جۇمىسقا كەشىگۋگە كەپتەلىس كەدەرگى بولسا
استانا. قازاقپارات - الماتىنىڭ كوشە ينفراقۇرىلىمى كۇن سايىن 700 مىڭعا جۋىق كولىكتى قابىلدايدى. وسىعان بايلانىستى قالاداعى كولىك كەپتەلىسى تۇرعىنداردىڭ ۋاقىتىن عانا ەمەس، جۇيكەسىن دە توزدىرىپ كەلەدى. اسىرەسە جۇمىسقا، وقۋعا اسىعاتىندار ءۇشىن بۇل ۇلكەن ماسەلە. ءبىراق وسىنداي جاعدايدا كەشىككەن قىزمەتكەر ءوزىنىڭ كىناسىزدىگىن دالەلدەي الا ما؟ ءتىلشى زاڭگەرمەن كەڭەستى.
كەپتەلىستە قالعان قىزمەتكەردىڭ وقيعاسى
ادىلبەك ەسىمدى قالا تۇرعىنى ءار تاڭ سايىن جۇمىسقا ءدال ۋاقىتىندا جەتۋگە تىرىسادى. ول اۋەزوۆ اۋدانىنان مەدەۋ اۋدانىنا دەيىنگى ارالىقتى 40 مينۋتتا ەڭسەرۋگە ادەتتەنگەن. الايدا وتكەن اپتاداعى جاعداي ونىڭ كاسىبي ومىرىنە كەرى اسەرىن تيگىزدى.
«سول كۇنى تاڭعى ساعات 8-دە ۇيدەن شىقتىم. جولدا كەپتەلىس كۇشەيىپ، ۇزاق تۇرىپ قالدىم. سويتسەم، جول بويىندا ەكى كولىك سوقتىعىسىپ، اپات بولعان ەكەن. وقيعا ورنىنا پوليتسيا شاقىرىلىپ، جول تولىقتاي جابىلدى. اقىرىندا جۇمىسقا ءبىر ساعاتقا كەشىگىپ كەلدىم. باستىعىم بۇل جاعدايدى تۇسىنبەي، سوگىس جاريالادى»، - دەيدى ادىلبەك.
ول تۇسىندىرمەك بولىپ تىرىسقانىمەن، «كەپتەلىس بولدى» دەگەن ءسوز دالەلسىز دەپ تانىلىپ، باسشىلىقتىڭ كوزقاراسىن وزگەرتە المادى.
كەپتەلىستىڭ قۇقىقتىق سالدارى: ادۆوكات كەڭەسى
بۇل وقيعاعا قاتىستى ادۆوكات بايعازيەۆ نۇرلان التىنبەك ۇلى بىلاي دەپ تۇسىنىكتەمە بەردى:
«ەگەر جولدا اپات نەمەسە باسقا دا كۇتپەگەن جاعدايلار ورىن السا، كونستيتۋتسيانىڭ 18-بابى مەن اكىمشىلىك پروتسەسسۋالدىق كودەكسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس قىزمەتكەر ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋعا قۇقىلى. ول ءۇشىن ناقتى دالەلدەر ۇسىنۋ كەرەك. مىسالى، پوليتسيادان نەمەسە جول قوزعالىسىن باقىلاۋ قىزمەتىنەن جول اپاتى تۋرالى انىقتاما الۋ قاجەت».
ادۆوكاتتىڭ ايتۋىنشا، قىزمەتكەر كەلەسى قادامداردى جاساي الادى:
دالەلدەمە جيناۋ: سول كۇنى ناقتى ۋاقىتتا قاي جەردە بولعانىن كورسەتەتىن دەرەكتەر (مىسالى، GPS ارقىلى الىنعان مالىمەتتەر، كۋاگەرلەردىڭ ءسوزى، جول پوليتسياسىنىڭ ەسەبى).
جۇمىس بەرۋشىمەن بايلانىس: جۇمىستاعى ءتارتىپ پەن ەڭبەك شارتتارىن ەسكەرە وتىرىپ، جاعدايدى ءتۇسىندىرۋ.
ەڭبەك كودەكسىن قولدانۋ: كودەكسكە سايكەس، جۇمىس بەرۋشى قىزمەتكەرگە بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ بەرگەننەن كەيىن عانا جۇمىستان بوساتۋ قۇقىعىنا يە.
«الايدا، ەگەر قىزمەتكەر كەشىگۋدى ادەتكە اينالدىرسا نەمەسە جۇمىس بەرۋشىمەن ارادا تۇسىنىسپەۋشىلىك ءجيى ورىن السا، بۇل ماسەلەنى ەكى جاقتىڭ بىرلەسكەن شەشىمى قاجەت»، - دەيدى سارسەنوۆا.
ەڭبەك زاڭناماسى نە دەيدى؟
ەڭبەك كودەكسىندە قىزمەتكەرلەر مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ مىندەتتەرى ناقتى كورسەتىلگەن. قىزمەتكەر جۇمىستان سەبەپسىز 3 ساعاتتان ارتىق قالسا، جۇمىس بەرۋشى ونى جۇمىستان شىعارا الادى. ءبىراق سەبەپتى جاعدايلار ءۇشىن جازا قولدانۋ زاڭسىز بولىپ تابىلادى.
«بۇل جاعدايدا باستىسى - قىزمەتكەردىڭ ءوز مىندەتىن ورىنداۋعا تىرىسۋى جانە ءاربىر كەشىگۋدى دەر كەزىندە ءتۇسىندىرىپ وتىرۋى ماڭىزدى. جۇمىس بەرۋشى دە ءوز كەزەگىندە ءادىل بولۋى ءتيىس»، - دەيدى زاڭگەر.
كەپتەلىستە تۇرىپ، جۇمىستان سوگىس الۋعا دەيىن جەتكەن ادىلبەكتىڭ وقيعاسى - الماتىداعى مىڭداعان قىزمەتكەردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىندە كەزدەسەتىن شىندىق. قۇقىقتىق جاعىنان دا، قالا ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ تۇرعىسىنان دا بۇل ماسەلە شەشىمىن قاجەت ەتەدى. ءبىراق ازىرگە ءاربىر قىزمەتكەر ءۇشىن باستىسى - دالەلدەردى ۋاقتىلى جيناپ، ءوز قۇقىعىن قورعاۋدى ۇيرەنۋ.