مۋزىكاتەراپيا كۇيزەلىستەگى ايەلدەرگە وڭ اسەر ەتەدى - جاڭا زەرتتەۋ
Journal of Affective Disorders جۋرنالىندا جاريالانعان جاڭا زەرتتەۋ ناتيجەسى مۋزىكاتەراپيانىڭ دەپرەسسيامەن اۋىراتىن ايەلدەر ءۇشىن ەموتسيانى رەتتەۋ مەن ءومىر ساپاسىنا وڭ اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتتى. زەرتتەۋگە سايكەس، توپتىق مۋزىكاتەراپيا سەانستارىنا قاتىسقان ايەلدەر كۇندەلىكتى ومىردە دەپرەسسيا بەلگىلەرىنىڭ جەڭىلدەۋىن، ەموتسيالارىن باسقارۋ قابىلەتىنىڭ ارتۋىن جانە جالپى ءومىر ساپاسىنىڭ جاقسارعانىن بايقاعان. الايدا، بۇل تەراپيا وزىندىك نەمەسە باقىلاۋشى باعالاۋى بويىنشا دەپرەسسيا سيمپتومدارىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتپەگەن.
مۋزىكاتەراپيا - ادامنىڭ فيزيكالىق، ەموتسيونالدىق، كوگنيتيۆتىك جانە الەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەرىن مۋزىكا ارقىلى قاناعاتتاندىرۋعا باعىتتالعان ەمدىك ءتاسىل. بۇل تەراپيا ءان ايتۋ، اسپاپتا ويناۋ نەمەسە مۋزىكامەن قيمىل جاساۋ سەكىلدى ادىستەردى قامتيدى جانە كاسىبي تەراپيەۆتتىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇرگىزىلەدى. جەكە جانە توپتىق فورماتتا ۇيىمداستىرىلاتىن سەانستاردا ادامدار ءوز ەموتسيالارىن شىعارماشىلىق جولمەن بىلدىرە الادى، بۇل كۇيزەلىستى ازايتۋعا جانە كوڭىل- كۇيدى جاقسارتۋعا كومەكتەسەدى.
زەرتتەۋدى جۇرگىزگەن كريستين گەبەل باستاعان اۆتورلار توبى توپتىق مۋزىكاتەراپيانىڭ ۇلكەن دەپرەسسيالىق بۇزىلىسى (major depressive disorder) بار ايەلدەرگە اسەرىن باعالاۋدى ماقسات ەتتى. ولار بۇل تەراپيانىڭ تەك دەپرەسسيا بەلگىلەرىن ازايتىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار ەموتسيانى باسقارۋ مەن ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا كومەكتەسەدى دەپ بولجاپ، ەكسپەريمەنت ۇيىمداستىردى.
زەرتتەۋگە 18 بەن 65 جاس ارالىعىنداعى، پسيحيكالىق نەمەسە فيزيكالىق اۋىر اۋرۋلارى جوق، دەپرەسسيا دياگنوزى قويىلعان 102 ايەل قاتىستى. ولار كەزدەيسوق تۇردە ەكى توپقا ءبولىندى: 52 ايەل مۋزىكاتەراپيا سەانستارىنا قاتىسسا، قالعان 50 ايەل باقىلاۋ توبىندا بولدى (ياعني ولار زەرتتەۋ كەزىندە تەراپيا المادى، ءبىراق كەيىن ءوتۋى جوسپارلانعان).
ءاربىر قاتىسۋشى الدىمەن 60 مينۋتتىق جەكە سۇحباتتان ءوتتى، كەيىن اپتاسىنا ءبىر رەت 120 مينۋتتان تۇراتىن ون توپتىق سەانسقا قاتىستى. ءار سەانس سالەمدەسۋ اۋەنىمەن باستالىپ، مۋزىكالىق قورىتىندىمەن اياقتالدى. نەگىزگى بولىمدە قاتىسۋشىلار ءوز ماسەلەلەرىن ورتاعا سالىپ، ولار مۋزىكا ارقىلى وڭدەلدى. بۇل ادىستەرگە مۋزىكالىق يمپروۆيزاتسيا، رەلاكساتسيا تەحنيكاسى جانە مۋزىكامەن بىرگە جۇرگىزىلەتىن قيالداۋ جاتتىعۋلارى كىردى. ءبىر ادامنىڭ ماسەلەسى كوتەرىلسە دە، بۇكىل توپ سول تەراپياعا قاتىسىپ، ورتاق قولداۋ كورسەتىلدى.
قاتىسۋشىلار ءۇش رەت باعالاۋدان ءوتتى: تەراپيا باستالار الدىندا، اياقتالعان سوڭ، جانە 10 اپتادان كەيىن. دەپرەسسيا بەلگىلەرى ءۇش ادىسپەن ولشەندى: مامان تاراپىنان باعالاۋ (گاميلتون شكالاسى)، وزىندىك باعالاۋ ساۋالناماسى (BDI- II) جانە كۇندەلىكتى ۆيزۋالدى انالوگ شكالاسى ارقىلى. سونىمەن قاتار، ەموتسيانى باسقارۋ (گەيدەلبەرگ ەموتسيانى رەتتەۋ ساۋالناماسى جانە قىسقاشا مۋزىكانىڭ ەموتسيانى باسقارۋداعى ءرولى شكالاسى) مەن ءومىر ساپاسى (EORTC ءومىر ساپاسى ساۋالناماسى) باعالاندى.
ناتيجەسىندە، مۋزىكاتەراپيا وزىندىك نەمەسە باقىلاۋشى باعالاۋ بويىنشا دەپرەسسيا سيمپتومدارىن جاقسارتا الماعانىمەن، كۇندەلىكتى ومىردە بايقالاتىن بەلگىلەر جەڭىلدەگەنى انىقتالدى. سونىمەن قاتار، قاتىسۋشىلاردىڭ ەموتسيانى باسقارۋ ستراتەگيالارى مەن ءومىر ساپاسى ارتقان. بۇل وڭ اسەرلەر تەراپيادان كەيىن بىردەن بايقالعانىمەن، 10 اپتادان سوڭ ءبىرشاما السىرەگەن.
زەرتتەۋشىلەر بىلاي دەپ قورىتىندىلادى: «توپتىق مۋزىكاتەراپيا - ۇلكەن دەپرەسسيالىق بۇزىلىستى ەمدەۋدىڭ ۇنەمدى ءتاسىلى، ول دەنساۋلىققا جاعىمدى اسەر ەتىپ، دەپرەسسيا بەلگىلەرىن جەڭىلدەتۋگە، ەموتسيانى باسقارۋعا جانە ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى. بۇل ءادىستى ءارى قاراي جۇيەلەۋ جانە باعالاۋ قاجەت».
الايدا، زەرتتەۋ تەك ايەلدەرمەن جۇرگىزىلگەنىن ەسكەرسەك، ونىڭ ەرلەرگە اسەرى قانداي بولاتىنى بەلگىسىز. سونىمەن قاتار، قولدانىلعان ءۇش ولشەۋدىڭ تەك ءبىرى عانا دەپرەسسيا بەلگىلەرىنىڭ جاقسارعانىن كورسەتتى، سوندىقتان بۇل ءادىستىڭ جالپى تيىمدىلىگى تۋرالى ناقتى ايتۋعا ءالى ەرتە.
