جوقشىلىق كورگەن ميلليونەرلەر
استانا. قازاقپارات - قازىرگى كەزدە كەدەيلىك پەن بايلىق تۋرالى، بايلىققا قالاي قول جەتكىزۋگە بولاتىنى، كەدەي مەن بايدىڭ ويلاۋ دەڭگەيىنىڭ سان الۋاندىعى جايلى جازىلعان كىتاپتار دا، اقىل-كەڭەس بەرۋشى ادامدار دا كوپ. ءبىراق ەلدىڭ ءبارى بىردەن بايىپ كەتپەيتىنى - ءومىر شىندىعى.
دەسە دە، ءوز ەرىك-جىگەرى مەن كۇش-قۋاتى، ەڭبەكقورلىعى مەن اقىل-ويىنىڭ ارقاسىندا ءسىڭىرى شىققان كەدەي وتباسىندا وسسە دە، ۇلكەن جەتىستىككە قول جەتكىزگەن ادامدار بار.
بالالىق شاعى جوقشىلىقتا وتكەن ونداي ادامداردىڭ بارشىلىقتا ءومىر سۇرۋگە دەگەن قۇلشىنىسى جوعارى بولعان.
قازىرگى كاپيتاليستىك قوعامدا «باي بايىعان ۇستىنە بايىپ، كەدەي كەدەيلەنە بەرەدى» دەگەن ءبىر قاعيدا بار.
ءبىراق تا ءوز ءىسىنىڭ كوزىن تاۋىپ، ونى ۇلكەن تابىس كوزىنە اينالدىرا بىلگەن جانداردىڭ جەتىستىكتەرى الەمدى تاڭعالدىرادى. ولاردىڭ ومىرىندە دە قيىن كەزەڭدەر، جوقشىلىقتان قىسىلعان سۇرىقسىز كۇندەر دە بولعان.
ايتالىق، Apple كومپانياسى مەن Pixar ستۋدياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ستيۆەن دجوبس ستۋدەنت شاعىندا دوستارىنىڭ جاتاقحاناسىندا تۇنەپ، كوكا-كولانىڭ بوتەلكەلەرىن جيناپ كۇن كەشكەن كەزدەرى دە بولعان كورىنەدى. ونىڭ ءومىربايانىنا كوز جۇگىرتكەن جان، ءوزىنىڭ ءبىلىمى مەن العىرلىعىنىڭ، ەڭبەكقورلىعىنىڭ ارقاسىندا قازىرگى الەم تانيتىن سيۆكە اينالعانىن بايقايدى.
ونىڭ ەرەكشە العىرلىعى بالالىق شاعىندا بايقالعان. 12 جاسىندا الدەبىر ەلەكتر قۇرالىن جيناپ ءجۇرىپ، جەتىسپەي تۇرعان بولشەگىن سول كەزدە اتاعى دۇرىلدەپ تۇرعان «Hewlett-Packard» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ۋيليام حيۋلەتكە قوڭىراۋ شالىپ، سۇراپ الىپتى.
وسىلايشا ونىڭ زەرەكتىگى ءومىرىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن كومپانياعا الىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە IT-تەحنولوگيالار ءداۋىرىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان ستيۆەن دجوبس دوسى ستيۆ ۆوزنياك ەكەۋى العاشقى جەكە كومپيۋتەردى ويلاپ تاپقان.
اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىندا جەتەكشى ورىنداردى يەلەنەتىن Apple كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاعان. بۇگىندە بۇل كومپانيانىڭ iPhone, iPod جانە ەڭ جىڭىشكە MacBookAir نوۋتبۋگى ІТ نارىعىنداعى ەڭ تانىمال ونىمدەر.
الەمنىڭ بارلىق بالالارى ءسۇيىپ كورەتىن ميككي ماۋس پەن دونالد داك، ودان باسقا 200 دەن اسا كەيىپكەرلەردىڭ اكەسى، بەلگىلى امەريكالىق مۋلتيپليكاتور ۋولت ديسنەي وتكەن عاسىردىڭ باسىندا كەدەي وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. كۇنكورىس قامىمەن كوشىپ-قونىپ جۇرگەن وتباسىنىڭ ءبىر جاعىنا شىعۋ ءۇشىن ۋولت ەڭبەككە جاستايىنان ارالاسادى.
كۇندەلىكتى تاڭ اتپاي تۇرىپ گازەت تاراتىپ، اكەسىنە قولعابىس قىلعان. ال تۇندە اكە-شەشەسىنەن جاسىرىپ، ءتۇرلى سۋرەت پەن كوميكستەر سالىپ، تيىن-تەبەنگە كورشىلەرىنە ساتقان. بۇل ونىڭ ەڭ سۇيىكتى ءىسى ەدى.
الايدا بالاسىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن قۇپتاماعان اكەسى ونىڭ قايداعى ءبىر سۋرەتتەردى سالۋمەن ۋاقىتىن بوسقا وتكىزگەنى ءۇشىن سازايىن تارتقىزعان كەزدەرى از بولماعان. الايدا ءوز ارمانىنا ادال بولعان بوزبالا اتا-اناسىنىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان، چيكاگو ونەر ينستيتۋتىنا تۇسەدى. بالالىق شاعىنىڭ سۇرىقسىز وتكەندىگنەن بولار، ول ءوزىنىڭ ەرتەگىلەر الەمىن جاسايدى. ۋولت تەك مۋلتيپليكاسيالىق فيلمدەر ستۋدياسىن عانا ەمەس، ميلليونداعان بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان ويىن-ساۋىق الەمىن قۇردى. ال ونىڭ بالا كەزىندە سالعان سۋرەتتەرىن كورشىلەرى 50 جىلدان كەيىن ءباسساۋداعا سالىپ جاتتى.
قازىرگى كەزدە ءتۇرلى فاست-فۋد جۇيەلەرى وتە كوپ. سونىڭ ءبىرى - KFС-دىڭ نەگىزىن قالاۋشى گارلاند ساندەرس جاس كەزىندە وت جاعۋشى، كوندۋكتور، شابارمان بولىپ ىستەگەن. گارلاند 6 جاسقا تولعاندا اكەسى قايتىس بولادى.
وسى كەزدەن باستاپ، ءۇي شارۋاسى كىشكەنتاي بالانىڭ موينىنا ارتىلادى. ءتىپتى اناسى جوق كەزدە تاماق جاساپ قوياتىن. ال 12 جاسىندا شەشەسى قايتادان كۇيەۋگە شىعادى. الايدا ول وگەي اكەسىمەن ءتىل تابىسا الماي، ۇيدەن قاشىپ كەتەدى. مەكتەپتى دە تاستايدى.
ال 16 جاسىىندا ا ق ش ارمياسىنا ەرىكتى تۇردە جازىلىپ، 1 جىلدان كەيىن ودان دا جالىعادى. وسىدان كەيىن ونىڭ قولعا الماعان ءىسى جوق. الايدا كىرگەن جۇمىسىندا ۇزاق تۇراقتاي المايتىن. تەك قىرىققا جاقىنداپ قالعان شاعىندا از-ماز قارجى جيناپ، كليەنتتەرگە ارنالعان اسحاناسى بار اۆتوجوندەۋ شەبەرحاناسىن اشادى. شەبەرحانانىڭ ءبىر بولمەسىن العان اسحانانىڭ تاماقتارىن ساندەرس ءوزى دايىندايتىن. ۋاقىت وتە كەلە اسحانانىڭ اتاعى شىعىپ، ساندەرس تاماعىنىڭ ءدامىن تاتقىسى كەلەتىندەردىڭ قاتارى كۇننەن-كۇنگە كوبەيە بەردى. «Kentucky Fried Chicken»، ياعني «كەنتۋككيدىڭ قۋىرىلعان بالاپانى» دەپ اتالعان جەدەل اس جۇيەسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى 65 جاسىندا ءوز رەستورانىنىڭ فرانشيزاسىن ساتا باستادى. وسىلايشا اتاعى ايگىلى «ماكدولاندسقا» باسەكەلەس «KFC Corporation» نارىققا شىقتى. ونى يەسى 1964 - جىلى 2 ميلليون دوللارعا ساتقان. قازىرگى كەزدە KFC-دىڭ 100 دەن اسا ەلدە 15 مىڭنان اسا مەيرامحاناسى بار.
الەمگە ءوزىنىڭ قايىرىمدىلىق شارالارىمەن ايگىلى، «سوروس» قورىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى دجوردج سوروس تا وسىنشاما بايلىققا ءبىر كۇندە يە بولا قالعان جوق. وتكەن عاسىردىڭ ەۆرەيلەردى قۋدالاپ جاتقان شاعىندا ونىڭ وتباسى قۋعىن-سۇرگىننەن ارەڭ قاشىپ قۇتىلادى.
ال 1947 - جىلدارى دجوردج ۇلى بريتانياعى جاقسى ءومىر ىزدەپ كەتەدى. گالانتەرەيالىق فابريكادا ساتۋشى بولىپ جۇرگەن كەزىندە ونىڭ ويىنان بايلىق پەن اتاق تۋرالى وي ەش شىققان ەمەس. لوندونداعى ەكونوميكا مەكتەبىن ءبىتىرۋى ونىڭ بويىنا سەنىم ۇيالاتتى. ونىڭ قىزمەتتىك ءومىرى «سينگەر ي فريدلاندەر» كومپانياسىنىڭ اربيتراجدىق بولىمىنە ورنالاسقاننان باستالدى. قازىرگى كەزدە ول اتاقتى قارجىگەر عانا ەمەس، فيلانتروپ رەتىندە دە بەلگىلى. ول 1992 «فورەكس» نارىعىندا فۋنت/دوللار باعامىنان ءبىر كۇننىڭ ىشىندە 2 ميلليون دوللار جاساعان.
اتاق پەن بايلىققا قول جەتكىزگەن وسى ادامداردىڭ ومىرىنەن الدىعا قويعان ماقساتى انىق بولسا، وعان قول جەتكىزۋگە بولاتىنىنىڭ ءبىر دالەلى.
كەيبىرى ۇلكەن بايلىققا قول جەتكىزە وتىرىپ، قايىرىمدىلىقپەن اينالىسۋدى نازاردان تىس قالدىرماعان. ولاردان بولەك، ءوز بايلىعىنان كوزى ءتىرى كەزىندە-اق تۇبەگەيلى باس تارتقان ادامدار دا بار. «listverse.com» سايتىنىڭ جازۋىنا قاراعاندا، ۇلى بريتانيالىق دجون پەدلي - بايلىعىنان باس تارتقان جانداردىڭ بىرەۋى. ول 2002 - جىلى كولىك اپاتىنا تۇسكەنگە دەيىن، ۇلكەن بايلىقتا شالقىپ ءومىر سۇرگەن.
كولىكتى ماس كۇيىندە ايداپ، كولىك اپاتىنان ەس-ءتۇسسىز كۇيگە ءتۇسىپ، ءولىم اۋزىنان قالادى. جانى ارەڭ امان قالعان ميلليونەر وسى اپاتتان كەيىن كۇرت وزگەرگەن كورىنەدى. بايلىق بۋىمەن ەسىرگەن باعلاننىڭ ءومىرى ۇلگى تۇتارلىقتاي ەمەس ەدى. امان قالعانىنا شۇكىرشىلىك ەتىپ، ەسىنە قۇدايىن تۇسىرە باستايدى. ۋگاندادا تۇراتىن دوسىنىڭ قايىرىمدىلىقپەن اينالىسىپ جۇرگەنى ونىڭ كوڭىلىن قاتتى قوزعايدى دا، ءوزىنىڭ بيزنەسى مەن ءۇيىن ساتىپ، قارجىسىن ۋگاندانىڭ جەتىم-جەسىرلەرىنە تاراتا باستادى. ءوزى دە وسى جەردەگى جەركەپەگە كوشىپ كەلەدى. تەك ۋگاندالىق جەتىمدەرگە عانا ەمەس، اعىلشىننىڭ بالالىق شاعى قيىن بولعان بالالارىنا دا كومەك قولىن سوزا باستايدى. پەدلي ءۇشىن بۇنىڭ بارلىعى وسىعان دەيىنگى ەرسى قىلىقتارى مەن ءومىر سالتىنان ارىلۋ بولدى.
ال قىتايدىڭ يۋ پانگلين ەسىمدى وليگارحى ءوزىنىڭ وراسان بايلىعىن ۇلدارىنا قالدىرماي، قايىرىمدىلىق قورىنا اۋدارىپ جىبەرگەن. جىلجىمايتىن مۇلىك پەن قوناقۇي بيزنەسىمەن اينالىساتىن يۋ 2010 - جىلى ءوزىنىڭ 470 ميلليون دوللار بايلىعىن قايىرىمدىلىق قورىنا اۋداراتىنىن جاريالادى. سونىمەن قاتار وزگەلەردى دە وسىنداي قادامعا بارۋعا شاقىردى.
قارجى قاداعالاۋسىز شاشىلىپ كەتپەس ءۇشىن، HSBC-كە ءوزىنىڭ كاپيتالىن باسقارتىپ، بۇل قارجىنى ەشكىم ينۆەستيسياعا سالمايتىن جانە مۇراعا المايتىنداي قىلعان. وليگارح ءوزىنىڭ قايىرىمدىلىعىن قيىنشىلىقپەن وتكەن بالالىق شاعىمەن بايلانىستىرعان. كەدەي وتباسىندا وسكەن ول جوقشىلىقتا جۇرگەندەردىڭ قانداي قيىندىقتاردى باستان كەشىرەتىنىن بىلگەن. «ال بالالارىم اكەسىنىڭ بايلىعىنسىز-اق ءومىر سۇرە الادى» دەپ تۇجىرىمداعان.ونىڭ بۇل ارەكەتى اتى الەمگە بەلگىلى فيملانتروپقا اينالدىردى.
سونداي-اق الەمدە جاساعان قايىرىمدىلىعى تۋرالى جاهانعا جار سالماي-اق، جاسىرىن تۇردە جومارتتىق جاساپ جۇرگەن جاندار دا كوپ. ماسەلەن، امەريكان-يرلاندىق ميللياردەر چاكە فيني سوڭعى 30 جىل بويى 6،2 ميلليارد دوللار قارجىسىن قايىرىمدىلىققا جۇمساعان ەكەن. ونىڭ ۇستىنە جاساعان جاقسىلىعىن ايعايلاپ جاتۋدى ءجون كورمەگەن.
ال ونىڭ قالعان 1،3 ميلليارد دوللار قارجىسى 2016 - جىلعا دەيىن جەتەدى دەپ جوسپارلانعان. فيني قۇرعان قور 2020 - جىلعا قاراي جۇمىسىن توقتاتادى دەپ بولجانعان. ديۋتي-فري دۇكەندەرىنە ميلليونداعان بايلىق جيناعان فينني ءومىرىنىڭ سوڭىندا ءبىر تيىنسىز قالسا دا، ەش وكىنبەيتىندىگىن ايتادى.
ءۇمىتجان جاپار
2014 ج
