ءماتىندى قولمەن جازۋ مي جۇمىسىن جاقسارتادى - زەرتتەۋ
استانا. قازاقپارات - قازىر پەرنەتاقتا ۇستەمدىك ەتسە دە، قولمەن جازۋ ءبىلىم الۋدا ەرەكشە ورىنعا يە بولۋى مۇمكىن. Frontiers in Psychology جۋرنالىندا جاريالانعان جاڭا زەرتتەۋدە زەرتتەۋشىلەر قولمەن جازۋ كەزىندە ميدىڭ الدەقايدا كەڭ جانە ءوزارا بايلانىسقان جەلىلەرىنىڭ بەلسەندى بولاتىنىن انىقتادى.
اسىرەسە، بۇل جادى مەن سەزىمتال وڭدەۋ ايماقتارىنا قاتىستى. بۇل دەرەكتەر ساندىق قۇرالدارعا تاۋەلدىلىكتىڭ ارتۋى ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە قالاي اسەر ەتۋى مۇمكىن دەگەن سۇراقتاردى تۋدىرادى.
زەرتتەۋ اۆتورى، نورۆەگيا عىلىم جانە تەحنولوگيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (NTNU) نەيروپسيحولوگيا پروفەسسورى ودري ۆان دەر مەەر:
ءبىزدىڭ زەرتتەۋلەر ميدىڭ قولمەن جازۋ كەزىندە باسقاشا جۇمىس ىستەيتىنىن انىقتادى. ارىپتەردى قولمەن ناقتى تۇردە جازۋ نازىك موتوريكانى قاجەت ەتەدى جانە دەنە مەن سەزىمدەردى پەرنەتاقتامەن تەرۋ پروتسەسىنە قاراعاندا الدەقايدا كوپ دارەجەدە قامتيدى. ناتيجەسىندە، قولمەن جازۋ مي بولىكتەرىنىڭ اراسىندا جىلدام ءارى ءتيىمدى بايلانىس ورناتۋدى تالاپ ەتەدى، - دەيدى.
عالىمدار زەرتتەۋگە 20-25 جاس ارالىعىنداعى 40 ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتىن شاقىردى. بارلىق قاتىسۋشىلار وڭقاي بولۋ كەرەك دەگەن تالاپ قويىلدى. ناتيجەسىندە 36 قاتىسۋشىنىڭ دەرەكتەرى تالداۋعا پايدالانىلدى.
قاتىسۋشىلار ەكى تاپسىرمانى ورىندادى:
1. قولمەن جازۋ - قاتىسۋشىلار ەكراندا كورسەتىلگەن سوزدەردى ستيلۋس ارقىلى كۋرسيۆپەن جازدى.
2. پەرنەتاقتا ارقىلى تەرۋ - ءدال سول سوزدەردى تەك وڭ قولدىڭ سۇق ساۋساعىن پايدالانىپ تەردى.
تاپسىرمالار ورىندالعان كەزدە مي بەلسەندىلىگى جوعارى تىعىزدىقتاعى ەلەكتروەنسەفالوگرافيا (ە ە گ) ارقىلى تىركەلدى. قولمەن جازۋ كەزىندە ورتالىق جانە پاريەتالدىق مي ايماقتارىنداعى بايلانىس بەلسەندىلىگى ايتارلىقتاي جوعارى بولدى. بۇل ايماقتار موتوريكانى باقىلاۋ، سەزىمتال اقپاراتتى وڭدەۋ جانە كوگنيتيۆتىك تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا جاۋاپ بەرەدى. ال پەرنەتاقتامەن تەرۋ كەزىندە بۇل بايلانىستار الدەقايدا ءالسىز بولدى.
زەرتتەۋشىلەر قولمەن جازۋدىڭ ارتىقشىلىقتارىن تۇسىندىرە وتىرىپ، بۇل پروتسەسس كوزدىڭ كورۋ، موتورلىق كوماندالار جانە سەزىمتال كەرى بايلانىستىڭ ۇيلەسىمدىلىگىن قاجەت ەتەتىن كۇردەلى ارەكەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ال پەرنەتاقتادا تەرۋ بىرتەكتى قيمىلدارمەن عانا شەكتەلەدى، بۇل ميدىڭ از بەلسەندىلىك تانىتۋىنا اكەلەدى.
بۇل زەرتتەۋ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى تسيفرلاندىرۋدىڭ ىقپالى تۋرالى پىكىرتالاستاردا ماڭىزدى ورىن الادى. عالىمدار قولجازبا جاتتىعۋلارىنىڭ ەستە ساقتاۋ مەن وقۋعا وڭ اسەرىن انىقتاعاندىقتان، وقۋ باعدارلامالارىنا قولمەن جازۋ ادىستەرىن ەنگىزۋدى جالعاستىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى.
زەرتتەۋشىلەر بولاشاقتا قولجازبانىڭ ستۋدەنتتەردىڭ اقپاراتتى ەستە ساقتاۋعا قالاي اسەر ەتەتىنىن جانە ەگدە جاستاعى ادامداردا كوگنيتيۆتىك قۇلدىراۋدىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەتىنىن زەرتتەۋدى جوسپارلاپ وتىر.
بۇل زەرتتەۋ Handwriting but not typewriting leads to widespread brain connectivity: a high-density EEG study with implications for the classroom تاقىرىبىمەن جاريالاندى.
اۆتورى: ف. ر. (رۋۋد) ۆان دەر ۆيل جانە ودري ل. ح. ۆان دەر مەەر.