قانىش ساتبايەۆ پەن كەمەل اقىشيەۆتىڭ بىرگە تۇسكەن فوتوسۋرەتتەرى تابىلدى

جۋىردا اكادەميك ق. ي. ساتبايەۆتىڭ باياناۋىل مەموريالدىق مۋزەيىنە قانىش ساتبايەۆتىڭ 125 جىلدىعى جانە ايگىلى ارحەولوگ كەمەل اقىشيەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا وراي كەمەل اقىشيەۆتىڭ نەمەرەسى مايا الىشەر قىزى كەلدى. ول اتا-باباسى تۋىپ-وسكەن بايان-اۋىلدىڭ كيەلى توپىراعىنا العاش كەلىپ وتىر ەكەن. مايا اقىشيەۆا بۇگىندە تۇركيا ەلىندە تۇرادى. ماماندىعى جۋرناليس-كوررەسپوندەنت.

بۇل تۋرالى اكادەميك ق. ي. ساتبايەۆتىڭ باياناۋىل مەموريالدىق مۋزەيىنىڭ بۇقارالىق جۇمىس جونىندەگى مامانى سانسىزباي ساپارعاليەۆ حابارلادى.

دارىندى ۇرپاق دارىعان شورمان مەن ءساتباي اۋلەتى - بارشاعا ايگىلى اۋلەت. كەمەل اقىش ۇلى وسىنداي اسىلداردىڭ سىنىعى، اكەسى اقىش شورمان اۋلەتىنەن. ناقتى ايتساق، شورماننان اتى الاشقا ايگىلى مۇسا مىرزا شورمان ۇلى، مۇستافا شورمان ۇلى، كەزىندە ءساتباي اتامىزبەن قاسيەتتى مەككەگە قاجىلىققا بارىپ سول جەردەن توپىراق بۇيىرعان يسا قاجى شورمان ۇلى جانە ءاۋجان شورمان ۇلى تۋعان. كەمەل اقىشيەۆ وسى ءاۋجاننان تارايدى. اناسى عازيزا يمانتاي قىزى - قانىش يمانتاي ۇلىنىڭ تۋعان اپكەسى. اقىش اتا مەن عازيزا وتباسىندا سەگىز پەرزەنت كورەدى. قازاق حالقىنىڭ باسىنان وتكەن قاسىرەت - اشارشىلىق بۇل اۋلەتتى دە اينالىپ وتپەگەن. وكىنىشكە قاراي، ريشات، قامار جانە كەمەلدەن وزگە بالالارى اشتىق جىلدارى كوز جۇمادى. اقىش ءاۋجان ۇلى مەن عازيزا يمانتاي قىزى دا 30-جىلدارى اشتىقتان قايتىس بولعان.

- كەمەل اقىش ۇلى اناسى قايتىس بولعان سوڭ اعاسى قانىش يمانتاي ۇلىنىڭ تاربيەسىندە بولعانى بەلگىلى. الماتىدان مەكتەپ بىتىرىسىمەن 1942 -جىلى ءوزى سۇرانىپ مايدانعا اتتانعان. مايداننان 1944 -جىلى اۋىر جاراقات الىپ، ەلگە ورالادى. وسىنداي قيىن كەزدەردى باسىنان وتكەرگەن ۇلى ارحەولوگ قازاق عىلىمىندا وشپەس ءىز قالدىرعان عالىم بولا ءبىلدى.

جالپى شورمان، ءساتباي اۋلەتى ەلىمىزدىڭ باسىنان وتكەن بارلىق ايتۋلى وقيعالاردىڭ بەل ورتاسىنان تابىلعان. ۇلى وتان سوعىسىنا كەمەلمەن قاتار باۋىرى قامار اقىشيەۆ پەن عالىمتاي ساتبايەۆ تا مايدان دالاسىندا ەل قورعاعان. ءبىر اۋلەتتەن قۇربان بولعان ءۇش ارىس ابىكەي زەيىن ۇلى، عازيز (بوكەش) يمانتاي ۇلى، ابدىكارىم ءجامىن ۇلى ساتبايەۆتار ۇشەۋى دە ەلگە اسا قادىرلى دە ايتۋلى ادامدار بولعان. ەلگە سىڭىرگەن ەڭبەكتەرى ەسەنەلەر، ناعىز تولىسقان شاقتارىندا ناقاقتان ناقاق ۇستالىپ، 1937 -جىلى قۇربان بولدى. قايدان توپىراق بۇيىرعانى دا بەلگىسىز، - دەيدى اكادەميك ق. ي. ساتبايەۆتىڭ باياناۋىل مەموريالدىق مۋزەيىنىڭ بۇقارالىق جۇمىس جونىندەگى مامانى سانسىزباي ساپارعاليەۆ.

بۇل ساپارىندا مايا الىشەر قىزى اقىش ۇرپاقتارى جايلى ءبىراز اقپارات ۇسىنعان. سونىمەن قاتار مۋزەي قورىنا ارنايى الا كەلگەن 43 فوتو، 2 ماقالا جانە 16 تاريحي قۇجاتتار پاپكاسىن تابىستادى. قۇجاتتاردىڭ ىشىندە سيرەك كەزدەسەتىن فوتولار بارشىلىق. سونىڭ ىشىندە كەمەل اقىشيەۆ پەن قانىش ساتبايەۆتىڭ بىرگە تۇسكەن فوتوسى بار.

اۆتور

مۇرات اياعان

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى