دوللار قىمباتتادى: جاڭا شەكتەۋلەر تۋرالى نە بىلەسىز؟
استانا. KAZINFORM - كەيبىر قالالاردا دوللار باعاسى 530 تەڭگەگە جەتتى. مۇنداي جاعدايدا شەتەلگە اقشا اكەتۋ وقيعالارى كوبەيۋى مۇمكىن بە؟ قازاقستاندىقتار شەتەلگە قولما-قول اقشا الىپ شىعۋ تارتىبىنە ەنگىزىلگەن جاڭا وزگەرىستەردى ەسكەرىپ، قانداي ەرەجەلەردى ساقتاۋ كەرەكتىگىن ءبىلۋى ءتيىس.
Massaget.kz ءتىلشىسى وسى ماسەلەلەر بويىنشا جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتىنىڭ «التىنكول-جول» كەدەن بەكەتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بەكەن نۇراحمەتوۆپەن سۇحباتتاستى.
جاڭا وزگەرىس: ازاماتتار نە ءبىلۋى كەرەك؟
بۇرىن شەتەلگە شىققان ازاماتتار شەكارادان 10 مىڭ دوللاردان كوپ اقشا الىپ وتەتىن بولسا، بۇل سومانى دەكلاراتسيالاۋ جەتكىلىكتى بولاتىن. وسىلايشا، شەتەلگە ۆاليۋتا اكەتۋ زاڭدى دەپ ەسەپتەلەتىن، ەشقانداي شەكتەۋ قويىلمايتىن.
بەكەن نۇراحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى 2,5 جىلدا بۇل تارتىپكە ەلەۋلى وزگەرىستەر، قاتاڭ شەكتەۋلەر ەنگىزىلدى. 2022-جىلعى 14-ناۋرىزداعى پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ شارالارى تۋرالى» جارلىعىنا سايكەس، شەتەلگە قولما-قول اقشا الىپ شىعۋ كولەمى 10 مىڭ دوللاردان اسپاۋى كەرەك (ۇلتتىق بانكتىڭ سول كۇنگى باعامى بويىنشا).
«الىپ وتەتىن اقشاڭىز 10 مىڭ دوللاردان اسىپ تۇرسا، بۇل جونىندە كەدەن ورگانىنىڭ قىزمەتكەرىنە اۋىزشا ايتۋىڭىز نەمەسە جازباشا جازىپ قالدىرۋىڭىز كەرەك. كەدەن قىزمەتكەرلەرى ارتىق اقشانى زاڭ بۇزۋ ەمەس دەپ كەرى قايتارۋعا نەمەسە ۋاقىتشا ساقتاۋ ءۇشىن قالدىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەدى ول.
قاي جاعداي كونتراباندا دەپ سانالادى؟
ەندى ازامات شەكارادان 10 مىڭ دوللاردان استام سومانى جاسىرىپ وتكىزۋگە تىرىسسا نەمەسە دەكلاراتسيا تولتىرماسا، بۇل ارەكەت كەدەن ەرەجەسىن بۇزۋ دەپ سانالادى.
نەگىزگى ەرەجەلەردى بۇزۋدىڭ تۇرلەرى:
دەكلاراتسيالاماۋ نەمەسە تولىق ەمەس دەكلاراتسيا جاساۋ (اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكستىڭ 551-بابى).
10 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن (36920000 تەڭگە) اساتىن سومانى جاسىرىن وتكىزۋ جاعدايلارى ەكونوميكالىق كونتراباندا رەتىندە قارالادى (قىلمىستىق كودەكستىڭ 234-بابى).
«2024-جىلى 5-شىلدەدە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ نەگىزىندە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكستىڭ 551-بابىنا ءبىراز وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. بۇعان دەيىن شەكارادان 10 مىڭ دوللاردان ارتىق اقشا الىپ ءوتىپ بارا جاتقان كەزدە ۇستالسا، ازاماتقا 10 ا ە ك (36920 تەڭگە) كولەمىندە ايىپپۇل سالىنىپ، ارتىق اقشانى كەرى قايتارىپ الۋعا قۇقىعى بولاتىن. ەندى مۇنداي ىستەردى كەدەن ورگانى ەمەس، سوت قارايدى»، - دەپ ءتۇسىندىردى بەكەن نۇراحمەتوۆ.
ەرەجەنى ەسكەرمەسەڭىز، ەكى ەسە شىعىنعا باتاسىز
بەكەن نۇراحمەتوۆ جاڭا وزگەرىستەر قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ناقتى مىسال ارقىلى ءتۇسىندىردى.
«ازامات كەدەن شەكاراسىنان جاسىرىن تۇردە 20 مىڭ دوللار الىپ ءوتىپ بارا جاتقان ساتتە ۇستالدى دەلىك. بۇل جەردە 20 مىڭ دوللاردىڭ 10 مىڭى زاڭسىز بولىپ ەسەپتەلەدى. سەبەبى نورمادان اسىپ كەتكەن. مۇنداي جاعدايدا ءىس سوتقا جىبەرىلەدى»، - دەيدى م ك د وكىلى.
سوت شەشىمى قانداي بولۋى مۇمكىن؟
«زاڭسىز اقشا الىپ كەتپەك بولعان ازاماتقا تاركىلەنگەن ۆاليۋتانىڭ تەڭگەگە شاققاندا 25 پايىزىنداي ايىپپۇل سالىنادى (2500 دوللار). بۇل سول كۇنگى ۇلتتىق بانكتىڭ ۆاليۋتا باعامى بويىنشا ەسەپتەلەدى. سوتتىڭ شەشىمىمەن ارتىق 10 مىڭ دوللار دا تۇگەلدەي تاركىلەنەدى. ناتيجەسىندە 12500 دوللار كولەمىندە شىعىنعا باتاسىز. سوندىقتان مۇنداي شەكتەۋلەردى قاپەردە ۇستاعان ابزال»، - دەپ ەسكەرتتى ول.
ەلگە ۆاليۋتا اكەلۋگە شەكتەۋ جوق
مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى وكىلىنىڭ سوزىنشە، قازاقستانعا ۆاليۋتا اكەلۋگە ەشقانداي شەكتەۋ جوق. شەتەلدەن كەلگەن كەز كەلگەن ازامات، رەزيدەنت نەمەسە رەزيدەنت ەمەس، شەكسىز كولەمدە قولما-قول اقشا اكەلۋگە قۇقىلى.
«ەلگە ۆاليۋتانىڭ كوپتەپ كەلۋى ينۆەستيتسيالىق كليماتقا جانە تۋريزم كلاستەرىنە جاقسى اسەر ەتەدى. شەتەلدەن الىپ كەلگەن ۆاليۋتا كولەمى بەلگىلەنگەن مولشەردەن كوپ بولسا، جازباشا تۇردە كەدەندىك جولاۋشىلار دەكلاراتسياسىندا مالىمدەپ، كەدەن ورگانىندا تىركەتكەن ابزال. بۇل مالىمەتتەر كەدەندىك ستاتيستيكا تالاپتارى بويىنشا ەلىمىزگە كەلىپ جاتقان ۆاليۋتا جونىندەگى اقپاراتتاردى دۇرىس سارالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە جەكە تۇلعالار مەن باسقا دا بيزنەس وكىلدەرى ءۇشىن قولداعى ۆاليۋتانىڭ زاڭدىلىعىن دالەلدەيتىن زاڭدى قۇجات رەتىندە تانىلادى»، - دەپ تۇيىندەدى م ك د وكىلى.
رەسمي دەرەكتەر: زاڭسىزدىق ازايعان جوق
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، زاڭعا ەنگىزىلگەن قاتاڭ شەكتەۋلەرگە قاراماستان، زاڭسىز ارەكەتتەر سانى ازايعان جوق. 2024-جىلعى ون ءبىر ايدا شەكارا ماڭى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعى (م ت س پ س) «قورعاس» كەدەن بەكەتىندە شەتەلگە زاڭسىز ۆاليۋتا الىپ ءوتۋ بويىنشا 166 دەرەك تىركەلدى. ناتيجەسىندە 3350642 دوللار ۇستالدى، ونىڭ ىشىندە 1690642 دوللارى بەلگىلەنگەن نورمادان ارتىق.