جاڭا جىلدا ەت باعاسىمەن قىزاناق الۋعا دايىن بولىڭىزدار - دەپۋتات جىلىجاي ماسەلەسى تۋرالى

« ەكى اپتا بۇرىن تۇركىستان وبلىسىنا ساپارىمدا وڭتۇستىك ءوڭىر شارۋالارىنىڭ قۇرىلتايىنا قاتىستىم. حالىقتا شەشىمىن كۇتىپ وتىرعان ماسەلە كوپ. سونىڭ بىرەگەيى - جىلىجاي ماسەلەسى. بۇل سالا ابدەن قۇلدىراعان. ەلىمىزدە 1,2 مىڭ گەكتار جىلىجاي كەشەنى بولسا، ونىڭ %80 ى تۇركىستان وڭىرىندە شوعىرلانعان. وسى جىلىجايلاردىڭ %90 ى فەرمەرلىك جىلىجايلار بۇگىندە 10 مىڭنان استام ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر»، - دەدى دەپۋتات ءماجىلىستىڭ بۇگىنگى وتىرىسىندا.

ونىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى ەكى جىلدا جىلىجاي سالاسى قۇردىمعا كەتىپ بارادى. شارۋالار جىلىجايلارىن بۇزىپ، قاڭقاسىن تەمىر- تەرسەككە وتكىزىپ جاتىر.

« سەبەبى شوعىرلانعان ماسەلەلەرىن شەشۋدە ۇكىمەت تەك ۋادە بەرۋمەن شەكتەلىپ وتىر. اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى فەرمەرلىك جىلىجايلاردى ارنايى جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسىن ءالى ازىرلەمەگەن. شارۋالار كاسىبىن جۇرگىزۋگە ميكروقارجى ۇيىمدارىنان %45 بەن نەسيە الۋعا ءماجبۇر. وسى ۋاقىتتا شارۋالاردىڭ جارتىسى نەسيەسىن جابا الماي بانكروت جاعدايعا جەتتى»، - دەيدى سپيكەر.

ماسەلەن، قىستا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن تۇركىستاندىق جىلىجايشىلارعا 450 مىڭ توننا كومىر كەرەك. وبلىس اكىمشىلىگى مەن ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ كومىر كەنشىلەرىمەن ارزانداتىلعان كومىر الۋعا كەلىسكەن ءليميتى 150 مىڭ توننادان اسپايدى. ول دا جەتكىزۋ شىعىندارىن، دەلدالداردىڭ قوساتىن باعاسىن ەسەپتەگەندە تونناسىنا 25 مىڭ تەڭگەگە شىعادى.

« شارۋالاردى تىعىرىققا تىرەپ وتىرعان باستى ماسەلە — ماۋسىمدىق يمپورت. بىلتىردان بەرى شارۋالار تۇرىكمەنستان مەن وزبەكستاننان دەمپينگتىك باعامەن قىزاناق پەن قيار كىرىپ جاتقاندا دابىل قاعىپ، ۇكىمەتتەن شارا قولدانۋدى سۇرادى. الايدا ەستيتىن قۇلاق بولمادى. بيىلدان باستاپ ءبىزدىڭ جىلىجايشىلار قىزاناق ءوسىرۋدى قويدى، سەبەبى شىعىنىن اقتامادى. ال ناتيجەسىن قازىر كورىپ وتىرمىز. ءدال قازىر بازارعا بارساڭىز كيلوگرامى 1000 تەڭگەدەن تومەن قىزاناق تاپپايسىز. ال جاڭا جىلدا قىزاناق پەن قياردى ەتتىڭ باعاسىمەن ساتىپ الۋعا دايىن وتىرىڭىزدار»، - دەدى ا. قوجانازاروۆ.

ءماجىلىس دەپۋتاتى جىلىجاي سالاسىندا شارۋالارعا قارجىلىق ساۋىقتاندىرۋ جۇرگىزۋ جانە جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋ كەرەگىن ايتۋدا. ول ءۇشىن اگرارلىق نەسيەلىك كورپوراتسياسى ارقىلى « كەڭ دالا» باعدارلاماسى اياسىندا جىلىجاي سالاسىنا قاراجات ءبولۋ ماڭىزدى بولماق.

ەكىنشىدەن، يمپورتتالاتىن جىلىجاي ونىمدەرىنە شەكارادا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ، تولىققاندى فيتوسانيتاريالىق شارالاردى قابىلداۋ جانە ماۋسىمدىق كەزەڭدەردە كەدەندىك باج سالىعى كولەمىن ۇلعايتۋ ارقىلى وتاندىق شارۋالاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ كەرەك.

« ۇشىنشىدەن، پرەمەر- مينيستر دەڭگەيىندە كومىر كەنىن يگەرۋشىلەردى جيناپ، جىلىجايشىلارعا قاجەت كومىردى جەڭىلدەتىلگەن باعامەن جەتكىزۋ ماسەلەسىن قاراۋ قاجەت. بۇل ازىق- تۇلىك قاۋىپسىزدىگىنىڭ ماسەلەسى. دەمەك بۇل مەملەكەتتىك، كەرەك دەسەڭىز ۇلتتىق مۇددە. تورتىنشىدەن، بىلتىردان بەرى ۋادە ەتىلگەن جىلىجايلاردى سۋبسيديالاۋ ەرەجەلەرى مەن نورماتيۆتەرىن قابىلداۋدى تەزدەتۋ كەرەك. وبلىستىق بيۋدجەتتەن سۋبسيديالاۋعا بولىنگەن قاراجات 500 ميلليون ت گ، ال جالپى قاجەتتىلىك 2,5 ميلليارد ت گ اسادى. وسىعان وراي، قوسىمشا قاراجات كوزدەرىن قاراستىرۋ قاجەت»، - دەدى دەپۋتات.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى