ەلىمىزدە باسپانا مەن كولىك باعاسى قىمباتتاۋى مۇمكىن

Rialight جىلجىمايتىن مۇلىك اگەنتتىگىنىڭ جەتەكشى مامانى دەنيس ۆاينشتوك الداعى جىلعا جىلجىمايتىن مۇلىك باعاسىنا قاتىستى بولجامىن ايتتى. ول مەملەكەت بانكتەرگە قولداۋ كورسەتىپ، حالىقتىڭ باسىم بولىگىنە باعىتتالعان قولايلى يپوتەكالىق باعدارلامالاردى ۇسىنسا، بۇل سۇرانىستىڭ ارتۋىنا اكەلەتىنىن جانە ءوز كەزەگىندە ساتۋشىلاردى باعانى كوتەرۋگە يتەرمەلەۋى مۇمكىن ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.

- ازىرگە جاعداي كەرىسىنشە. بۇل جاڭا ۇيلەرگە دە قاتىستى، بۇدان بولەك سىرتقى فاكتورلار دا بار. اتاپ ايتار بولساق، دوللار باعامى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ باعاسىنا بايلانىستى، - دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى.

قازاقستاننىڭ ءوزىن- ءوزى رەتتەيتىن ريەلتورلار قاۋىمداستىعى پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى نينا لۋكيانەنكونىڭ سوزىنشە، باسپانا قۇنىنا ەڭ الدىمەن ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇراقتىلىق اسەر ەتەدى.

- ءوتىپ بارا جاتقان جىلدا الەمدە ءتۇرلى ساياسي جاعداي بولدى. ال، ءبىزدىڭ ەل الەمدىك ارەنادا بولىپ جاتقان وقيعالاردان وقشاۋ قالا المايتىنىن كورسەتتى. قۇرىلىس سالۋشىلاردى تەكسەرۋ، قاتايتۋ نەمەسە كەرىسىنشە ۇلەستىك قاتىسۋ تۋرالى زاڭ ازىرلەۋشىلەرگە قولايلى وزگەرىستەردى قابىلداۋ ءتيىستى سالدارعا اكەپ سوعادى. نە جاڭا جىلجىمايتىن مۇلىكتەر نارىققا شىعادى، نە جاڭا تۇرعىن ۇيلەردىڭ سانى شەكتەلەدى - ءبارى ۇكىمەت دەڭگەيىندەگى شەشىمدەرگە بايلانىستى بولادى. بيلىكتىڭ ەكونوميكانىڭ ەڭ ماڭىزدى سەكتورىن قولداۋىنا جانە قۇرىلىس پەن ساتىپ الۋدى ىنتالاندىرۋعا كەلەتىن بولساق، بۇل ءالى انىق ەمەس. جالپى، ەلدەگى جىلجىمايتىن مۇلىك باعاسى بارلىعىنا باعانىڭ قالىپتاسۋىنىڭ جالپى تەندەنتسياسىنا بايلانىستى بولاتىنى داۋسىز. جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىندا ينفلياتسيا دەڭگەيى، قايتا قارجىلاندىرۋ مولشەرلەمەسى، دەپوزيتتەر، نەسيەلەر بويىنشا مولشەرلەمەلەر جانە يمپورتتىق ينفلياتسيا دەڭگەيى كورسەتىلەدى، - دەدى ول.

كولىك باعاسىنا كەلسەك، اۆتوساراپشىلار دوللاردىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى جاڭا جانە ەسكى كولىكتەردىڭ باعاسى كوتەرىلۋى مۇمكىن دەپ بولجام جاساپ وتىر. وسىلايشا، اۆتوساراپشى الەكسەي الەكسەيەۆ نارىقتان مۇنداي رەاكتسيا كۇتىلەتىنىن ايتتى. كولىك باعاسى 10-12 پايىزعا كوتەرىلۋى مۇمكىن.

سونىمەن قاتار كولىكتەردىڭ قۇنىنا باسقا فاكتورلار دا اسەر ەتەدى. ولاردىڭ ءبىرى - جاڭا ۇلگىدە كولىكتەر. ياعني، ءوندىرۋشى مودەلدى جاڭارتقاندا، ونىڭ باعاسى ادەتتە %10-12 عا وسەدى.

ەكونوميكالىق جاعدايلار دا ماڭىزدى فاكتور بولىپ قالا بەرەدى: ينفلياتسيا، ەنەرگيا قۇنىنىڭ ءوسۋى جانە باعانىڭ جالپى وسۋىنە اسەر ەتەتىن باسقا دا اسپەكتىلەر. سونىڭ سالدارىنان كولىكتەر جىل سايىن قىمباتتاپ جاتىر.

- مىسالى، 2020-2022 -جىلدار ارالىعىندا پاندەميادان تۋىنداعان نارىق تاپشىلىعىنا بايلانىستى اۆتوكولىكتەر قىمباتتادى. كولىك ءوندىرىسىنىڭ شەكتەلۋى جانە جەتكىزىلىمدەردىڭ ازايۋى ۇسىنىس سۇرانىستى قاناعاتتاندىرا المايتىنىن ءبىلدىردى. اۆتوكولىكتەر كەيىنىرەك سالوندارعا ءتۇسىپ، قولجەتىمدى بولعانىمەن، باعا بۇرىنعى دەڭگەيىنە ورالمادى. بۇل تابيعي پروتسەسس: باعا ەشقاشان بۇرىنعى جاعدايىنا ورالمايدى، ال اۆتوكولىك نارىعىنداعى باعا ءار ءتۇرلى فاكتورلارعا، سونىڭ ىشىندە ساياسي جاعدايلارعا، ۆاليۋتالىق اۋىتقۋلارعا بايلانىستى بولىپ قالادى، - دەدى الەكسەيەۆ.

اۆتوساراپشى ۆيكتور مارساكوۆ قارجى نارىعىنداعى قالىپتاسقان جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ، كەلەسى جىلى كولىك باعاسى كوتەرىلەدى دەپ ەسەپتەيدى.

- ارينە، ءتۇرلى اكسيالار وتكىزىلەدى، ءبىراق ءبىزدىڭ نارىق سونشالىقتى ۇلكەن ەمەس، ديلەرلەر قىتاي، ا ق ش نەمەسە تۇتىنۋشىلارى كوپ ەۋروپا ەلدەرى سياقتى كولىكتەردىڭ باعاسىن تومەندە المايدى. ۇلكەن نارىقتارداعى وسىنداي دەمپينگ ارقىلى باسەكەلەستەردى جەڭىپ، شىعىندى بولدىرماۋعا بولادى. دەگەنمەن، ءبىزدىڭ جاعدايدا نارىق شاعىن، مەن ديلەرلەر كولىكتەر تيىنعا ساتىلاتىنشا ءبىر- بىرىمەن سوعىسادى دەپ ويلامايمىن. سوندىقتان كولىك باعاسى كوتەرىلە بەرۋى ابدەن مۇمكىن، ساتىپ الۋعا اسىعىڭىز، - دەدى ۆ. ماراسكوۆ.

قازاقستاننىڭ اۆتوكولىك وداعىنىڭ باسشىسى انار ماقاشيەۆانىڭ ايتۋىنشا، لوگيستيكالىق شىعىندار، ۆاليۋتا باعامىنىڭ اۋىتقۋى، قۇرامداس جەتكىزۋشىلەردەگى وزگەرىستەر، وپتسيالاردىڭ ۇلعايۋى - اۆتوكولىك باعاسىنىڭ وزگەرۋىنە اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى.

- قازىرگى تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۆتوسالوندارىنداعى بارلىق كولىك پرەيسكۋرانت بويىنشا ساتىلىپ جاتىر. ءار ءتۇرلى برەندتەردىڭ مودەلدەرىنە اكتسيالار بار. كولىكتى ساتىپ الۋ كەزىندە وزەكتىلىگى ءۇشىن رەسمي ديلەرلەرمەن سويلەسۋ كەرەك، - دەدى ول.

قازىر قازاقستاندا 20 ميلليون تۇرعىننىڭ 9,5 ميلليونعا جۋىعى جەكە باسپاناعا يە. مۇنداي دەرەكتەر ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ ەسەپتەرىندە كەلتىرىلگەن. سونىمەن قاتار، بيۋرو ساراپشىلارىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، ءبىر جىل ىشىندە - 2023 -جىلدىڭ قازانىنان 2024 -جىلدىڭ قازانىنا دەيىن قايتالاما نارىقتاعى پاتەرلەردىڭ باعاسى%3,9 عا، جاڭا تۇرعىن ۇيلەردەگى باسپانا قۇنى %2,3 عا ءوستى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى