استانانىڭ ءىرى ساۋدا ورتالىقتارىندا ەت باعاسى قانشادان

بۇعان دەيىنگى جىلداردا جىلقى ەتى سيىر ەتىنەن ۇنەمى كەمى 200-300 تەڭگەگە قىمبات جۇرەتىن. بيىل استاناداعى ەت نارىعىندا جاعداي مۇلدە كەرىسىنشە قالىپتاستى. بۇعان ەلورداداعى «Big شانحاي»، «الەم»، «شاپاعات»، «كوكتال» جانە «ساۋران» ساۋدا ورتالىقتارىنداعى ەت ساتۋ بولىمدەرىنە جاساعان جۋرناليستىك مونيتورينگ بارىسىندا كوز جەتكىزدىك.

«Big شانحاي»

سيىر ەتى مۇندا 3300-3400 تەڭگە شاماسىندا تۇر. جاس مالدىڭ ەتى جەتىلگەن سيىر ەتىنەن ءسال قىمبات جۇرەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ال بۇل باعاعا تەك سان ەت الام دەپ ويلاماڭىز، وعان ءتوس پەن قابىرعادان ءبىر-ەكى كەسەك ەت قوسىپ ساتادى، ياعني «قوسپاسىمەن» ساۋدالانادى.

جىلقى ەتى - 3200 تەڭگە.

قوي ەتى - 2800-3200 اراسىندا. 2800 دەن كوجە-كولمەك، سورپاعا لايىقتاپ كەسىلگەن مويىن مەن قابىرعا ەتتەرىن الۋعا بولادى. ال سان ەت – 3200 دەن.

«شاپاعات» بازارى

بۇل بازارداعى سيىر ەتىنىڭ باعاسى - قالا بويىنشا ەڭ تومەنى. سەبەبى «شاپاعات» - كوممۋنالدىق بازار.

كوممۋنالدىق بازار - جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ شەشىمى بويىنشا قۇرىلاتىن، تۇتىنۋشىلاردىڭ تىكەلەي وزدەرىنە، تۇرمىستىق جانە وتباسىلىق پايدالانۋىنا ارنالعان ازىق-تۇلىك تاۋارلارىن باسىمدىقپەن ساتىپ الۋ-ساتۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن ساۋدا ورىنى.

اتاپ ايتقاندا، سيىر ەتى مۇندا 2850-3400 تەڭگە ارالىعىندا باعالانعان. الايدا 2850-دەن ساتىلىپ جاتقان ەت سان ەت نە سۇرپ ەت ەمەس، كەسىلگەن ءتوس جانە قابىرعا ەتتەرى ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون. ونىڭ ۇستىنە ول جاس ەت ەمەس، ساقا سيىر ەتى ەكەنى بايقالادى. مۇنداي ەتتىڭ تاتىمى جاقسى بولعانىمەن، ۇزاق پىسەدى.

سونداي-اق مۇندا شامامەن دونەجىن، بەستى سيىردىڭ سان ەتىن قوسپاسىمەن 3150 دەن الۋعا بولادى. بۇدان قۋىرداققا قارا كەسەك ەت تە، سورپالى تاماققا مايلى جىلىگى دە بار جاقسى ميكس شىعادى.

سەمىزدىگى ورتاشا، ءبىراق جەتىلگەن سيىر ەتى 3200 دەپ تۇر، ال جوعارى ساپالى جاس ەت 3400 دەن قويىلعان.

مۇندا، باسقا بازارلاردان ءبىر ەرەكشەسى ەتتى Kaspi RED ارقىلى الۋعا بولادى.

جىلقى ەتى بۇندا سيىر ەتىنەن باقانداي 400 تەڭگە ارزان ەكەن، كەلىسى – 3000 نان. ىشەككە سالىنباعان، ياعني اۋدارىلماعان قازىنى دا، جالدى دا ەتپەن بىرگە سول باعامەن ساتىپ جاتىر.

جىلقى ەتىن سونداي-اق، مالدىڭ جاسىنا، سەمىزدىگىنە قاراي 2950-3100 دەن الۋعا بولادى.

قارتانىڭ كەلىسى 1000-1500 اراسىندا تۇر، قارىندى 500 تەڭگەدەن الا الاسىز.

جىلقى باۋىرىنىڭ كەلىسى 1200 تەڭگە.

قوي ەتىن سان ەتپەن ارالاستىرىپ ورتاشا 3100 دەن، تەك سان ەتتى 3300 دەن الۋعا بولادى.

جۋىلعان باستىڭ باعاسى - 2500 تەڭگە، جۋىلماعانى – 2000 نان، ءبىراق ءتىسى قاعىلماعان، جاعى ايىرىلماعان.

«الەم» بازارى

مۇندا سورەگە قويىلعان ەتتەردىڭ وزگە بازارلارداعىدان ءبىر ەرەكشەلىگىن بايقادىق: جاڭا عانا سويىلعانداي كۇيدە تۇر. بۇل ساتىپ الۋشى كوپ كەلەتىنىن، سورەدەگى ەت جىلدام-جىلدام جاڭارتىلىپ قويىلىپ وتىراتىنىنىڭ بەلگىسى دەپ بىلدىك. سوندىقتان دا «تاۋارلىق ءتۇرىن» ساقتاپ، قىمباتقا باعالانىپ تۇرعانداي.

سيىر ەتىنىڭ كەلىسى مۇندا 3200-4200 اراسى دەپ كورسەتىلگەنىمەن، ورتاشا 3600 تەڭگەدەن ەكەن. جالپى العاندا، جىلىكتەر 1000-2500، سۇرپ ەتتەر (سۇيەگىنەن سىلىنعان تازا قارا كەسەك ەت) 4000-4800 تەڭگەدەن.

سيىر ءتىلىنىڭ كەلىسىن 3600 دان الۋعا بولادى.

ءىش ماي – 1200 دەن.

باۋىر - 1500 تەڭگەدەن.

جىلقى ەتىنىڭ كەلىسى 3500 تەڭگە دەپ تۇر. جايا، شۇجىق جانە قازى 4500 دەن دەپ كورسەتىلگەن، ءبىراق از-كەم ساۋدالاسىپ كورىپ ەدىك، ەتتى 3300 دەن، قازىنى 3800 دەن بەرۋگە كەلىسكەندەر بولدى.

قوي ەتىن مۇندا 2900-3000 تەڭگە اراسىندا الۋعا بولادى. تەك سان ەتى مەن قۇيرىق ماي 3200 دەن.

«كوكتال» فەرمەرلىك بازارى

بۇل بازاردا ەت تاڭداۋى ونشا كوپ ەمەس، ءبىراق سەمىز، جاس ەت بار.

سيىر ەتى - 3300-3400 دەن.

جىلقى ەتى – 3200 دەن. قازى – 4200 دەن. شۇجىق – 3800 دەن.

قوي ەتى - 3000 تەڭگەدەن.

«ساۋران» بازارى

مۇندا سيىر ەتى 3600 تەڭگەدەن ساتالىپ جاتىر. بۇكىل سورەدە باعا بىردەي.

جىلقى ەتى 3500 دەن.

قوي ەتى 3200-3500 اراسىندا.

سيىر ەتىن كوپ جەيمىز

Kazinform اگەنتتىگى جولداعان ساۋالعا قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ رەسمي جاۋابىندا كورسەتىلگەن دەرەكتەرگە ساي، ەل تۇرعىندارى سيىر ەتىن جىلقى ەتىنە قاراعاندا ەكى ەسە كوپ تۇتىنادى ەكەن.

2024-جىلى ىشكى نارىقتا ەت ونىمدەرىن وتكىزۋ كولەمى كەلەسىدەي:

- سيىر ەتى - 419,6 مىڭ توننا؛

- جىلقى ەتى - 173,7 مىڭ توننا؛

- قوي مەن ەشكى ەتى - 131,3 مىڭ توننا؛

- شوشقا ەتى - 57,8 مىڭ توننا؛

- قۇس ەتى - 452,4 مىڭ توننا.

سيىر ەتى نەگە قىمباتتادى

استانادا بۇرىن-سوڭدى بازارلاردا سيىر ەتى 3500 دەن اسپاعان. بۇل ءبىز ەت نارىعىن باقىلاپ كەلە جاتقان سوڭعى ون شاقتى جىل ىشىندەگى العاش رەت بولىپ تۇرعان ەلەۋلى قىمباتتاۋ وقيعاسى.

«قازاقستان ەت وداعى» بىرلەستىگىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى ماقسۇت باقتىبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇعان بىرنەشە فاكتور اسەر ەتكەن.

قورىتا ايتقاندا، ماسەلە مىنادان تۋىنداعان: اۋەلى 2010-جىلى مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا كوپ قارجى ءبولىنىپ، ىشكى نارىقتا مال باسى ارتقان. 2019-جىلى مالدى تىرىدەي ەكسپورتتاۋعا تىيىم سالىنعان، سەبەبى 2010-2019 -جىل ارالىعىندا ەلدە ەت باعاسى ەكى ەسە ارتقان. تىيىم سالىنعان سوڭ ەلدە ەت باعاسى دا ارزانداعان، سونىمەن قاتار مال ۇستايتىن شارۋالاردىڭ تابىسى شىعىنىن اقتاماي قالعان. تىپتەن، بورداقىلانعان مالدار وزىندىك قۇنىنان 20 پايىز ارزان ساتىلىپ، شىعىن اكەلگەن. وسى كەزدە مالشىلار 2 ميلليونعا جۋىق مالدى سويىپ ساتقان. ال 2022-2023-جىلى قۋاڭشىلىق كەزىندە جەم- ءشوپ باعاسى 2-3 ەسە قىمباتتاپ، مال باعۋ پايدا ەمەس، قىپ-قىزىل شىعىن كاسىپكە اينالعان. وسى كەزدە كوپتەگەن فەرمەر باسقا سالاعا كەتىپ قالعان. وسىدان مال سانى ازايىپ، ەت تاپشىلىعى تۋىنداعان. سول سەبەپتى قازىر ەلدە بورداقىلاۋ الاڭدارىندا ەتتىڭ كوتەرمە باعاسى 3 مىڭ تەڭگەدەن بەلگىلەنىپ جاتىر. بۇل بازارلارعا جەتكەنشە باعا كەمى 3500-4000 تەڭگەگە جەتەتىنىن بىلدىرەدى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى