جەر سىلكىنىسى كەزىندە كولىكتە وتىرۋ قانشالىق قاۋىپسىز؟
جەر سىلكىنىسى كەزىندە كولىكتە وتىرىپ، ءزىلزالانىڭ باسىلۋىن كۇتۋگە بولا ما؟ Tengri Auto تابيعي اپاتتى كولىكتە قاۋىپسىز وتكىزۋگە ارنالعان بىرنەشە پايدالى كەڭەس ۇسىندى.
سابىرلى بولۋعا تىرىسىڭىز، جىلدامدىقتى تومەندەتىپ، مۇمكىندىگىنشە قاۋىپسىز جەرگە توقتاڭىز. قوزعالتقىشتى ءوشىرىپ، كولىكتى تەجەگىشكە قويىڭىز. ەڭ الدىمەن بۇل شىنىمەن جەر سىلكىنىسى ەكەنىنە كوز جەتكىزۋ كەرەك، ونى انىقتاۋ قيىنعا سوقپايدى، ءجاي عانا قوزعالىس كەزىندە باقىلاڭىز.
- راديو قوسىڭىز، ودان ماڭىزدى ەسكەرتۋ مەن كەڭەس تىڭداي الاسىز نەمەسە وزىڭىزگە سەنىپ، اينالاڭىزعا قاراڭىز. ەگەر جەردىڭ دىرىلدەگەنىن سەزسەڭىز، وندا ءسىز قۇلاپ جاتقان زاتتار نەمەسە جارىلعان جەردى كورەسىز.
- كولىكتەن شىقپاڭىز جانە كوپىردىڭ استىنا، عيماراتتىڭ جانىنا نەمەسە باسقا قاۋىپتى جەرگە توقتاماڭىز. تەزىرەك جول جيەگىنە بۇرىلىڭىز. ۇرەيلەنبەي، قاۋىپسىزدىككە نازار اۋدارىڭىز، ويتكەنى ءسىز جولدا جالعىز ەمەسسىز. سوندىقتان جول قوزعالىسىن باقىلاڭىز، ءتىپتى كەيبىر جۇرگىزۋشىلەر اشۋلانۋى مۇمكىن ەكەنىن ۇمىتپاڭىز.
- باعانا، اعاش سەكىلدى قۇلاپ كەتۋى مۇمكىن زاتتاردان الىسىراق تۇراققا توقتاڭىز. عيماراتتىڭ جانىنداعى تۇراقتان اۋلاق بولىڭىز، سەبەبى ەگەر عيمارات قۇلاسا، كولىك ءسىزدى قورعاي المايدى.
- كوپىر ۇستىمەن جۇرمەڭىز، سەبەبى ول جەر سىلكىنىسىنەن زاقىمدالۋى مۇمكىن. ەگەر ءسىز كوپ دەڭگەيلى اۆتوتۇراقتا بولساڭىز، كولىكتەن شىعىپ، ونىڭ جانىندا وتىرىپ، ونى قورعانىس رەتىندە پايدالانۋ ءۇشىن كولىكتىڭ بۇيىرىنە تاقالىڭىز، ءبىراق كولىكتىڭ استىنا جاتۋشى بولماڭىز.
- ىقتيمال اپاتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مۇمكىندىگىنشە جول قوزعالىسىنان اۋلاق بولىڭىز. جەر سىلكىنىسى كەزىندە ەشقاشان سۋ ۇستىندە ورنالاسقان كوپىردەن، سونىمەن قاتار جولداعى ۇلكەن جارىق ۇستىمەن جۇرمەڭىز.
- ەگەر ەۆاكۋاتسيالانۋ قاجەت بولسا، كولىكتى جولدا توقتاتىڭىز، تەرەزەلەردى جابىڭىز، قوزعالتقىشتى ءوشىرىڭىز، قول تەجەگىشىن قولدانىڭىز، كىلتتى قۇلىپتا قالدىرىپ، ەسىكتى قۇلىپتاماي كەتىڭىز. بۇل جەدەل جاردەم مەن قۇتقارۋشىلاردىڭ قوزعالىسىنا كەدەرگى كەلتىرمەۋ ءۇشىن ماڭىزدى.
- كەزەكتى سىلكىنىستەن كەيىن ورنىڭىزدان قوزعالماڭىز، جۇرەردەن بۇرىن جاعدايدى باعالاڭىز. سودان كەيىن ۇيگە نەمەسە باسقا قاۋىپسىز باسپاناعا بارىڭىز، كولىكتى وتە مۇقيات ايداڭىز.
جەر سىلكىنىسى كەزىندە كولىكتە وتىرۋعا قاتىستى ماماننىڭ دا پىكىرىن الدىق. ونىڭ ايتۋىنشا، زىلزالا كەزىندە كولىكتە ءوزىن قالاي ۇستاۋ كەرەگى تۋرالى ناقتى ەرەجە جوق.
«كوپقاباتتى ۇيدە تۇراتىن كولىگى بار ادامدار جەر سىلكىنىسىن وتكىزۋ ءۇشىن كولىكتەرىندە وتىردى. كەيىنىرەك بيىك ۇيلەردەن الىس بولۋ ءۇشىن اشىق كەڭىستىككە قاراي جىلجي باستادى، مەن بۇل ءىس-ارەكەتتى دۇرىس دەپ ويلايمىن، ويتكەنى قاتتى جەر سىلكىنىسى بولسا، ول عيماراتتار قۇلاپ كەتۋى مۇمكىن.
ءزىلزالا كەزىندە كولىكتە ءوزىن قالاي ۇستاۋ كەرەگى تۋرالى ناقتى ەرەجە جوق، سوندىقتان اركىم ءوز بىلگەنىن جاسادى. ءبىرى قالا سىرتىنداعى ساياجايلارعا جەكە ءۇيى بار تۋىستارىنا كەتتى، باسقاسى بيىكتىكتەن الىس الاڭداردا كۇتتى. ءتىپتى كەشە جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرىندەگى كەپتەلىستەن كەيىن كولىكتىڭ باگىن ءارقاشان تولىق ۇستاۋعا تىرىسقان ءجون»، - دەدى ول.
ەسكە سالايىق، 23- قاڭتاردا الماتىدا جەر سىلكىنىسى بولدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى سەيسميكالىق ستانسيالار جەلىسى الماتى ۋاقىتى بويىنشا ساعات 2024-جىلعى 23- قاڭتاردا ساعات 00:09:02 دە (2024-جىلعى 22- قاڭتاردا گرينۆيچ بويىنشا 18 ساعات 09 مينۋت 02 سەكۋند) جەر سىلكىنىسى تىركەلگەنىن حابارلادى. جەر سىلكىنىسى MSK-64 شكالاسى بويىنشا الماتىدا 5 بال، شىمكەنت 2 بال بولىپ سەزىلگەن.
ارتىنشا جەر سىلكىنىسى تاعى دا سەزىلدى. كوپ ۇزاماي جەر سىلكىنىسىنىڭ ءۇشىنشى تولقىنى سەزىلدى.
سەيسميكالىق بولجاۋ كوميسسياسى الماتىداعى جاعداي بويىنشا قورىتىندى جاسادى. سەيسمولوگيالىق باقىلاۋلار مەن زەرتتەۋلەردىڭ ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ بازاسىندا كوميسسيا الماتى بولجامدىق پوليگونىنىڭ اۋماعىنداعى سەيسميكالىق جاعدايعا باعالاۋ جۇرگىزەدى. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كوميسسيانىڭ كەزەكتەن تىس وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى دايىندالادى.
«كوميسسيانىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس كۇشتى جانە جويقىن جەر سىلكىنىسى كۇتىلمەيدى»، - دەپ جازىلعان حابارلامادا.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ الدىن الا جوسپارلانعان جۇمىس كەستەسىنە سايكەس 24-25- قاڭتار كۇندەرى الماتىعا بارادى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنتتىڭ باسپا ءسوز حاتشىسى بەرىك ءۋالي حابارلادى.
پرەزيدەنت مەگاپوليستەگى ءبىرقاتار نىساندى ارالايدى. سونىڭ ىشىندە قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن اكىمدىك عيماراتىنا بارىپ، قالاداعى جاعدايعا بايلانىستى جيىن وتكىزەدى.
الماتى قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتتەرى مەن بولىمشەلەرى قىزمەتتىڭ كۇشەيتىلگەن نۇسقاسىنا كوشىرىلدى. قالاداعى جاعداي تۇراقتى.
