ايا-سوفيا مەشىتىنىڭ كۇمبەزى 600 جىلدان كەيىن العاش رەت قالپىنا كەلتىرىلەدى
استانا. KAZINFORM - ىستامبۇلداعى بۇكىل الەمگە ايگىلى ايا-سوفيا مەشىتىنىڭ (سوفيا شىركەۋى رەتىندە دە بەلگىلى) باستى كۇمبەزى التى عاسىردان بەرى العاش رەت اۋقىمدى جوبا اياسىندا قايتا قالپىنا كەلتىرىلمەك، دەپ حابارلايدى Kazinform اگەنتتىگىنىڭ مەنشىكتى ءتىلشىسى.
تۇركيانىڭ مادەنيەت جانە تۋريزم ءمينيسترى مەحمەت نۋري ەرسوي ىستامبۇلداعى ايگىلى ايا-سوفيا مەشىتىنىڭ كۇمبەزىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالعانىن جاريالادى.
- ايا-سوفيا مەشىتىنىڭ كۇمبەزى جەر سىلكىنىسىنە توزىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن نىعايتىلاتىن بولادى، - دەدى مينيستر ءوزىنىڭ X الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، قۇرىلىمدى نىعايتۋ - سەيسميكالىق قاۋىپتى ايماق ءۇشىن وزەكتى ماسەلە سانالاتىن جەر سىلكىنىستەرىنە توزىمدىلىكتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
عاسىرلار بويى حريستيان شىركەۋى دە، مۇسىلمان مەشىتى دە بولعان ايا-سوفيا ۆيزانتيا مەن وسمان ساۋلەتىنىڭ باستى نىشاندارىنىڭ ءبىرى سانالادى. VI عاسىردا سالىنعان باستى كۇمبەز - سول ءداۋىردىڭ ارحيتەكتۋرالىق جانە ينجەنەرلىك كەرەمەتتەرىنىڭ ءبىرى - وسى ۋاقىتقا دەيىن ەلەۋلى جوندەۋدەن وتپەگەن.
ەرسويدىڭ ايتۋىنشا، جوبادا زاماناۋي تەحنولوگيالار ءداستۇرلى ادىستەرمەن ۇيلەستىرىلە وتىرىپ قولدانىلادى. قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى تاريحي ەسكەرتكىشتىڭ شىنايىلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن رەستاۆراتورلار مەن تاريحشىلاردىڭ قاتاڭ باقىلاۋىمەن جۇرگىزىلەدى.
ايا-سوفيا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى كەزىندە كەلۋشىلەر ءۇشىن اشىق كۇيىندە قالا بەرەدى، الايدا عيماراتتىڭ كەيبىر بولىكتەرىنە ۋاقىتشا شەكتەۋلەر قويىلۋى مۇمكىن. رەستاۆراتسيا بىرنەشە جىلعا سوزىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن، الەمدىك مادەني مۇرا سانالاتىن ەسكەرتكىشتى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ - وتكەن داۋىرلەردىڭ ساۋلەت ونەرىن ساقتاۋ جولىنداعى ماڭىزدى باستاما.
ايتا كەتەيىك، 2023 -جىلى تۇركيا پرەزيدەنتى جانىنداعى قوعاممەن بايلانىس جونىندەگى ديرەكتوراتتىڭ جانىنداعى دەزينفورماتسياعا قارسى كۇرەس ورتالىعى ايا-سوفيا مەشىتىنىڭ رەستاۆراتسياسى 50 جىلعا سوزىلادى، بۇل ۋاقىتتا ول ءدىني راسىمدەر مەن تۋريستەرگە جابىق بولادى دەگەن مالىمەتتەردى جوققا شىعارعان بولاتىن.