بيىل وتاندىق بيزنەستى قولداۋعا سەگىز تريلليون تەڭگە جۇمسالادى

 استانا. قازاقپارات- مۇنداي قوماقتى قولداۋ بۇرىن- سوڭدى بولماعان. قاراجات ەكسپورت، تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى، نەگىزگى ينۆەستيتسيالىق جانە باسقا دا جوبالاردى دامىتۋعا باعىتتالادى. سايكەسىنشە، كەپىلدىك قورلارى پايدا بولادى. ۇكىمەت ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن اۋقىمدى قارجىلاندىرۋ ارقىلى ىسكەر ازاماتتاردىڭ بيزنەسىن دوڭگەلەتۋگە كومەك قولىن سوزباق.

өндіріс, зауыт
Фото: Үкімет

 ۇكىمەت ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن اۋقىمدى قارجىلاندىرۋعا كىرىستى ەل ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋعا ۇكىمەت قىرۋار قارجى باعىتتاماق جوسپار بار، ەندى ناقتى ارەكەتە كوشۋ قاجەت. بۇل تۇستا ناقتى سەكتورلارعا كوڭىل بولىنەدى. ءوندىرىس، ونەركاسىپ، ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيتسيالار تارتىلادى. سوندىقتان ۇكىمەت ءبىرقاتار اۋقىمدى باعدارلامانى ىسكە قوسادى.

 بيزنەستى دامىتۋعا 8 تريلليون تەڭگە باعىتتالادى. قارجىلاندىرۋ كولەمىن 2027 -جىلعا قاراي 10 تريلليون تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋدى كوزدەپ وتىر. سونىمەن قاتار، "بايتەرەك" حولدينگى دە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن جانە حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن بىرگە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا جانە مەملەكەت باسىمدىق بەرىپ وتىرعان باعدارلامالاردى قارجىلاندىرۋعا دايىن. بايتەرەكتىڭ قارجىلاندىرۋ سوماسى 7,3 تريلليون تەڭگەنى قۇرايدى. بيىل 3,7 تريلليون تەڭگە قاراستىرىلعان. حولدينگتىڭ كەپىلدىگى 2,2 تريلليون تەڭگەگە نەمەسە %30- عا دەيىن جەتۋى مۇمكىن. بۇل ءبىر جاعىنان كاسىپكەرلەردىڭ دە جاۋاپكەرشىلىگى ارتا تۇسپەك. سونىمەن قاتار، «بايتەرەك» ەلدەگى ينجەنەرلىك جەلىلەردى جوندەۋگە دە قول ۇشىن سوزاتىن بولدى.

 جاندوس شايحى، "بايتەرەك" ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» ا ق باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى:

 - بايتەرەك حولدينگى ەنەرگەتيكالىق جانە كوممۋنالدىق سەكتورلاردى جاڭعىرتۋ ۇلتتىق جوباسىن قارجى وپەراتورى. جالپى ەلدە ينجەنەرلەردىڭ توزۋىن توممندەتۋ ءۇشىن ونى 3 تريلليون تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلادى. ونىڭ ىشىندە 4.7 تريلليون تەڭگەنى ءبىزدىڭ حولدينگ قامتاماسىز ەتەدى. بۇل جوبا ينجەنەرلىك جەلىلەردىڭ توزۋىن تومەندەتۋگە جانە ازاماتتاردى جىلۋ، ەنەرگيا جانە سۋ مەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

بايتەرەك وتاندىق ونىمدەردى پايدالانۋعا باسىمدىق بەرۋدى قولدايدى. بۇل جەرگىلىكتى ءوندىرىستى دامىتۋعا جانە جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جانە يمپورتقا تاۋەلدىكتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وتاندىق ەكسپورتتاۋشىلار ءۇشىن ساقتاندىرۋ، قايتا ساقتاندىرۋ جانە كەپىلدىك بەرۋ قۇرالدارى كەڭەيتىلىپ جاتىر. بۇل وندىرۋشىلەردىڭ جاڭا نارىقتارعا شىعۋىنا جول اشادى. ءقازىر ەلدە ەكسپورتقا باعدارلانعان جوبالار پۋلى قالىپتاستىرىلىپ جاتىر.

نەگىزگى باعىتتاردى اتاپ وتسەك، بۇل - قىتاي، ورتالىق ازيا، ەۋروپالىق وداق اۋماعى. ماقسات - ءىرى شەتەلدىك ساتىپ الۋشىلارمەن ارىپتەستىكتى كۇشەيتۋ. «قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق- كرەديتتىك اگەنتتىگى» سالانى قولداۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالدارىن ۇسىنىپ وتىر. بۇل شارالار قازاقستاندىق ءونىمدى جاڭا نارىقتارعا شىعارىپ قانا قويماي، تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ پوزيتسياسىن نىعايتادى.

 جانەركە قايرات قىزى، ساراپشى:

 - جالپى ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ بۇل ءبىز ەگەمەندىك العاننان بەرى نەگىزگى كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ويتكەنى جاڭاعى ەكسپورتىمىز كوبىندە مىنا شيكىزاتقا تاۋەلدى بولىپ كەتكەندىكتەن وسى شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋ ءۇشىن بىلاي ايتقاندا ەكونوميكالىق تاۋەلسىزدىگىمىزدى ورناتۋ ءۇشىن ول ەڭ ماڭىزدى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. بۇعان كوپتەگەن ۇكىمەتتىڭ قارجىلاي جاعىنان بولسىن، باسقا دا رەسۋرستىق جاعىنان بولسىن ءاردايىم كۇشى جۇمىلدىرىپ كەلە جاتىر.

  وسى ورايدا دا كوتپەگەن جۇمىستار جۇرگىزىلۋى كەرەك. سول سەبەپتى بۇل ءبىر ابستراكتتى تۇردە اۋىل شارۋاشىلىعى دامۋ دەگەن ەمەس، ناقتى شارالارعا نەگىزدەلگەن. وسى تەحنيكالىق دامۋ، تەزنيكانىڭ مودەرنيزاتسيادلان ءوتۋ. سونىمەن قاتار تەك ءداندى داقىلدارعا ەمەس، ءداندى داقىلداردى ءارتاراپتاندىرۋ بىزگە كوبىرەك تابىس الىپ كەلەتىن ءداندى داقىلداردى ەگۋ. سونىمەن قاتار شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ «ايى وڭىنان تۋاتىن» بولدى. سەبەبى ولار ءۇشىن بۇرىن بانكتەن كەپىلسىز نەسيە الۋ مۇڭ ەدى. ەندى بانكتەردىڭ الدىندا "دامۋ" قورى كەپىلگەر بولادى. ول كاسىپكەرلەرگە ءىرى اكتيۆتەرسىز دە نەسيە الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

 ايتالىق، 2028 -جىلعا قاراي كەپىلدىكتەردىڭ جالپى كولەمى 1 تريلليون تەڭگەگە دەيىن وسەپەك. بۇل 2023 -جىلمەن سالىستىرعاندا %148 - عا ارتىق. ەگەر ءبىر جىل بۇرىن كەپىلدىكتەر ارقىلى 8212 جوباعا قولداۋ كورسەتىلسە، ەندى جىل سايىن 50000 جوبا كومەك الادى دەگەن جوسپار بار. "دامۋ" قورى تەك بيىلدىڭ وزىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 30000 جوباسىنا 1,7 تريلليون تەڭگەگە قولداۋ كورسەتەدى. 24.kz 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى