ەلىمىزدە 1-شىلدەدەن باستاپ قانداي وزگەرىستەر بولادى؟

قارىزىن 90 كۇننەن استام ۋاقىت كەشىكتىرگەن جاندارعا تۇتىنۋشىلىق نەسيە مەن ميكروكرەديت بەرىلمەيدى. وعان قوسا قازاقستاندا 1-شىلدەدەن باستاپ ينتەرنەت، اۆتوگاز، تەمەكى جانە ءدارى- دارمەكتەر قىمباتتايدى.

ءدارى-دارمەكتەر تاڭبالانا باستايدى

1-شىلدەدەن باستاپ ءدارى-دارمەكتەر تاڭبالانا باستايدى. پرەپاراتتىڭ سىرتقى قورابىندا «Data Matrix» اتتى ارنايى كودى ەنگىزىلەدى. جاڭا قوسىمشانىڭ كومەگىمەن كەز كەلگەن تۇرعىن ءدارى-دارمەكتىڭ شىعۋ تاريحىمەن تولىق تانىسا الادى.

مىسالى، ءسىز سمارتفوننىڭ كامەراسىن قوسىپ، پرەپاراتتا كورسەتىلگەن كودقا وتسەڭىز جەتكىلىكتى. الدىڭىزدان تاۋار جايلى تولىق اقپارات شىعادى. «داتا مارتيكستىڭ» كومەگىمەن تاۋاردىڭ قايدا، قاشان شىققانى جايلى ەگجەي-تەگجەيلى وقي الاسىز.

ەڭ ماڭىزدى تۇسى، ءدارىنىڭ مەملەكەت بەكىتكەن باعاسىن كورۋگە مۇمكىندىك بار. بۇعان دەيىن ول مۇمكىن ەمەس ەدى. سورەدەگى باعادا ايىرماشىلىق بار بولسا شاعىمدانۋعا ابدەن بولادى.

نارىقتا ءدارى-دارمەكتەرگە ارنايى بەكىتىلگەن باعا قويىلعان. ول باعانى كوتەرۋگە كاسىپكەرلەرگە زاڭمەن تىيىم سالىنعان.

جوبا اۆتورلارىنىڭ سوزىنشە، جاڭاشىلدىق اياسىندا ءدارىحانالار شىعىنعا باتپايدى. كەرىسىنشە، مەديتسينالىق ءونىم دايىن كۇيدە جەتكىزىلەدى. ءونىمدى تاڭبالاۋ كودى، شيفرلانعان اقپاراتى بار جاپسىرمانى جابىستىرۋ سەكىلدى جۇمىستار ءدارى وندىرۋشىلەر مەن ديستريبيۋتورلاردىڭ نەگىزى مىندەتى بولىپ سانالادى.

ءدارىحانالاردا ارنايى سكانەر مەن كومپيۋتەر بولۋ كەرەك. ءبىراق، كەي اۋىل-ايماقتاردا مۇنداي قۇرال-جابدىقتار بولماعان جاعدايدا تەگىن «NS PHARM» قوسىمشاسىن جۇكتەپ الۋ قاجەت.

ايتا كەتەيىك، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، بىلتىر 2023-جىلدىڭ 10 ايىندا ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا رۇقسات ەتىلمەگەن پرەپاراتتاردى ساقتاپ، ساتۋعا قاتىستى 45 اكىمشىلىك ءىس قوزعالعان. ال دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ كەلتىرگەن اقپاراتىنا سايكەس، ءاربىر ونىنشى ءدارى-دارمەك دامۋشى ەلدەردە زاڭسىز ساۋدالانعان. سوندىقتان دا تاۋارلاردى تاڭبالاۋ مەن قاداعالاۋدى ەنگىزۋ وسى سىندى زاڭبۇزۋشىلىقتاردى الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سونىمەن قاتار، كونترافاكتىلىك جانە زاڭسىز اكەلىنگەن ونىمدەردەن نارىق ءبىرشاما تازارادى.

سونداي-اق، سالىق تولەۋدەن قاشاتىن كولەڭكەلى بيزنەستى اشكەرەلەيدى. وسى سىندى جۇمىستار اۋەلگى كەزەكتە ءسىز بەن ءبىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىمىزدى قامتاماسىز ەتەتىنى ءسوزسىز.

تەمەكى قىمباتتايدى

قازاقستاندا تەمەكى، سونداي-اق پاپيروس، سيگاريللا جانە قىزدىرىلاتىن تەمەكى ونىمدەرىنىڭ ەڭ تومەنگى بولشەك ساۋدا باعاسى كوتەرىلەدى.

قارجى مينيسترلىگى بۇيرىعىنىڭ جوباسى «اشىق ن ق ا» سايتىندا جاريالاندى. قۇجات بويىنشا، 20 (جيىرما) فيلترلى، فيلترسىز سيگارەتكە، پاپيروستارعا، سيگاريللالارعا جانە قىزدىرىلاتىن تەمەكىسى بار بۇيىمدارعا: 2024-جىلعى 1-شىلدەدەن باستاپ 2024-جىلعى 31-جەلتوقساندى قوسا العانعا دەيىن 820 تەڭگە، ال 2025-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ 870 تەڭگە بولادى.

زەينەتاقى جارنالارىن تولەۋ ەرەجەلەرى وزگەرەدى

ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن، مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارىن، جۇمىس بەرۋشىنىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن تولەۋ جونىندەگى قاعيدالارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەتىن ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىن دايىنداعان ەدى.

«م ز ج، م ك ز ج، م ز ج بويىنشا ەرەجەلەرگە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ 2024-جىلعى 1-شىلدەدەن باستاپ تىزىمدىك تولەمدەر جۇرگىزۋدى كوزدەمەيتىن حالىقارالىق ش ج م فورماتىندا تولەم حابارلامالارىن بەرۋدى كوزدەيتىن ISO 20022 حالىقارالىق قارجىلىق قاتىناستار ستاندارتىنا كوشۋمەن بايلانىستى»، - دەلىنگەن ەدى اشىق تالقىلاۋ ءۇشىن اشىق نقا سايتىندا ورنالاستىرىلعان قۇجاتتا.

سونىمەن بىرگە اگەنتتەردىڭ تولەم تاپسىرماسىن جانە پايداسىنا مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى اۋدارىلاتىن جەكە تۇلعالاردىڭ تىزىمدەرىن ۇسىنۋ ءتارتىبىن ساقتاۋ ۇسىنىلاتىنى حابارلانعان ەدى.

بۇل تالاپ الەۋمەتتىك كودەكستىڭ 38-بابىنىڭ ەرەجەلەرىنە سايكەس كەلەدى، وعان سايكەس م ز ج، م ك ز ج ەسەپكە الۋ ءۇشىن ج ز ش اگەنتتەر ۇسىناتىن جەكە تۇلعالاردىڭ تىزىمدەرى نەگىزىندە اشىلادى. بۇدان باسقا، م ك ز ج اۋدارۋ كەزىندە قاتەلەر انىقتالعان جاعدايدا م ك ز ج- عا م ك ز ج اۋدارۋ، سونداي-اق م ك ز ج- نى ب ج ز ق- عا ۋاقتىلى اۋدارماعان كەزدە ءوسىمپۇل تولەۋ جانە بەرەشەكتى ءوندىرىپ الۋ ءتارتىبى مەن مەرزىمدەرى كوزدەلگەن.

«مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارۋ كەزىندە قاتەلەر انىقتالعان جاعدايدا، مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارى اۋدارىلعان جەكە تۇلعالاردىڭ، اگەنتتەردىڭ، مەملەكەتتىك كورپوراتسيانىڭ، بانكتىڭ جانە ب ج ز ق- نىڭ ءىس-ارەكەتتەرى، سونداي-اق مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارىن ب ج ز ق- عا ۋاقتىلى اۋدارماعان كەزدە ءوسىمپۇل تولەۋ جانە بەرەشەكتى ءوندىرىپ الۋ وسى تاراۋدىڭ 1-پاراگرافىندا كوزدەلگەن تارتىپپەن جانە مەرزىمدەردە جۇرگىزىلەدى»، - دەلىنگەن جاڭا تارماقتا.

م ز ج ەرەجەلەرىندە «ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى شارتتار بويىنشا تابىس الاتىن جەكە تۇلعالار ءۇشىن م ز ج تولەۋ جونىندەگى اگەنت» سياقتى ۇعىمدى الىپ تاستاۋ كوزدەلگەن، ويتكەنى الەۋمەتتىك كودەكسكە سايكەس م ج ءا شارتتارى بويىنشا الىنعان كىرىستەردەن جۇمىس بەرۋشىنىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن تولەۋ كوزدەلمەگەن.

سونداي-اق م ز ج ەسەپتەۋ جانە تولەۋ وبەكتىسى بولىپ تابىلمايتىن تولەمدەر مەن كىرىستەر تۇرلەرىنىڭ تىزبەسى ناقتىلاندى.

قاۋلى 2024-جىلعى 1-شىلدەدەن باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەتىنى حابارلاندى.

90 كۇننەن اسقان بەرەشەگى بارلارعا كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق نەسيە بەرۋگە تىيىم سالىنادى

ەندى قارىزىن 90 كۇننەن استام ۋاقىت كەشىكتىرگەن جاندارعا تۇتىنۋشىلىق نەسيە مەن ميكروكرەديت بەرىلمەيدى. مۇنداي شەكتەۋ جاقىندا قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كرەديت بەرۋ كەزىندە تاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ، قارىز الۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ، قارجى نارىعىن رەتتەۋدى جانە اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ اياسىندا قامتىلىپ وتىر.

الايدا قارىزدى قايتا قارجىلاندىرۋعا بۇل تىيىم جۇرمەيدى.

ال 20-تامىزدان باستاپ ادام بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنا بارلىق قولدانىستاعى (وتەلمەگەن) تۇتىنۋشىلىق نەسيەسىنىڭ تولەمىن 90 كۇن مەرزىمىندە كەشىكتىرسە، سىياقى الۋعا تىيىم سالىنادى. سونىمەن قاتار 1-قىركۇيەكتەن باستاپ جەكە تۇلعالارعا جۇبايىنىڭ كەلىسىمىنسىز نەسيە بەرۋگە تىيىم سالۋ تۋرالى شەشىم كۇشىنە ەنەدى.

وتەلمەگەن نەسيەلەردى كوللەكتورلارعا بەرۋگە ەكى جىلدىق موراتوري ەنگىزىلەدى

1-شىلدەدەن باستاپ ءوندىرىپ الۋشىلارعا نەسيە بەرۋگە ەكى جىلدىق موراتوري ەنگىزىلەدى. بۇل كەزەڭدە كرەديتورلار مەرزىمى وتكەن نەسيەلەردى ءوندىرىپ الۋشىلارعا بەرە المايدى. نەسيەلەرى ينكاسساتورلارعا بەكىتىلگەن قارىز الۋشىلاردى قولداۋ ءۇشىن 2024-جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ ينكاسساتورلاردىڭ بەرەشەكتى وتەۋ راسىمدەرىن جۇرگىزۋ مىندەتتەمەسى ەنگىزىلەدى.

زاڭنىڭ نەگىزگى ماقساتى - ازاماتتاردىڭ شامادان تىس كرەديت الۋ تاۋەكەلدەرىن ازايتۋ جانە ولاردىڭ پروبلەمالىق بەرەشەگىن رەتتەۋ جونىندە شارالار قابىلداۋ، سونداي-اق تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ.

سونىمەن قاتار قارىزى كوللەكتورلارعا بەرىلگەن قارىز الۋشىلاردى قولداۋ ءۇشىن كوللەكتورلارعا جەكە تۇلعالاردىڭ ساتىپ الىنعان كرەديتتەرى بويىنشا بەرەشەكتى رەتتەۋ راسىمدەرىن جۇرگىزۋ مىندەتى ەنگىزىلەدى. ازاماتتاردىڭ جاڭادان باسقاعا بەرىلگەن كرەديتتەرى بويىنشا موراتوريي اياقتالعاننان كەيىن كوللەكتورلار ازاماتتاردىڭ بورىش جۇكتەمەسىن ازايتۋ ءۇشىن ەسەپتەلگەن جانە تولەنبەگەن سىياقىنى ەسەپتەن شىعارۋعا مىندەتتى بولادى.

اۆتور باقىتگۇل اباي قىزى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى