ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى: مۇناي-گاز حيمياسى - بۇل تەك جاڭا تابىس كوزى ەمەس
استانا. قازاقپارات - Kazakhstan Energy Week اياسىندا «مۇناي-گاز حيمياسىنىڭ پەرسپەكتيۆالارى: ورتا دەرجاۆالاردىڭ ءرولى» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. بۇل تۋرالى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ءمالىم ەتتى.
جيىنعا سالانىڭ نەگىزگى وكىلدەرى قاتىستى: دياز ديانوۆ، «KMG PetroChem» ج ش س باسقارما ءتوراعاسى، دامير اشيموۆ، «KPI Inc.» ج ش س باسقارما ءتوراعاسى، چينگيز سۋرتايەۆ، «بۋتاديەن» ج ش س باس ديرەكتورى، دۋلات ساليمبايەۆ، «yntertrans C. A.» ج ش س الكيلات جوباسىنىڭ باسشىسى، چەن دايۋ، «سنپس-اقتوبە مۋنايگاز» ا ق باس ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى، حابيبۋللا كاريموۆ، «سيللەنو» ج ش س دەپارتامەنت ديرەكتورى. العى سوزىندە ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مۇناي-گاز حيمياسى جانە تەحنيكالىق رەتتەۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تەمىرلان ۋركۋمبايەۆ مۇناي-گاز حيمياسىنىڭ دامۋى ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ باستى باعىتىنا اينالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
- مۇناي-گاز حيمياسى - بۇل تەك جاڭا تابىس كوزدەرى عانا ەمەس. بۇل - جاڭا جۇمىس ورىندارى، ەكسپورتتىق تۇسىمدەر جانە ەكونوميكانىڭ ورنىقتى دامۋى. قازاقستان ءۇشىن شيكىزاتتىق مودەلدەن تەرەڭ وڭدەۋگە كوشۋ - ستراتەگيالىق قاجەتتىلىك، - دەدى تەمىرلان ۋركۋمبايەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان سەرپىلىس جاساۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايعا يە: ءىرى كەن ورىندارى - قاشاعان، تەڭىز جانە قاراشىعاناق، دامىعان ينفراقۇرىلىم مەن لوگيستيكا. دەگەنمەن، تەرەڭ وڭدەۋدىڭ ۇلەسى ءالى دە جەتكىلىكسىز، بۇل ەكونوميكانىڭ مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرىن تومەندەتپەك.
تالقىلاۋ بارىسىندا سالانىڭ نەگىزگى سىن-قاتەرلەرى اتالدى: شيكىزات ەكسپورتىنا جانە الەمدىك نارىقتاعى باعا كونيۋنكتۋراسىنا تاۋەلدىلىك؛ ونەركاسىپتىك الەۋەتتىڭ تولىق پايدالانىلماۋى؛ دەكاربونيزاتسيا مەن ESG- ستاندارتتارىنا بەيىمدەلۋ قاجەتتىلىگى. سالانى جۇيەلى دامىتۋ ءۇشىن ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى 2024-2030-جىلدارعا ارنالعان مۇناي-گاز حيمياسىن دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسىن ازىرلەدى. قۇجاتتا 34 ءىس-شارا مەن التى باسىم باعىت قامتىلعان. جالپى قۇنى شامامەن 15 ميلليارد ا ق ش دوللارىن قۇرايتىن 6 ءىرى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن، بۇل 19 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
باستى باستامالاردىڭ ءبىرى - قۋاتتىلىعى جىلىنا 1,25 ميلليون توننا بولاتىن پوليەتيلەن زاۋىتىن سالۋ. جوبا 2029-جىلى ىسكە قوسىلادى جانە 20 دان استام پوليەتيلەننىڭ سۇرانىسقا يە ماركالارىن، سونىڭ ىشىندە پرەميۋم- كلاسسىن وندىرەدى. بۇل شامامەن الەمدىك نارىقتىڭ 1 پايىزىن قۇرايدى. سونىمەن قاتار بۋتاديەن، كارباميد جانە الكيلات ءوندىرىسى بويىنشا جوبالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
2022-جىلى قۋاتتىلىعى جىلىنا 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن وندىرەتىن KPI Inc. زاۋىتى ىسكە قوسىلدى، ول الەمدەگى ەڭ ءىرى وندىرىستەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مۇددەلى تاراپتارمەن بىرلەسىپ، «مۇناي-گاز حيمياسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەپ جاتىر. ونىڭ ماقساتى - سالانىڭ ورنىقتى دامۋىنا ىقپال ەتەتىن اشىق، ءتيىمدى جانە بولجامدى نورماتيۆتىك ورتا قۇرۋ. زاڭ جوباسىندا شيكىزات بازاسىنا تەڭ قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ، قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جانە ىشكى نارىقتى وتاندىق ءوندىرىستىڭ ونىمدەرىمەن باسىمدىقتى قامتاماسىز ەتۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن بىرگە، مەملەكەت باسشىسىنىڭ قوسىمشا قۇندى ارتتىرۋ جانە ءىرى جوبالارداعى جەرگىلىكتى قامتۋدىڭ ۇلەسىن ۇلعايتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا مينيسترلىك جانىنان قازاقستاندىق كومپانيالاردى مۇناي-گاز حيمياسى سەكتورىندا قولداۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلدى.
ايتا كەتەيىك، ۇكىمەت باسشىسى وسى فورۋمدا قازاقستاندا مۇنايدى تەرەڭ وڭدەۋ 94 پايىزعا جەتەتىنىن ايتتى.