كورشىمەن تاتۋدىڭ كوڭىلى تىنىش: قازاقستان-رەسەي ءوڭىرارالىق فورۋمىندا نە تالقىلانادى

ەكى ەلدىڭ باسشىسى ماڭىزدى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ، قازاق-رەسەي ستراتەگيالىق ارىپتەستىگىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلايدى. بۇدان بولەك، پرەزيدەنتتەر قوستانايدا وتەتىن قازاقستان مەن رەسەيدىڭ XIX ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنا بەينەبايلانىس رەجيمىندە قاتىسادى.

قوس ەل ءۇشىن فورۋمنىڭ ماڭىزى زور. $83 ميلليون دوللاردىڭ ەكىجاقتى كەلىسىمىنە قول قويىلادى دەپ كۇتىلۋدە. ەلدەر اراسىنداعى تاۋار اينالىمى، ينۆەستيتسيا كولەمى جانە فورۋمدا قانداي ماسەلەلەر قارالاتىنى تۋرالى Kazinform ساراپشىسى شولۋ جاسادى.

ساۋدا-ەكونوميكا بايلانىسى

الدىمەن، ەكى ەلدىڭ قۇرلىقتاعى شەكاراسى دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇزىن ۇزدىكسىز شەكارا ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. قازاقستاننىڭ سولتۇستىك پەن باتىستا رەسەيمەن ورتاق شەكاراسى - 7591 شاقىرىم. بۇل رەتتە رەسەي قازاقستاننىڭ نەگىزگى سىرتقى ەكونوميكالىق سەرىكتەسى بولىپ قالا بەرەدى. بيىلعى سەگىز ايدا كورشى مەملەكەتتەن يمپورت ازايىپ، كەرىسىنشە ەكسپورت ۇلعايعان.

ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2023-جىلعى قاڭتار- تامىزدا 17 ميلليارد دوللاردى قۇراپ، وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,1 پايىز جوعارى (16,8 ميلليارد دوللار) بولدى.

قازاقستاننان رەسەيگە ەكسپورت بيىل قاڭتار-تامىزدا 21,4 پايىز ءوسىپ، 6,4 ميلليارد دوللارعا جەتتى. ال رەسەيدەن قازاقستانعا يمپورت، كەرىسىنشە، 8,2 پايىزعا تومەندەپ، 10,6 ميلليارد دوللاردى قۇراعان.

رەسەي - قازاقستانعا كوپ ينۆەستيتسيا سالاتىن ەلدەردىڭ بەستىگىندە

رەسەيلىك كومپانيالار قازاقستان ەكونوميكاسىنا قۇيعان قارجى بويىنشا باستى ينۆەستورلاردىڭ بەستىگىنە كىرەدى. 30 دان استام ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز جىلۋ-ەنەرگەتيكا كەشەنىندەگى جوبالارعا ينۆەستيتسيا سالىپ، بيزنەسمەندەر مۇناي مەن گازدى ءوندىرۋ جانە تاسىمالداۋ، اتوم جانە ماگيسترالدىق ەنەرگەتيكا سياقتى سالالاردا بەلسەندى. اەروعارىش، مينەرالدى تىڭايتقىشتار ءوندىرىسى، ماشينا جاساۋ، مەتاللۋرگيا، لوگيستيكا جانە باسقا باعىتتاردا تابىستى جوبالارى بار.

سوڭعى 17 جىلدا رەسەيلىك ينۆەستيتسيا اعىنى $19 ميللياردتى قۇرادى. سونىمەن قاتار، رەسەيگە قازاقستاندىق ينۆەستيتسيال $5,6 ميللياردتان استى. بۇل تۋرالى تۇركىستاندا ەكى ەل ۇكىمەتى باسشىلارىنىڭ ورىنباسارلارى سەرىك جۇمانعارين مەن الەكسەي وۆەرچۋكتىڭ توراعالىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ 24-وتىرىسىندا ايتىلدى.

وتىرىستا تاراپتار كولىك-ترانزيت سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن، ونىڭ ىشىندە ەكى ەل اۋماعى بويىنشا ترانزيتتىك تاسىمالداردى ۇلعايتۋدىڭ، اۆتوجول ينفراقۇرىلىمىن بىرلەسىپ دامىتۋدىڭ جانە قازاقستان-رەسەي شەكاراسىنداعى وتكىزۋ پۋنكتەرىن جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق، قاتىسۋشىلار اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ەكى ەلدىڭ ۆەتەرينارلىق جانە فيتوسانيتارلىق قاداعالاۋ سالاسىندا اقپاراتتىق ينتەگراتسيالاۋ جونىندەگى جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.

ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى

قارىم-قاتىناستاردىڭ تابىستى دامۋىنا ەكى ەل ۇكىمەتىنىڭ اراسىنداعى 2018-2023-جىلدارعا ارنالعان ءوڭىرارالىق جانە شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى باعدارلاماسى، ەكى ەلدىڭ وڭىرلەرى اراسىندا جاسالعان 200 دەن استام كەلىسىمشارت پەن كەلىسىم نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلاتىن ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق ىقپال ەتەدى.

جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتەر مەن ىسكەر توپتار دەلەگاتسيالارى ەكىجاقتى ساپارعا بارىپ، جۇمىس بەلسەندى ءجۇرىپ جاتىر. جىل سايىن مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى وتەدى.

بىلتىر اتالعان فورۋم 28- قاراشادا ورىنبوردا «گيبريدتى» فورماتتا «حالىقارالىق ساۋدانىڭ ينفراقۇرىلىمدىق شەكتەۋلەرىن الىپ تاستاۋ» تاقىرىبىندا وتكەن. ول فورۋمدا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ لوگيستيكالىق جەلىلەردى جاڭعىرتۋدى جەدەلتۋگە شاقىرعان. سونىمەن قاتار، مەملەكەت باسشىسى كوپجاقتى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋ ءۇشىن بىرلەسكەن كۇش-جىگەردى مىناداي سالالارعا جۇمىلدىرۋدى ۇسىندى.

ءبىرىنشى. ترانسشەكارالىق جانە ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى شاعىن كوميسسيانىڭ قىزمەتىن كۇشەيتۋ قاجەت. ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلامالارىن ۇيلەستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋ - اتالعان كوميسسيانىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. ەكىنشى. شەكارا ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋعا، قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى شەكارا پۋنكتتەرىنىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت. بۇل جۇمىستى سالىنىپ جاتقان «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» باستاماسى مەن «سولتۇستىك - وڭتۇستىك» ترانسۇلتتىق دالىزدەرىن ەسكەرە وتىرىپ، جۇزەگە اسىرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل باعىتتاردى ەەو قىزمەتىمەن ۇشتاستىرۋ قاجەت. ءۇشىنشى. قازاقستان تۇراقتى ساۋدا-ينۆەستيتسيا قاتىناستارىن دامىتۋعا مۇددەلى، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

سونىمەن قاتار، بىلتىرعى فورۋمدا 23,3 ميلليارد تەڭگەگە ($50 ميلليون) 7 ءوڭىرارالىق جانە 10 كوممەرتسيالىق قۇجاتقا قول قويىلدى.

جالپى، قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ەكىجاقتى ساۋداسىنىڭ 70 پايىزى ءوڭىرارالىق جانە شەكاراارالىق سيپاتتاعى مامىلەلەرگە تيەسىلى. تابىستى كووپەراتسيانىڭ مىسالى رەتىندە ورال مەن ءسىبىردىڭ ەلەكتر ستانتسيالارىنا ەلەكتر ەنەرگياسىن كەرى باعىتتا جىبەرە وتىرىپ، ەكىباستۇز كومىرىن جەتكىزۋ، ولاردىڭ دايىن ونىمىنە ايىرباستاۋ ءۇشىن وڭتۇستىك ورالدىڭ تاۋ-كەن-مەتاللۋرگيا كاسىپورىندارىنا قازاقستاندىق مينەرالدى شيكىزاتتى جەتكىزۋ، قازاقستاننىڭ سامارا، ورىنبور وبلىسى جانە باشقۇرتستاننىڭ قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنا مۇناي ونىمدەرى مەن گازدىڭ قارسى تۇسىمدەرىنە مۇناي مەن گاز كوندەنساتىن جەتكىزۋىن ايتۋعا بولادى.

ايتا كەتەيىك، 2022-جىلى قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن رەسەيلىك كومپانيالار سانى 15,6 مىڭعا جەتىپ، وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,9 ەسە ءوستى. قۇرىلىمى بويىنشا رەسەيلىك كومپانيالار - بۇل نەگىزىنەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارى. ەندى ەكى ەلدىڭ وڭىرلەرى اراسىنداعى تىعىز، ءتيىمدى بايلانىستى شيكىزاتتان جوعارى ساپالى ونىمگە دەيىن جەتكىزۋگە جىلدام كوشۋ ماڭىزدى قادام بولىپ وتىر.

بيىلعى فورۋمنىڭ ەرەكشەلىگى

ال، بيىل فورۋمنىڭ XIX وتىرىسى «اۋىل شارۋاشىلىعى - قۋاتتى ەكونوميكانىڭ نەگىزى» تاقىرىبىندا قوستانايدا 2023-جىلدىڭ 9- قاراشاسىندا وتەدى. وعان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم- جومارت توقايەۆ پەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين بەينەبايلانىس رەجيمىندە قاتىسادى. فورۋم قارساڭىندا رەسەي باسشىسى ەلورداعا رەسمي ساپارمەن كەلەدى.

سونىمەن قاتار، ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، فورۋم اياسىندا ق ر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سەرىك جۇمانعارين مەن رەسەي پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الەكسەي وۆەرچۋكتىڭ قاتىسۋىمەن مىناداي تاقىرىپتار بويىنشا پلەنارلىق وتىرىس، قازاقستان-رەسەي ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسى، پانەلدىك سەسسيالار وتەدى:

قازىرگى جاعدايدا ازىق- تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ؛

اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى سيفرلىق تەحنولوگيالار؛

جاستار جانە اۋىل شارۋاشىلىعى: ءبىلىم بەرۋدەگى جاڭا ۇردىستەر

9- قاراشا تۇستەن كەيىن استانادان مەملەكەت باسشىلارىن ونلاين قوسىپ، فورۋمنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىن وتكىزۋ جوسپارلانعان.

فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا 3 ءوڭىرارالىق قۇجاتقا قول قويۋ كوزدەلەدى:

قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن باشقۇرتستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق، عىلىمي-تەحنيكالىق، مادەني جانە گۋمانيتارلىق سالالاردا حالىقارالىق جانە سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى كەلىسىم؛

قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن ورىنبور وبلىسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ساۋدا- ەكونوميكالىق، عىلىمي-تەحنيكالىق، مادەني جانە گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋدىڭ جول كارتاسى؛

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن ورىنبور وبلىسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى 2024-2026-جىلدارعا ارنالعان ساۋدا-ەكونوميكالىق، عىلىمي-تەحنيكالىق، مادەني جانە گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى.

سونداي-اق، $83 ميلليون سوماسىنا 2 كوممەرتسيالىق قۇجاتقا قول قويۋ جوسپارلانعان.

1) «Qyzyljar» ا ە ا باسقارۋشى كومپانياسى» ج ش س مەن «حلەبپروم» ا ا ق اراسىندا ۇزاق مەرزىمدى ساقتالاتىن نان-توقاش ونىمدەرىن ءوندىرۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق جانە جوبانى ىسكە اسىرۋ تۋرالى مەموراندۋم

2) سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا «Kazakh Invest» ۇ ك ا ق مەن «رەسەي فەدەراتسياسى» ۋرالكران» م ك اراسىنداعى جۇك كوتەرگىش جابدىقتاردى ءوندىرۋ جونىندەگى ىنتىماقتاستىق جانە جوبانى ىسكە اسىرۋ تۋرالى مەموراندۋم.

ايتا كەتەيىك، 8- قاراشادا ەكى ەل باسشىلارىنىڭ ب ا ق- قا بەرگەن سۇحباتى شىقتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ رەسەيلىك «يزۆەستيا» گازەتىنە سۇحبات بەرىپ، ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسى، حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىنداعى ىقپالداستىق، سانكتسيالىق تەكەتىرەستەر جانە ب ۇ ۇ- نىڭ ءرولى تۋرالى ايتتى. ال رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين قازاقستانعا ساپارىنىڭ قارساڭىندا «كازاحستانسكايا پراۆدا» باسىلىمىنا سۇحبات بەرىپ، ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس تۋرالى ءسوز قوزعادى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى