاسىمالداۋعا ارنالعان ميكروسحەما، ياعني چيپ بار. بايقاساق، ارا-تۇرا ەل اراسىندا بۇل چيپتى «ازاماتتاردى باقىلاۋ ءۇشىن قولدانادى» دەگەن جاڭساق پىكىرلەر ءجيى تارايدى. رەسمي مالىمەتتە چيپتە كەسكىندەمەلىك جانە ماتىندىك اقپارات عانا ساقتالاتىنى ءارى بايلانىس ينتەرفەيسى جوق ەكەنى ايتىلعان. دەمەك، ەشقانداي باقىلاۋ بولۋى مۇمكىن ەمەس.

باج تولەمى مەن وتىنىمنەن كەيىنگى پروتسەدۋرا - ءتولقۇجات كەلۋىن كۇتۋ. ادەتتە ءتولقۇجات ءوتىنىم بەرگەن كۇننەن باستاپ 15 جۇمىس كۇنى ىشىندە دايىندالادى. ءبىراق قازاقستاندىقتار قوسىمشا اقى تولەپ، پاسپورتتى ءبىر-ەكى كۇندە الا الۋى مۇمكىن. ول ءۇشىن ارنايى ساناتتار قاراستىرىلىپ، جەتكىزۋ كۇنى بەلگىلەنىپتى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، استانا، الماتى، اقتوبە، شىمكەنت قالالارىندا 1-ساناتتاعى جەدەلدىك - 1 جۇمىس كۇنى، 2-ساناتتاعى جەدەلدىك 2 جۇمىس كۇنى دەپ بەلگىلەنگەن. ال وبلىس ورتالىقتارىندا 1-ساناتتاعى جەدەلدىك - 3 جۇمىس كۇنى، 2-ساناتتاعى جەدەلدىك - 5 جۇمىس كۇنى بولسا، وبلىس اۋداندارى مەن قالالارىندا 3-ساناتتاعى جەدەلدىك - 7 جۇمىس كۇنى دايىن بولادى.

قازاقستان ءتولقۇجاتى كوك تۇستە ەكەنى بەلگىلى. قىزىعى، بۇل جايدان- جاي تاڭدالعان شەشىم ەمەس، حالىقارالىق نورما مەن يدەولوگيالىق يشارا سانالادى. سەبەبى دۇنيەجۇزى ەلدەرىنىڭ حالىقارالىق ءتولقۇجاتتارى ءتورت تۇسپەن شەكتەلەدى: كوك، قىزىل، جاسىل جانە قارا. 1920 -جىلى ۇلتتار ليگاسىنىڭ كونفەرەنتسياسىندا حالىقارالىق پاسپورتتىڭ ستاندارتتالعان ءتۇرى تۋرالى كەلىسىم قابىلداندى. عاسىرعا جۋىق ۋاقىت وتسە دە، مەملەكەتتەر ورتاق ماندە قادام جاساۋدى قۇپتاعان. كەيبىر ەل مەملەكەتتىك تۋداعى ءتۇستىڭ ءبىرىن تاڭداسا، باسقاسى ءدىني-ساياسي احۋالدىڭ سيمۆوليكالىق رەڭكىن العان. جالپى كوك ءتۇس مەملەكەتتىك ءرامىز - تۋ مەن ەلتاڭبادا دا كەڭ قولدانعان. قازاقستان دا كوك تۋمەن ماندەس كوك ءتولقۇجاتتى تاڭداۋ ارقىلى ساباقتاس شەشىم شىعاردى دەسەك، ارتىق ەمەس.

ساياحاتشىلار پاسپورتتاعى بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتىڭ بەلگىسىنە اينالعان كوك ءتۇس شەتەلدىكتەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىنىن ايتادى. جيھانكەز تايماس ابىلايحان ءاربىر ساپارىندا ءتولقۇجات تۇسىنە قاتىستى جاعىمدى پىكىردى كوپ ەستيتىنىن جەتكىزدى.

- ساياحاتتاۋ ماقساتىمەن الەمنىڭ ءار بۇرىشىنا جول تۇسەدى. جاسىراتىنى جوق، شالعاي جاتقان مەملەكەتتەگى تۇرعىندار قازاقستاندى تاني بەرمەيدى. سوندىقتان پاسپورتىمدى كورىپ، قازاقستان تۋرالى كوپ سۇرايدى. ولارعا ءبىزدىڭ تابيعات پەن قوناقجاي حالىق تۋرالى ايتۋدان جالىقپايمىن. سوڭعى كەزدە ەلدەگى ازاماتتار اراسىندا شەتەلگە ساياحاتتاۋ ءۇردىسى بەلەڭ العالى مەملەكەت ءيميدجى مەن پاسپورت تانىمال بولا باستادى، - دەدى تايماس ابىلايحان.

ديپلوماتيالىق جانە قىزمەتتىكتىك پاسپورتتىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟

مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى ازاماتاردىڭ ءىسساپار جۇيەسى ازاماتتىق سەكتوردان الابوتەن. ولارعا ارنالعان ۆيزا مەن كوشى-قون ساياساتىندا ايىرماشىلىق كوپ. قىزمەتتىك ءتولقۇجات قارا تۇستە بولادى. مۇندا دا ءماتىن ەكى تىلدە جازىلادى. قۇجات ۇلتتىق كومپانيا قىزمەتكەرلەرى مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ءىس-ساپارى كەزىندە بەرىلەدى. ال ديپلوماتتىق قۇجات كۇرەڭ جاسىل تۇستە بولادى. كوبىنە ق ر س ءى م-نىڭ ديپلوماتيالىق قىزمەتكەرلەرى مەن جوعارى لاۋازىمدى مەملەكەتتىك شەنەۋنىكتەرگە ارنالعان.

بۇل ءتولقۇجاتتاردىڭ يەسىنە شەكارادان ءوتۋ ءتارتىبى، شەتەلدە بولۋ مەرزىمى وزگەشە بەكىتىلگەن. ەرەكشەلىگى سول، قولسۇعىلماشىلىق قۇقى بار ءارى ۆەنا كونۆەنتسياسى اياسىندا ارتىقشىلىق قاراستىرىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. مىسالى، قازاقستاندىقتار ءۇشىن ۆيزا تالاپ ەتەتىن ماجارستان، مىسىر، يزرايل، يسپانيا، كۋبا، مەكسيكا، ۆەنەسۋەلا، بەلگيا، بولگاريا سەكىلدى ەلدەرگە ديپلوماتيالىق جانە قىزمەتتىك پاسپورتى بار ازاماتتار ۆيزاسىز بارا الادى.

وتكەن جىلى جەلتوقسان ايىندا ديپلوماتيالىق، قىزمەتتىك ءتولقۇجاتتاردىڭ ۇلگىسىنە وزگەرىس ەنگەن بولاتىن. قۇجاتتا قوس ءتولقۇجاتقا قويىلاتىن تالاپ شەگەلەنىپ، ەرەجە ناقتىلانعان. اسىرەسە ينتاگليو ءمورى، بەدەرلى باسۋ ادىسىمەن باسىلعان ءمورلى نومىرلەۋ، ۋلتراكۇلگىندى قورعاۋ، جاسىرىن سۋرەت، فلۋورەستسەنتتى ءجىپ سەكىلدى سيپاتتامالار بايقالادى.

ايتا كەتەيىك، سوڭعى وزگەرىسكە سايكەس قازاقستان پاسپورتىن بەرۋ قۇقى ەندى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە تيەسىلى. سونىمەن قاتار، ۆەدومستۆو قۇزىرەتىنە قانداستار كۆوتاسى دا قوسا بەرىلگەن.

اۆتور

ەرسىن شامشادين

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى