ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتتى، سەبەبى نەدە؟

«ءبىزدىڭ شەشىمىمىز ينفلياتسيا مەن ەكونوميكاداعى ءوسىمنىڭ جاڭارعان بولجامىن، سونداي- اق ناقتى دەرەكتەردى تالداۋ ناتيجەلەرى مەن تاۋەكەلدەر بالانسىن ەسكەرەدى. ستاۆكا بويىنشا الدىڭعى قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ، ۇكىمەت پەن اكىمدەر قابىلداعان شارالاردىڭ، سونداي- اق بازانىڭ اسەرىنەن ينفلياتسيانىڭ باياۋلاۋ قارقىنىن بايقاپ وتىرمىز. ەستەرىڭىزدە بولسا، بىلتىر ينفلياتسيا وتە جوعارى بولاتىن جانە ونىڭ سالدارى بيىلعى ينفلياتسيانىڭ ءبىرقالىپتى باياۋلاۋىنا اسەر ەتتى. قازىر ول الدىڭعى بولجامنىڭ تومەنگى شەگىنە جۋىقتاپ قالدى. ال ءوز كەزەگىندە بازالىق ينفلياتسيا مەن ماۋسىمدىق فاكتوردى ەسكەرمەيتىن ينفلياتسيا كورسەتكىشتەرى تۇراقتالىپ كەلەدى»، - دەدى ت. سۇلەيمەنوۆ.

ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، الداعى ايلاردا جىلدىق ينفلياتسيانىڭ كورسەتكىشى ءبىر تاڭبالى مانگە جەتەدى دەپ جوسپارلانعان. دەيتۇرعانمەن، نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتىن جەكەلەگەن فاكتورلار مەن تاۋەكەلدەردىڭ ءرولى ارتىپ كەلەدى. ونىڭ ىشىندە ازىق- تۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋى، نەگىزگى ساۋدا- سەرىكتەسىمىز رەتىندە ر ف- داعى ينفلياتسيا، ينفلياتسيالىق ديناميكا مەن فيسكالدىق شىعىستار بار.

«دەگەنمەن جىلدىق ينفلياتسيانىڭ باسەڭدەۋ قارقىنى جانە وعان قاتىستى 2023-جىلدىڭ سوڭىنا دەيىنگى تومەنىرەك بولجام وسى جولعى شەشىم قابىلداۋدا بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇدان ءارى ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردەگى، بيۋدجەتتىك ساياسات پارامەترلەرىندەگى جانە سىرتقى ورتاداعى ءبىز باقىلاپ وتىراتىن ۇردىستەر ۇزاق ۋاقىت بويى ۇستامدى قاتاڭ اقشا-كرەديت شارتتارىن تالاپ ەتىپ وتىر»، - دەدى ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى.

وسى ورايدا ول شەشىمدى قابىلداۋعا تۇرتكى بولعان نەگىزگى فاكتورلار رەتىندە ينفلياتسيا جانە ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر ديناميكاسىن، ىشكى ەكونوميكاداعى ۇردىستەردى، سىرتقى ەكونوميكالىق كونيۋنكتۋرانى اتادى.

«ەكونوميكاداعى ديناميكالىق ءوسىمى جالعاسۋدا، وعان مۇناي ءوندىرۋدىڭ قالپىنا كەلۋى جانە مەملەكەتتىك شىعىستار نەگىز بولىپ وتىر. بۇل «قىزىپ كەتۋ» قاۋپىن ايعاقتايدى جانە ايتارلىقتاي پروينفلياتسيالىق فاكتور. حالىقتىڭ تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسىن دا پروينفلياتسيالىق فاكتورلارعا جاتقىزۋعا بولادى. ونىڭ تۇراقتى ديناميكاسى تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەۋ مەن تۇتىنۋ تاۋارلارى يمپورتىنىڭ دەرەكتەرىمەن دە راستالادى»، - دەدى ول.

2023 -جىلعى 9 ايدا ازىق- تۇلىككە جاتپايتىن تۇتىنۋ تاۋارلارىنىڭ يمپورتى 36,7 پايىزعا ءوستى. مۇنداي ءوسۋ قارقىنى ىشكى سۇرانىستىڭ ىشكى ۇسىنىس مۇمكىندىكتەرىنەن اسىپ تۇسكەنىن كورسەتەدى.

ۇلتتىق بانك ءتوراعاسىنىڭ مالىمەتىنشە، بيىل بازالىق ستسەنارييدە ينفلياتسيا 9,3-10,3 پايىز شەگىندە بولجانعان. بولجامدى وسى جىلعا قايتا قاراۋ تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءتاريفىنىڭ جانە ازىق- تۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار باعاسىنىڭ ءبىرقالىپتى وسۋىنە بايلانىستى. ورتامەرزىمدى كەلەشەكتە سىرتقى ورتا قىسىمىنىڭ السىرەۋى جانە مونەتارلىق ساياساتتىڭ ۇستامدى قاتاڭ سيپاتى ينفلياتسيانىڭ تومەندەۋىنە ىقپال ەتەدى.

«2024 -جىلعى بولجام 7,5-9,5 پايىز دەڭگەيىندە، 2025 -جىلعى بولجام 5,5-7,5 پايىز دەڭگەيىندە ساقتالدى. وسى كەزەڭدەردە ينفلياتسيالىق بولجامنىڭ نەگىزگى تاۋەكەلدەرى رەتىندە فيسكالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ كۇشەيۋىن، ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردىڭ تۇراقتاماۋىن، 2023 -جىلى استىقتان از ءونىم الۋعا بايلانىستى ازىق- تۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋ ىقتيمالىن جانە تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءتاريفىنىڭ كوتەرىلگەنىن اتاپ وتەمىز. سونىمەن قاتار ينفلياتسيا تۋرالى بولجامدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ تالقىلاۋىنداعى 2025 -جىلى قوسىمشا قۇن سالىعىن ءوسىرۋ ەسكەرىلگەن جوق. ءبىز وسى سالىق رەفورمالارىنىڭ پارامەترلەرى ايقىن بولعان كەزدە ينفلياتسياعا ونىڭ اسەرىن باعالاي الامىز. سەبەبى ققس- نىڭ ىقتيمال ۇلعايۋى ءبىر رەتتىك فاكتور بولعاندىقتان جانە اقشا- كرەديت ساياساتىنىڭ جاۋابىن قاجەت ەتپەيتىندىكتەن، قايتالاما اسەرلەردى مۇقيات قاداعالايمىز جانە ولاي بولعان جاعدايدا سوعان ساي ارەكەت ەتەمىز»، - دەپ اتاپ وتەدى ت. سۇلەيمەنوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، بيىل قازاقستاننىڭ جالپى ىشكى ءونىمىنىڭ ءوسۋ بولجامدارى 4,2-5,2 پايىز دياپازونىندا وزگەرىسسىز قالىپ، ورتامەرزىمدى كەلەشەكتە ولار قايتا قارالدى. 2024 -جىلعى بولجام 3,2-4,2 پايىز دياپازونىنا دەيىن تومەندەۋ جاعىنا قايتا تۇزەتىلدى. بۇل تەڭىزشيەۆرويلداعى ءوندىرىستى ۇلعايتا باستاۋدى 2024 -جىلدىڭ سوڭىنا نەمەسە 2025 -جىلعا اۋىستىرۋعا بايلانىستى. سايكەسىنشە، مۇنايدىڭ بۇرىن جوسپارلانعان كولەمىن وندىرە الماۋ جانە 2024 -جىلعى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ باياۋ ءوسۋ قارقىنى اياسىندا 2025 -جىلعى بولجام 5,5-6,5 پايىزعا ۇلعايدى.

«جىلدىق ينفلياتسيانىڭ قارقىندى تومەندەۋى مەن ونىڭ 2023 -جىلدىڭ سوڭىنا دەيىنگى تومەن بولجامدارى بازالىق مولشەرلەمەنى تۇسىرۋگە مۇمكىندىك بەردى. بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا قابىلداناتىن شەشىمدەر ينفلياتسيا ديناميكاسىنىڭ بولجامدى تراەكتورياعا سايكەستىگىنە بايلانىستى. 2024 -جىلى ينفلياتسيا ودان ءارى باياۋلاسا، ۇلتتىق بانك ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ورتامەرزىمدى كەلەشەكتە ۇستامدى قاتاڭ اقشا- كرەديت شارتتارىن ساقتاپ، مولشەرلەمەنى ءبىرقالىپتى تومەندەتۋدى قايتا قاراستىرادى. ماقسات - ينفلياتسيانى 5 پايىز ماقساتىنا قايتارۋ جانە ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردى ورنىقتىرۋ. بۇل رەتتە دەرەكتەردى جيناقتاۋ جانە تاۋەكەلدەر بالانسىن باقىلاۋ ءۇشىن بازالىق مولشەرلەمەنى وزگەرتۋدە كىدىرىس بولۋى دا مۇمكىن»، - دەدى ورتالىق بانك باسشىسى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى