باسپانا كەزەگىنە تۇرۋ ءۇشىن سوڭعى 10 جىلدا ەشقانداي ءۇي-جاي بولماۋى كەرەك - قانات شارلاپايەۆ
باسپانا كەزەگىندە تۇرعاندارعا تۇرعىن ءۇي ەسەپكە تۇرعان كۇنىنە جانە تابىس دەڭگەيىنە بايلانىستى بەرىلەدى. بۇل تۋرالى ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي ساياساتىن رەفورمالاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ كەزىندە ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى قانات شارلاپايەۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى Kazinform.
زاڭ جوباسى اياسىندا «وتباسى بانكى» اكسيونەرلىك قوعامى ۇلتتىق دامۋ ينستيتۋتى بولىپ قايتا قۇرىلادى. وعان ازاماتتاردى ەسەپكە قويۋ مەن تۇرعىن ءۇي ءبولۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ فۋنكسيالارى بەرىلەدى.
«وتباسى بانكىنە» اتالعان فۋنكتسيالاردى بەرۋدى ەسكەرە وتىرىپ، ونى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر جۇيەسىنەن شىعارۋ ەسكەرىلگەن. سايكەسىنشە، «وتباسى بانك» بانكتىك جانە باسقا دا وپەراتسيالاردى ءتيىستى ليتسەنزياسىز جۇزەگە اسىرادى»، - دەدى ق. شارلاپايەۆ.
بۇل رەتتە، قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ جونىندەگى اگەنتتىگى جانە ۇلتتىق بانك «وتباسى بانكىنە» قاتىستى مىناداي قاداعالاۋ فۋنكتسيالارىن ساقتايدى:
- قارجىلىق قىزمەت تۇتىنۋشىلارىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ؛
- ۆاليۋتالىق رەتتەۋ ءارى باقىلاۋ، قارجىلىق جانە وزگە دە ەسەپتىلىكتى الۋ؛
- قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭداستىرۋعا جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس- قيمىلدى جۇزەگە اسىرۋ؛
- اقشا-كرەديت ستاتيستيكاسىن جانە قارجى نارىعىنىڭ ستاتيستيكاسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەسەپتىلىك دەرەكتەرىن جيناۋ؛
- بۋحالتەرلىك ەسەپ ماسەلەلەرى بويىنشا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ جانە تاعى باسقا.
«وتباسى بانكىن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر جۇيەسىنەن شىعارۋ قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس ونى دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنەن شىعارۋعا اكەلەدى. وسىعان بايلانىستى، وتباسى بانكىندە ورنالاستىرىلعان ازاماتتاردىڭ سالىمدارىنا مەملەكەتپەن كەپىلدىك بەرۋ ۇسىنىلىپ وتىر. جاڭا مەحانيزمدەرگە سايكەس، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارداعى بولەك تىزىمدەر وتباسى بانكىنە وزگەرىسسىز بەرىلەدى. بۇل تۇرعىدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ بازاسىنا ەسەپكە قويۋ توقتاتىلادى. وتباسى بانكى بازاسىندا تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ورتالىعى قۇرىلادى، وعان قانداي دا ءبىر ساناتقا جاتاتىندىعىنا قاراماستان تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج بارلىق ازاماتتار تۇرا الادى. ءاربىر ءوتىنىم ءۇشىن كىرىستەردى، مۇلىك پەن اكتيۆتەردى انىقتايتىن وتباسىنىڭ تسيفرلىق پورترەتى جاسالادى. بۇل ءوز كەزەگىندە ازاماتتىڭ وتباسىلىق جاعدايىنىڭ بارلىق سيپاتتامالارىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەيدى مينيستر.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ورتالىعى مەملەكەتتىك دەرەكقورلارمەن ينتەگراتسيالانعان ءبىرىڭعاي اقپاراتتىق بازا بولادى. وسى ورتالىقتى قۇرۋ «ءبىر تەرەزە» قاعيداتىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇل قاعيدات تۇرعىن ۇيگە مۇقتاجىن راستاۋ، كەزەككە تۇرۋ، ودان كەيىن يپوتەكا الۋ ءۇشىن بانككە بارۋ سياقتى بىرنەشە ينستانتسياعا جۇگىنۋدىڭ قاجەتىن جويادى.
بۇعان قوسا، ۇسىنىلىپ وتىرعان جاڭا مودەلگە سايكەس، تۇرعىن ءۇيدى ءبولۋ ازاماتتاردىڭ ەسەپكە تۇرعان كۇنىنە جانە تابىس دەڭگەيىنە بايلانىستى جۇزەگە اسىرىلادى.
وسىلايشا، تۇرعىن ءۇيدى ەسەپكە تۇرعان كۇنىنە بايلانىستى ءبولۋ بارلىق مۇقتاج ازاماتتاردى ءادىل تۇردە قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«سونىمەن قاتار، تابىس دەڭگەيىنە بايلانىستى ازاماتتاردىڭ جالداۋ اقىسىن سۋبسيديالاۋ، جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي نەمەسە جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق قارىزدار (جىلدىق مولشەرلەمەنىڭ %2-5 مولشەرىندە) تۇرىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى كورسەتىلەدى. بۇعان قوسا، ازاماتتاردى تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە قويۋ كەزىندە نەگىزگى تالاپتاردىڭ ءبىرى ولاردىڭ مەنشىگىندە باسپانا بولماۋى كەرەك. ءقازىر قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس كەزەككە تۇرۋ ءۇشىن سوڭعى 5 جىل ىشىندە تۇرعىن ءۇيى بولماۋى قاجەت. مۇقتاج ازاماتتاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىنە بايلانىستى، كەزەككە جاڭادان تۇراتىن ازاماتتار ءۇشىن وسى مەرزىمدى 10 جىلعا دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن»، - دەدى ق. شارلاپيەۆ.
اۆتور
رۋسلان عابباسوۆ
