شۆەتسيا ادام ءومىرىنىڭ ۇزاقتىعى بويىنشا كوشباسشىلىق ورنىن جوعالتىپ جاتىر
استانا. قازاقپارات - 1970-جىلداردىڭ باسىندا شۆەتسيا ادام ءومىرىنىڭ ورتاشا ۇزاقتىعى بويىنشا الەمدە ءبىرىنشى ورىندا تۇرعان بولاتىن، دەپ حابارلايدى ازەرتادج.
بۇگىندە بۇل ەل 10-ورىنعا ءتۇسىپ قالعان. قازىر شۆەتسيا بۇل كورسەتكىش بويىنشا يتاليا، يسپانيا جانە جاپونيادان قالىپ قويىپ وتىر.
كارولين ينستيتۋتىنىڭ دوتسەنتى كارين موديگتىڭ ايتۋىنشا، شۆەتسيا نارەستە ءولىم-ءجىتىمىن تومەندەتۋگە ەرتە قول جەتكىزىپ، ۇزاق ۋاقىت بويى بۇل ارتىقشىلىقتى ساقتاپ كەلگەن. قازىرگى كەزدە بالالار اراسىنداعى ءولىم-ءجىتىم دەڭگەيى الەمدەگى ەڭ تومەن كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى (0,2 پايىز)، سوندىقتان شۆەتسيانىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى بويىنشا ارتتا قالۋىنىڭ باستى سەبەبى - ەگدە جاستاعى ادامدار اراسىنداعى ءولىم دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋى.
اسىرەسە، شۆەتسيادا 85 جاستان اسقان ادامدار اراسىندا ءولىم قاۋپى باسقا كوپتەگەن ەلدەرگە قاراعاندا جوعارى ەكەنى بايقالىپ وتىر. الدىن الا زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي، ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن ەگدە جاستاعى ادامدار شۆەتسياعا قاراعاندا جاپونيا مەن وڭتۇستىك ەۋروپادا ۇزاق ءومىر سۇرەتىن كورىنەدى.
- ءبىز جاپونيا مەن شۆەتسيادا قاريالارعا كۇتىم جاساۋ مەن ءومىردى قولدايتىن شارالارعا قاتىستى مادەني ايىرماشىلىقتاردىڭ بار ەكەنىن بىلەمىز. مىسالى، شۆەتسيادا قارت ادام تاماق ىشۋدەن باس تارتسا، ءبىز ادەتتە وعان زوند قويمايمىز، ونىڭ شەشىمىنە قۇرمەتپەن قارايمىز، - دەيدى ك. موديگ.
مامانداردىڭ پىكىرىنشە، شۆەتسيانىڭ قازىرگى جاعدايىنا اسەر ەتكەن نەگىزگى فاكتورلار مىنالار: شۆەد ايەلدەرى اراسىندا تەمەكى شەگۋدىڭ ەرتە تارالۋى، جۇمىس پەن وتباسى اراسىنداعى اۋىر جۇكتەمەنى قاتار الىپ ءجۇرۋ، سونداي-اق تاماقتانۋ ادەتتەرىندەگى ەرەكشەلىكتەر.
ساراپشىلار شۆەتسيا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى ەڭ جوعارى ەلدەر قاتارىنا قايتا قوسىلعىسى كەلسە، ەگدە جاستاعى ادامداردىڭ دەنساۋلىعى مەن كۇتىمىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت دەگەن ورتاق پىكىردە. سەبەبى جاستار اراسىنداعى ءولىم-ءجىتىم دەڭگەيى وتە تومەن بولعاندىقتان، بۇل باعىتتا جاقسارتۋعا بولاتىن اسا ماڭىزدى ماسەلە قالماعان.
بۇدان بۇرىن شۆەتسيا مەن سومالي دەپورتاتسيا ماسەلەسى بويىنشا قۇپيا كەلىسىم جاساعانى انىقتالدى.