بۇل - بيۋروكراتيا! - ءاليحان سمايىلوۆ ينۆەستجوبالاردىڭ كەيىنگە شەگەرىلۋىن سىنادى
ق ر پرەمەر-ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ينۆەستيتسيالىق شتاب وتىرىسىندا وڭدەۋ ونەركاسىبىنە ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسى قارالدى، دەپ حابارلايدى Kazinform.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ءىلياس وسپانوۆ بايانداعانداي، وتكەن 9 ايدا وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى نەگىزگى كاپيتالعا 1 تريلليون جانە 27 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى، بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا %6,4 عا تومەن. جىل سوڭىنا دەيىن جوسپارلى كورسەتكىش 2,1 تريلليون تەڭگەنى قۇرايدى.
سالالار بويىنشا جەڭىل ونەركاسىپتە ينۆەستيتسيا تارتۋ 2,5 ەسەگە ءوسىپ، 11,3 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى. سونداي-اق جيھاز وندىرىسىندە - 4,5 ەسە، ياعني 14 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن، رەزەڭكە جانە پلاستماسسا بۇيىمدارى وندىرىسىندە - 1,6 ەسە، 81,4 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن ءوسىم تىركەلدى. سونىمەن قاتار نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار بويىنشا قاعاز ونىمدەرىن، سۋسىندار مەن تاماق ونىمدەرىن شىعاراتىن كومپانيالار اراسىندا وڭ ديناميكا بايقالادى.
جالپى، بيىل ينۆەستيتسيا كولەمى 1 تريلليون تەڭگەنى قۇرايتىن 170 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. ولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ىرىلەرى - تۇرمىستىق تەحنيكا جانە ارنايى كوكس وندىرەتىن كاسىپورىندار، سونداي-اق شلامداردى قايتا وڭدەيتىن كەن بايىتۋ فابريكاسى. بۇگىنگى تاڭدا جالپى قۇنى 200 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 65 جوبا ىسكە قوسىلدى.
سونىمەن قاتار وڭىرلەر 2027 -جىلعا دەيىن ىسكە قوسىلۋى جوسپارلانعان ءبىرقاتار ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدى كەيىنگى جىلدارعا شەگەردى. بۇل ينۆەستورلار قارجىسىنىڭ جەتىسپەۋىنە، ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلمەۋ، جابدىقتاردىڭ جەتكىزىلمەۋى نەمەسە كەشىكتىرىپ جەتكىزىلۋىنە، سونداي-اق جەر ماسەلەلەرىنە بايلانىستى بولىپ وتىر.
پرەمەر-مينيستر ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى اتالعان باعىتتا ۇيلەستىرۋ جۇمىستارىن بەلسەندى جۇرگىزۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى.
«تەك قانا جول كارتاسىن بەكىتۋ ارقىلى بارلىق ماسەلەنى شەشۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل جەردە جوبالاردىڭ قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن، جەر- جەردە قانداي ماسەلەلەر شەشىلمەي جاتقانىن قاداعالاپ، وزدەرىڭىزدىڭ تاراپتارىڭىزدان اكىمدەرگە كومەك كورسەتۋ قاجەت. ءسىز جول كارتاسىن ماقۇلدادىق، ەندى وسىمەن بارلىق ماسەلەلەر شەشىلدى دەپ ويلايسىز با؟ بۇل - بار بولعانى بيۋروكراتيا! ينۆەستيسيالىق جوبالار جۇزەگە اسىپ، ونىڭ ناتيجەسىن كورمەيىنشە، ماسەلە شەشىلدى دەپ ايتۋعا بولمايدى»، - دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
پرەمەر-مينيستر اقتوبە وبلىسىندا وڭدەۋ سالاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ تومەندەپ كەتكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق وڭىردە 5 جوبا بويىنشا ىسكە اسىرۋ مەرزىمى كەيىنگە شەگەرىلىپ وتىر.
«مىسال رەتىندە ايتساق، وبلىستا كەراميكالىق پليتكالاردى ءوندىرۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ توقتاتىلدى. اكىمدىك جەر ۋچاسكەسىن ءبولۋ ءراسىمىن جارتى جىلدان استام ۋاقىتقا سوزىپ جىبەردى. ناتيجەسىندە ينۆەستور جوبانى باسقا ايماققا كوشىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدا»، - دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ول سونداي-اق 1 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلىپ وتىرعان التىن كەندەرىن وڭدەيتىن كەن- بايىتۋ فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى 2026 -جىلعا كەيىنگە قالدىرىلعانىن باسا ايتتى. بۇعان ەلەكتر قۋاتى مەن گازعا قوسىلۋعا تەحنيكالىق شارتتار مەن كەلىسىمدەر مەرزىمىنىڭ جارتى جىلعا سوزىلىپ كەتۋى سەبەپ بولىپ وتىر.
اتالعان ماسەلەلەر بويىنشا ءوڭىر اكىمى اسحات شاحاروۆ، «KEGOC» ا ق باسقارما ءتوراعاسى ءنابي ايتجانوۆ جانە «قازترانسگاز- ايماق» ا ق باسقارما ءتوراعاسى باۋىرجان اسقاروۆ تۇسىنىكتەمە بەردى.
«بۇل جوبالار، ەڭ الدىمەن، ءوڭىر ەكونوميكاسى ءۇشىن وتە ماڭىزدى. سوندىقتان، وبلىس اكىمدىگى اتالعان كومپانيالارمەن بىرلەسىپ، بارلىق تۋىنداعان ماسەلەلەردى تەز ارادا شەشۋى قاجەت»، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
پرەمەر-مينيستر اقمولا وبلىسىندا دا 9 ايدا ينۆەستيتسيا كولەمى تومەندەپ كەتكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق 6 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرى بۇزىلىپ وتىر. ماسەلەن، كىرپىش زاۋىتىن سالۋ جوباسى 2021 -جىلدان بەرى سوزىلىپ كەلەدى. اكىمدىك ينۆەستورعا بالشىق وندىرۋگە ليتسەنزيا بەرمەگەن.
سونىمەن قاتار ماڭعىستاۋ وبلىسىندا دا 10 جوبانى ىسكە اسىرۋ مەرزىمى كەيىنگە شەگەرىلدى.
«وڭىردە اممياك جانە كارباميد ءوندىرۋ بويىنشا پەرسپەكتيۆالى جوبا بار، ءبىراق وعان قاجەتتى ينفراقۇرىلىم تارتىلماعان. سونداي-اق نەگىزگى شيكىزات بولىپ وتىرعان تابيعي گازدى جەتكىزۋ ماسەلەسى شەشىلمەگەن»، - دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
اتالعان اقپاراتقا قاتىستى اقمولا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ازامات تايجانوۆ پەن ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى جۇماباي قاراعايەۆ اقپارات بەردى.
پرەمەر-مينيستر وڭىرلەرگە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىندە نەعۇرلىم بەلسەندى ۇستانىم كورسەتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى، ويتكەنى ولاردىڭ ناتيجەسىندە جاڭا جۇمىس ورىندارى پايدا بولىپ، جالپى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر جاقسارادى.
«قانداي دا ءبىر قيىندىقتار تۋىنداسا اكىمدىكتەر جوبالاردى ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرىن كەيىنگە قالدىرۋدى نەمەسە ولاردان مۇلدەم باس تارتۋدى ۇيرەنشىكتى داعدىعا اينالدىرىپ الدى. تيىسىنشە پروبلەمالىق ماسەلەلەر بولعان جاعدايدا جەدەل ءارى ناقتى شەشۋ قاجەت»، - دەپ اتاپ ءوتتى ءاليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، ينۆەستيتسيا كولەمى ءوسىپ، ناتيجەلى جوبالاردىڭ تيىمدىلىگىن كورىپ جاتقان وڭىرلەر دە بار. اتاپ ايتقاندا، بۇل - تۇركىستان، قىزىلوردا، سولتۇستىك قازاقستان، جەتىسۋ وبلىستارى جانە استانا قالاسى.
«بارلىق قۇرالدار مەن مەحانيزمدەر قاراستىرىلعان. اكىمدەر ولاردى جەرگىلىكتى جەرلەردە دۇرىس جانە بەلسەندى تۇردە ىسكە اسىرۋى كەرەك»، - دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.