ءبىر ادامنىڭ قولىنا جينالعان بايلىق تەڭسىزدىك تۋىنداتادى - ەممانيۋەل ماكرون
Maqsut Narikbayev University-دە ءوتىپ جاتقان فرانسيا پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكروننىڭ دارىسىندە الەمدە تەڭدىك ساقتاۋ ماسەلەسى تۋرالى اڭگىمە ءوربىدى، دەپ حابارلايدى Kazinform.
فرانسيا پرەزيدەنتىنە سۇراق قويعانداردىڭ اراسىندا Maqsut Narikbayev University- ءدىڭ حالىقارالىق جۋرناليستيكا مەكتەبىنىڭ ءبىرىنشى كۋرس ستۋدەنتى ادينا رۋكاتوۆا بولدى.
«ءسىزدىڭ ادامدار اراسىنداعى ساپالى قارىم-قاتىناستى قولدايتىنىڭىزدى بىلەمىز. ءبىزدىڭ بىلگىمىز كەلەتىنى، جاس بۋىننىڭ وكىلى رەتىندە الەمدەگى تەپە-تەڭدىك ءۇشىن نە ىستەي الامىز؟»، - دەپ سۇرادى ول.
ەممانيۋەل ماكرون بۇل ۇعىمدى جەكەلەگەن مەملەكەتتەر مەن ايماقتار دەڭگەيىندە دە، جاھاندىق اۋقىمدا دا قاراستىرىپ، ونى شەشۋدىڭ جولدارىن اتادى.
«جالپى تەڭدىكتى جاھاندىق دەڭگەيدە قاراستىرۋ وتە قيىن. ويتكەنى تەڭسىزدىك كەز كەلگەن مەملەكەتتى ءالسىز ەتە تۇسەدى. مىسالى، فرانسيادا الەۋمەتتىك جاعىنان وسال ادامداردى قولداۋ جوعارى دەڭگەيدە. ارينە، ءبىزدىڭ قوعامدا دا تەڭسىزدىكتەر بار. دەگەنمەن بىزدە شىعىستار مەن كىرىستەردى رەتتەيتىن جۇيە بار. تەڭسىزدىكتى قاراجات ماعىناسىندا عانا ەمەس، ءبىلىم سالاسىندا مەيلىنشە ازايتقىمىز كەلەدى. كوپ جاعدايدا، بۇگىنگى تاڭدا تەڭسىزدىكتەر الەۋمەتتىك مارتەبەلەرگە دە نەگىزدەلەدى» - دەدى فرانسيا باسشىسى.
سونداي-اق ول ۇلكەن بايلىقتىڭ ءبىر ادامنىڭ قولىندا نەمەسە بەلگىلى ءبىر ايماقتا شوعىرلانۋى دا تەڭسىزدىككە سەبەپكەر بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«جاھاندىق دەڭگەيدە الساق، كاپيتاليزم، تەڭ تەرەزەلى ساۋدا-ساتتىق ماسەلەلەرىندە تەڭدىكتى ساقتاۋ وتە قيىن. سوندىقتان جالپى جاھاندىق ماسەلەلەردە كەدەيلىكتى تومەندەتۋ ارقىلى تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە كۇشىمىز جەتەتىنىن كورىپ وتىرمىز. مىسالى، قىتاي، ءۇندىستان سياقتى ەلدەردە ميلليونداعان ادام كەدەيلىك شەگىنەن ءوتىپ، ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا ورتا ساناتقا جەتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. دەگەنمەن جۇيە ءبىز ويلاعانداي دەڭگەيدە جۇمىس ىستەمەيدى. وكىنىشكە قاراي، بۇگىنگى تاڭدا كوپتەگەن داعدارىسپەن بەتپە-بەت كەلىپ جاتىرمىز. بايلىق پەن يگىلىكتەر بەلگىلى ءبىر كوزدەردە عانا شوعىرلانعان. اسىرەسە، قارجى ماسەلەسىندە وسىنداي بار. ماسەلەن، جەكەلەگەن ادامداردىڭ قولىندا ۇلكەن بايلىق شوعىرلانعان جايتتار بار. كەيبىر پوستكەڭەستىك مەملەكەتتەردە سونداي ايماقتار بار. سول سەبەپتى كوپتەگەن تەڭسىزدىك كەزدەسەدى. كەيبىر ادامنىڭ باسىندا ۇلكەن بايلىقتىڭ بولۋى تەڭسىزدىك تۋىنداتادى... بىزدە ونداي تەڭسىزدىككە نەگىزدەلگەن سالىق جۇيەسى بار. وسى جۇيە تەڭسىزدىكتى اۋىزدىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ تۇر»، - دەدى ەممانيۋەل ماكرون.
سونداي-اق ول حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى «وڭتۇستىككە كوبىرەك باعىتتاۋ كەرەك» دەگەن پايىم ايتتى.
«ەكىنشىدەن، دامۋعا باعىتتالعان قاراجات پەن ينۆەستيتسيالاردى سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە قاراي باعىتتاۋىمىز كەرەك. مەن ماۋسىم ايىندا پاريجدە ءبىر كونفەرەنسيا ۇيىمداستىرىپ، جاھاندىق قارجىلىق جانە كليمات وزگەرىستەرىن تالقىلاعان ەدىك. سول كەزدە «ەكولوگياعا باسىمدىق بەرسەك، مەملەكەتىمىز كەدەيلەنە باستايدى» دەگەن ۋاجدەر ايتىلعان بولاتىن. سوندىقتان دا ءبىز جالپى جاھاندىق قارجىلاندىرۋ سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە قاراي ءجۇرۋ كەرەك دەپ وتىرمىز. ياعني، دۇنيەجۇزىلىك بانك پەن حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارى وسى باعىتتا جۇمىس ىستەۋى كەرەك. كوپتەگەن مەملەكەت، ءبىزدىڭ فرانسيا دا دامۋ باعىتىنداعى ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمىن ۇلعايتتى. بۇگىنگى تاڭدا وسى قارجى تىكەلەي دامۋشى مەملەكەتتەرگە اۋىسۋى كەرەك. مىنە، وسىنداي ۇلكەن قوزعالىس بارىنشا تەزىرەك ورناۋى كەرەك. ايتپەسە ءبىز تەڭسىزدىكتى ەڭسەرۋگە ۇلگەرمەي قالۋىمىز مۇمكىن. تەڭسىزدىكتى سەزىنىپ وتىرعان ايماقتار كليمات وزگەرىسىنەن دە جاپا شەگىپ جاتىر. ونداعى حالىق كليماتتىق وزگەرىستەر بولىپ جاتقانىنا كىنالى ەمەس، ءبىراق سودان زارداپ شەگىپ وتىر»، - دەدى فرانسيا پرەزيدەنتى.
