قازاق قانداي جاعدايدا اقسارباس اتايدى

استانا. KAZINFORM - مادەنيەت جانە ۇلتتىق سالت-ءداستۇر كۇنىنە وراي Kazinform اگەنتتىگى نازارلارىڭىزعا ۇلتىمىزدىڭ تال بەسىكتەن جەر بەسىككە دەيىنگى عۇمىرىنداعى ماڭىزدى سالت-داستۇرلەرىن ۇسىنادى.

Ақсарбас атау
Фото: anatili.kazgazeta.kz

ەرتەدە قاۋىپ-قاتەر، پالە-جالاعا ۇشىراعان، سونداي- اق، قاتتى اۋرۋ-سىرقاۋعا جولىعىپ، جاندارى قىسىلعان ادامدار: «ءيا، قۇداي! ءيا، ارۋاق! وسى پالەدەن قۇتىلسام، جولدارىڭا اقسارباس!» دەپ، اقسارباس اتايتىن سالت بولعان، ءارى پالە-جالادان امان قالعان سوڭ، ەل-جۇرتتى شاقىرىپ، اتاعان «اقسارباسىن» سويىپ، ءنازىر بەرگەن.

ادەتتە، اقسارباستىڭ ءۇش ءتۇرى بولادى:

1.اقسارباس؛ 2. كوك قاسقا؛ 3. قىزىل قاسقا. ەگەر «اقسارباس» دەپ اتاسا - قوي، «كوك قاسقا» دەسە - جىلقى، «قىزىل قاسقا» دەسە - سيىر سويىپ، قۇدايى سىي بەرىلىپ، كوپتىڭ ىقىلاس-باتاسىن الادى. ودان سىرت، الدارىنا ۇلى مۇرات، اسقاق ارمان قويىپ، سول ماقسات-مۇراتىنا تالپىنعان ادامدار دا: «وسى ماقسات- مۇراتىما جەتەر بولسام، ارۋاقتارعا اقسارباس اتادىم» دەپ، اقسارباس نەمەسە كوك قاسقا مەن قىزىل قاسقانىڭ ءبىرىن سويىپ، توي جاسايتىن دا داعدى بار.

ۇيقى اشار

«ۇيقى اشار» - ار جىلى كوكتەمدە مال تولدەگەندە تۇندە ۇيىقتاپ قالماي، ءتولدى امان-ەسەن الۋدىڭ ءبىر ءتۇرلى ءادىسى.

ءتول

وندا تۇنگى كۇزەتتەگىلەر قورا شەتىنە وت جاعىپ، تۋعان قويلاردىڭ ۋىزىن ءپىسىرىپ ءىشىپ، ەت جەپ، ءبىر جاعىنان مالعا قاراسا، ەندى ءبىر جاعىنان، بوزبالالارمەن بويجەتكەندەر ءازىل-قالجىڭمەن ءتۇندى كۇلىپ-ويناپ ۇيىقتاماي وتكىزىپ، تۋعان تولدەردى امان-ەسەن قاتارعا قوسادى. مىنە، بۇل «ۇيقى اشار» دەپ اتالادى.

ماتەريال ايىپ ءنۇسىپوقاس ۇلىنىڭ «تال بەسىكتەن جەر بەسىككە دەيىن» اتتى كىنابىنا نەگىزدەلىپ دايىندالدى.

اۆتور ريزابەك نۇسىپبەك ۇلى

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى