ناشاقور جىرتقىشتار: فلوريدادا اكۋلالار كوكاينگە قۇمارتىپ العان
جىل سايىن كوپ كولەمدەگى ەسىرتكىنى جاعاجايعا سۋ شايىپ، مۇحيتتان بيلىك وكىلدەرى شىعارىپ الاتىنىنا بايلانىستى تەڭىز بيولوگى توم حيەرد جاڭا «كوكاين اكۋلالارى» دەپ اتالاتىن تەلەسەريال اياسىندا فلوريدانىڭ جاعالاۋداعى سۋلارىنا تۇسەتىن كوكايندى اكۋلالار جەي مە دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەدى. بۇل فيلم كەلەسى اپتادا Discovery ارناسىنان كورسەتىلەدى.
باعدارلاما اياسىندا حيەرد پەن ونىڭ ارىپتەسى، فلوريدا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكولوگى ترەيسي فانتانا فلوريدا- كيس ارالدارىندا بالىقشىلار ايتىپ جۇرگەن ناشاقور اكۋلالارعا ءبىرقاتار تاجىريبە جاساپ كوردى.
حيەرد پەن فانتانا سۋ استىنا سۇڭگىپ، كەيبىر اكۋلالاردىڭ ءىس- ارەكەتى راسىندا ءبىرتۇرلى ەكەنىن بايقادى. ادەتتە ادامداردان قاشاتىن بالعاباس اكۋلا ولارعا تاپ بەرىپ، قيعاشتاپ جۇزەتىندەي كورىنگەن. 60 فۋت تەرەڭدىكتە ولار قۇم اكۋلا تار جەردى اينالىپ ءجۇزىپ جۇرگەنىن جانە ەشتەڭە جوق جەرگە مۇقيات قاراپ تۇرعانىن بايقاعان.
كەيىنىرەك ولار كوكاين سالىنعان قاپقا ۇقسايتىن پاكەتتەردى سۋعا تاستاپ، اكۋلالاردىڭ قالاي ارەكەت ەتەتىنىن تەكسەردى.
تاجىريبە بارىسىندا ولار جالعان قاپتاردى اققۋدىڭ مۋلياجىنىڭ جانىنا قويىپ، اكۋلالار وعان تىكە بارا جاتقانىن جانە تىستەگەنىن كورىپ تاڭعالدى. ءبىر اكۋلا، ءتىپتى جاساندى قاپتى تىستەپ ءجۇزىپ كەتتى.
حيەرد پەن فانتانا سىناقتى ءارى قاراي جالعاستىردى - ولار اكۋلالاردا دوفامين ءبولىنۋ ءۇشىن جوعارى كونسەنتراتسيالى بالىق ۇنتاعىنان كوكاين شارىن جاسادى. باعدارلامادا شاريكتى كورگەن كەزدە اكۋلالار ەسىنەن اداسىپ قالاتىنى كورسەتىلگەن.
سوڭعى تاجىريبەسىندە ولار ۇشاقتان كوكاين قابىن تاستاعانداي بولىپ، ەسىرتكى اكۋلانىڭ ەكوجۇيەسىنە قالاي تۇسەتىنىن انىقتاۋعا تىرىستى. عالىمدار اكۋلانىڭ كەيبىر تۇرلەرى جالعان ەسىرتكىنى «اۋلاپ» جۇرگەنىن بايقاعان.
حيەرد تاجىريبەلەرى ازىرگە فلوريدا جاعالاۋىندا كوكاين تۇتىناتىن ناشاقور اكۋلالار پايدا بولدى دەگەندى دالەلدەمەيتىنىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، كوبىرەك تاجىريبە جاساۋ كەرەك. ول اكۋلالاردىڭ كوكاينگە وسىلايشا ۇمتىلاتىنىنا كوپتەگەن باسقا سەبەپ بولۋى مۇمكىن دەيدى.
«ءبىز كوكاين اكۋلاعا نە ىستەي الۋى مۇمكىن ەكەنىن بىلمەيمىز»، - دەپ ءتۇسىندىردى حەرد. سونداي- اق ول زەرتتەۋدە ءتۇرلى بالىقتار حيميالىق زاتقا تۇرلىشە ارەكەت ەتەتىنى كورىنىپ تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.
