قورقىنىشتى اڭگىمە - بولعان وقيعا ىزىمەن

حالىق سوڭعى ماشينەنى «زاحار، مارمون، نەمىس، كروكوديل» دەپ تە اتاي بەرەتىن. جۇرتتىڭ ءبارى : «تاكە، ءاپ-اسەم جاپ-جاس جىگىتسىڭ، نە بولدى ساعان كىلەڭ نەمەسكي ماشينا ايداپ، دجيپپەن جۇرمەيسىڭ بە ودان دا» - دەپ، ابدەن قىتىعىما ءتيىپ بولدى. سودان جەڭىل ماشينە الايىنشى دەپ، كورپەمە قاراي كوسىلىپ كورسەتىلگەن مەكەن-جاي بويىنشا ءبىر ۇيگە كەلدىم.

كەلسەم وسىراق قوڭىز سەكىلدى 58- جىلعى «موسكۆيچ» تۇر. قۋلار مەنى مازاق قىلىپ ادەيى جىبەرگەن ەكەن. ءبىراق كولىك شىتتاي. قاپ-قارا، جىپ-جىلتىر قىپ بەزەندىرگەن جىلتىراق وبودوكتارىمەن، ىشىندەگى لامپوۆىي زىلدەي راديولارىمەن، تۇپ-تۇگەل سول كۇيىندە تۇر ەكەن. ستالين كەزىندەگى سوم تەمىردەن ورىلگەن مىقتى كولىك، نەسى بار الامىن. ءيا، الارسىڭ. مۇنى ايەلىم ەستىگەندە ىزادان جىلاپ جىبەرە جازدادى. «كوكە-اۋ، نە بولدى ساعان، ەندى مىنانى ايداپ بارا جاتىرعانىڭدى حالىق كورسە سەنى توچنو قوجاناسىر، شاريگى كەم قۋاتىن بىرەۋ» - دەپ، مازاق قىلادى عوي. الماشى وتىنەمىن، حالىقپەن بىردەي جيگۋلي سياقتى ءبىر نارسە الشى وداندا.

كوڭىل-كۇيىم ءتۇسىپ كەتتى. ءبىر جەردەن كورىپ كەلىپ «دەۆيت-ۋاز» الا قويايىن دەپ ەدىم، بەتىن شىمشىپ قاتىن تاعى دا جىلاپ قويا بەردى. ەندى قايتتىم. «زاپوروجەس الايىن با وندا؟» - دەپ ايتۋعا داتىم شىدامادى، ايەلىم ينفارك بولىپ رەونيماسيادان ءبىر شىعار دەپ. قۇرىسىنشى ءبارى، زيلدى ساتىپ جىبەرەمىن وندا، ءبارىن ساتام ماشينەنىڭ. اقشا جيناپ ءبىرجولا سامولەت الامىن. سوسىن ايەلىمدى سالىپ الىپ جۇرتتىڭ توبەسىنەن ۇشام، قاتىن شىمشىپ كورسىن سوسىن بەتىن. ءبىراق مەنىڭ سامولەتپەن ۇشىپ بارا جاتقانىمدى كورگەن حالىق مەنى اقىلدى، مالادەس دەپ ايتار دەيسىڭ بە؟ كەرىسىنشە: «بۇنى كىمنەن الدى، وعان اقشانى قايدان تاپتى، زاڭسىز بولار، ءوزى وقىعان با، پراۆيلا بىلە مە ەكەن، وعان زاپچاس قايدا، كەروسين قايدا، گاراج قايدا، بۇزىلسا كىم وڭدايدى، ونىمەن نە بىتىرەدى، اۋىل اراسىنا كىرە المايدى، ءشوپ تاسي المايدى، تاكسي بولا المايدى، وسى تاكەڭنىڭ ەسى دۇرىس ەمەس بولار، وداندا بورتتى كولىكتەرىمەن نانىن تاۋىپ، مالىن باعىپ جۇرە بەرمەي مە ەكەن؟» - دەپ دىڭكەڭدى قۇرتىپ جىبەرەدى عوي.

سونىمەن ولاي ويلاپ، ءبىلاي ويلاپ بىر بۋاز تۇيەمە اق «ۆولگا» اۆتوكولىگىن ايىرباستاپ الدىم. ۆولگا مىنگەسىن زيل جۇرۋدەن قالدى. زيلدىڭ تۇرىنە قاراسام: «تۇيە باعىپ وتىرعانىڭ مەنىڭ ارقام بولار» - دەپ تۇرعان سياقتى بولادى دا تۇرادى ماعان. زيلدەن ۇيالىڭقىرايتىن بولدىم. ەڭ سوڭىندا كوزىمە كورىنبەسىن دەپ شىنىمەندە ساتىپ جىبەرۋگە بەل بۋدىم. ايتپاقشى، وسى زيلدى الاردا ايەلىمە: «مەن جۇك كولىگىن ساتىپ الىپ كەلەمىن، قاقپانى اشىپ ورنىن دايىنداپ قوي» - دەپ، سارسەنبى كۇنى ۇيدەن تاڭاتپاي شىعىپ كەتكەنمىن. سودان كولىكتى ۇيگە ايداپ كەلدىم. قاقپا ءالى اشىلماپتى. ءوزىم ءتۇسىپ اشىپ جاتسام ارعى جاعىنان ايەلىم دە كەلە جاتىر ەكەن. قولىندا ءبىر تاباق ءشاشۋعا شاشاتىن باۋىرساعى مەن يىعىندا كولىك ۇستىنە ىرىمداپ جاباتىن كيىكتىڭ سۋرەتى بار كىلەمشەسى بار ەكەن. سوسىن مينۋتامولچانيا. ول انا زيلدىڭ روجاسىن كورگەندە شاشۋ ەمەس، زيلدىڭ لابابوي اينەگىنە شەبىن لاقتىرىپ شاعىپ جىبەرۋگە شۋت قالدى. سابىر، سابىر دەپ جان-جارىمدى زورعا توقتاتقانمىن. سويتسەم ول جۇك كولىگى دەگەنگە ءسابىز تۇستەس سۋ جاڭا «كاماز» اۆتوكولىگىن ەلەستەتىپ ءجۇر ەكەن عوي. ايەلىمە: «راحات قوي، 25 مىڭ تەڭگەگە سۋ جاڭا كاماز الساڭ» - دەپ قويام. قايران مەنىڭ ءسابي مىنەز ايەلىم.

سونىمەن قاڭتاردىڭ قاق ورتاسىندا زيلدى ساتىپ الۋعا ۇيگە ادامدار كەلدى. جارىقتىق تۇرتكەننەن قىزدى. كۇن قىسقا. جىگىتتەر ماعان ۇستىنە قوسىمشا ءاجاپتاۋىر اقشا قوسامىز، ەندى بىزگە بۇل كراكادەلىڭدى اۋىلعا دەيىن ايداپ جەتكىزىپ بەر دەپ قولقا سالدى. اۋىلدارى رەسەيمەن شەكارالاس بالقۇدىق، سۇيىندىك دەگەن ەلدى مەكەندەر. قىسقاسى مەن تۇراتىن اۋىلدان 800 شاقىرىمداي جەر. ول كەزدە قۇلسارىدان اتىراۋعا، اتىراۋدان گانيۋشكينگە اسفالت جول جوق. ءارى قاراي ءالى كۇنگە شەيىن جولسىز. مەن ءبىراۋىزدان كەلىسىپ كەشتەتىپ جولعا شىعىپ كەتتىك. سونىمەن ءتۇن ءجۇرىپ، كۇن ءجۇرىپ كەلەسى تۇنى گانيۋشكينگە جەتتىك. ەندى گرەيدەر جولدان شىعىپ بالقۇدىق-سۇيىندىككە دەيىن جانە 300 شاقىرىمداي شوقالاق قارا جولمەن جول ءجۇرۋ كەرەك. كروكوديل كولىكتە ءمىن جوق. سوعان ابدەن كوزدەرى جەتكەن جىگىتتەر مەنەن قۇتىلماققا ەسەپ جاسادى. «ءبىزدىڭ اۋىلعا كەتسەڭ ءوز اۋىلىڭا جاز شىقپاي جەتە المايسىڭ، جول جامان، ونىڭ ۇستىنە تەحنيكا جوق، وداندا وسى جەردەن ءتۇسىپ قالىپ كەرى قاراي اتىراۋعا جولدان ماشينا كۇتكەنىڭ تاۋىرىرەك بولادى» - دەپ، ماعان اقىلدارىن ايتتى. مەن ولارمەن حوش ايتىستىم. اينالا اق قار، كۇن سۋىق، جەتى تۇندە جاۋتەڭدەپ قولىمدى كوتەرىپ اتىراۋ باعىتىنا جۇرەتىن تاس جولدا كولىك كۇتىپ تۇرمىن. كولىك كەزىكپەسە ءبىتتىم. گانيۋشكين كورىنىپ تۇرعانىمەن 7-8 شاقىرىمداي جەردە، ونىڭ ۇستىنە ول اۋىلدان ءبىر ادامدى دا تانىمايمىن. اتىن ەستىگەنىممەن 8 شاقىرىم جەردەگى جارىعىن ءبىرىنشى كورىپ تۇرمىن. بۇل جىگىت نە ايتىپ كەتتى دەمەڭدەر، قورقىنىشتى اڭگىمە وسى جەردەن باستالدى.

* * *

قۇداي قالاپ 15-20 مينۋتتەن كەيىن جانارماي تاسىمالدايتىن «گاز-53» اۆتوكولىگى كەلىپ توقتادى. جۇرگىزۋشى ءوزىم قارايلاس ماحامبەت ەلدى مەكەنىنىڭ جاس جىگىتى ەكەن. جول ۇزاق، ۇيىقتاپ كەتۋىم مۇمكىن دەپ قينالىڭقىراپ كەلە جاتىرعان ول دا مەنى كورىپ قۋانىپ كەتتى. ءبىراق ول اتىراۋعا 10 شاقىرىمداي جەتپەي ءبىر گاراجعا بارادى ەكەن. «اي، اتىراۋدىڭ جارىعى كورىنىپ تۇرسا بولدى، ءارى قاراي بىردەڭە قىلىپ جاياۋ جەتەرمىن» - دەپ، مەن بىردەن كەلىسە كەتتىم. قۋىقتاي كابينەنىڭ اياق استى تولعان سومكە ەكەن. ورىندىعىنا مالداسىمدى قۇرىپ جايعاستىم. «ال زامانداس، اڭگىمە ايت، جول قىسقارسىن» - دەدى شوپىر. مەن دە ءبىر قازاق ەنسيكلوپەدياسىنىڭ اۆتورى، اڭگىمە تولى ساندىقتىڭ 1000 جىلدا ءبىر سيرەك كەزدەسەتىن يەسى قۇساپ «شەجىرە، شاريعات، ساياسات، انەكتود، جىر-ولەڭ، قۇر اڭگىمە، قورقىنىشتى اڭگىمە، قايسىسىن ايتايىن، قالا» - دەپپىن عوي. قۇدايعا شۇكىر، (ساقيحى-داعيفى بار) پاپكى-پاپكىگە سوحرانيت ەتىپ قويعان ماتەريالدارىم بارشىلىق ەدى. شاريعات ايتۋعا بۇل شوپىر بيىلدىققا ونىڭ ۇستىنە ءدال قازىر ءدىندى تۇسىنە قوياتىن ادامداردىڭ سورتىنان ەمەس سياقتى. سىقساڭ دەنەسىنەن سولياركى شىعاتىنداي جىلتىر قارا. وكپەسىندە جەتى اتاسىنىڭ ءوشى بارداي ىشقىنىپ كەلىپ سورعان تەمەكى تۇتىنىن بۋداق-بۋداق ەتكىزىپ كومىرمەن جۇرەتىن پاراۆوزداي قوس تاناۋدان شىعارعانىن كورگەندە بەيشارانىڭ (اللانىڭ امانات قىلىپ بەرگەن) دەنساۋلىعىنا جانىم اشىپ كەتتى. ءوزىم قاقالا باستادىم. سودان، ەستىگەن ءبىر اڭگىمەمدى باستاپ كەتتىم. اڭگىمەنىڭ جەلىسى قويشىعۇلدىڭ ۇلى قويباعار جايلى بولاتىن.

* * *

مالدان كوز اشپاعان قويباعاردى اسكەرگە شاقىرتقان. قاتارلارىنىڭ الدى كەتىپ جاتىر. بۇگىن كورشى اۋىلدا جانە ءبىر قۇرداسىنىڭ جولاياعى. كەشكە قويىن قورالاپ بولعان سوڭ «پلانەتا-4» موتوسيكلىن ءمىنىپ العان قويباعار جالعىز ءوزى جولعا شىعىپ كەتتى. اسپان قارا بۇلت، ىزعىرىق جەل، كۇزدىڭ قارا سۋىعى. جەلدىڭ ىزىڭى ما، الدە بىرەۋ قۇلاق تۇبىنەن سىبىرلاعانداي بولدى ما، قويباعاردىڭ دەنەسىن قورقىنىش-ۇرەي بيلەي باستادى. شوقالاق قارا جولمەن 30 شاقىرىمداي جول ءتۇن ىشىندە جەتكىزە قويماس. ونىڭ ۇستىنە، جولدا ەكى جاعى ۇلكەن قالىڭ سور، ورتاسىن جالعىزاياق جول قيىپ وتەتىن ءبىراياقتى وتكەل بار. جاڭبىر جاۋسا تايىپ جاياۋ ادامىڭ دا وتە المايدى. ءبىر شاقىرىمعا سوزىلاتىن بۇل جولدى اۋىل ادامدارى قىلكوپىر دەيتىن. قويباعار قىلكوپىرگەدە كەلىپ جەتتى-اۋ. قىلكوپىردىڭ ورتا شەنىنە جەتە بەرگەندە كەزدەيسوق كورىنىستەن قويباعار ەسىنەن تانىپ قالا جازدادى. تۇلا-بويى سۇپ-سۋىق بولىپ كەتتى. قۇيقاسى شىمىرلاپ تاس-توبەدەن بىرەۋ قانجار سۇققانداي بولدى.

قىلكوپىردىڭ قاق ورتاسىندا، قاراسۋىقتا، ۇستىندە تۇرمىسقا شىققاندا كيەتىن ءبيتتىڭ قابىعىنداي جالعىز كويلەگى بار، اي دەسە اۋزى، كۇن دەسە كوزى بار، سۇمبىل قارا شاشتارى يىعىنا توگىلگەن ءاپ-ادەمى حور قىزىنداي ءبىر قىز بالا جىميعان كەيىپتە، مەنى الا كەت دەگەندەي قول كوتەرىپ تۇر ەكەن. كەرى بۇرىلۋ ەش مۇمكىن ەمەس. قولى قالش-قالش ەتكەن قويباعار قۋلىققا كوشتى. توقتايىن دەپ كەلە جاتىرعان ادام قۇساپ موتوسيكلىن باسەڭدەتىپ كەلىپ سۇلۋدىڭ جانىنان توقتاماستان زۋ ەتىپ وتە شىعادى. ارتىنا ءبىر قارايدى. قاراسا قول بۇلعاعان سۇلۋ قولىن سوزىپ مىسقىل كۇلكىمەن كۇلىپ ارتىنان جايمەنەن ەرىپ كەلە جاتقانداي كورىنەدى. كۇلكىسىنەن اسپان كۇركىرەگەندەي. سول مەزەت اسپاننان نايزاعاي ويناپ جاڭبىر جاۋا باستايدى. موتوسيكل سورعا تايعاناقتاپ جۇرە الاتىن ەمەس. بەينە ءبىر ءتۇسى سەكىلدى قۇتىلۋ مۇمكىن ەمەس. قويباعار بار بىلەتىنىن وقىپ جانى القىمعا تىعىلىپ كەلە جاتىر. قىلكوپىردەن شىقتى. جانە ءبىر 2-3 شاقىرىمداي جەر ءجۇرىپ، ەندىگى قالعان بولار دەگەن ويمەن ارتىنا قاراسا، سۇلۋ قىز ءدال ماناعى ارا قاشىقتىقتا ارتىندا كەلە جاتىر ەكەن. قولىن سوزا تۇسەدى. قولى ۇزارىپ كەلە جاتىرعان سياقتى. ءتۇر-سيپاتى قاراقوشقىلدانا باستاعان سۇلۋ قۇبىجىققا ۇقساپ كەلە جاتىر ەكەن. ەرتەسىنە قويباعاردى پىشەننەن كەلە جاتقان تراكتورشى ارىستانباي تاۋىپ الىپ كورشى اۋىلعا جەتكىزىپتى. مولدانىڭ الدىندا ەسىن جيعان قويباعار وسى اڭگىمەنى باستان-اياق بايانداپ بەرىپتى. سوڭعى سۋرەتتى كورگەندە قويباعار ەسىنەن ايىرىلىپ قالعان ەكەن. شاشى اعارىپ كەتكەن. مولدەكەڭ قويباعارعا جىن كورىنگەنىن ايتىپ دۇيىم جۇرتتى ودان بەتەر قورقىتا تۇسەدى.

* * *

مالداسىم قۇرۋلى وتىرعان مەن قىزۋ بويىممەن اڭگىمەمدى جالعاستىرا باستادىم. بايقايمىن، ماشينا قاتتى كەلە جاتىر، جەر تايعاق. باسىمدى اندا-ساندا كابيناعا ۇرىپ كەلەم. سويتسەم، شوپىرىم قاتتى قورقىپ كەتكەن ەكەن. دىبىسى شىقپاي قالدى. ول ماناعى اڭگىمەنىڭ ىشىنە ابدەن ەنىپ كەتكەنگە ۇقسايدى. تەمەكىنى ءۇستى-ۇستىنە شەگىپ كەلەت. «ءاي، باۋىرىم ، اتىراۋعا قانشا قالدى؟» - دەدىم، ويىن ءبولىپ. باۋىرىمدا ءۇن جوق. گازدى باسىپ ماشينانى وكىرتىپ ايداپ كەلە جاتىر. ءماسساعان، بۇعان بۇل اڭگىمەنى قايدان ايتتىم. ەكى كوزى الارىپ كەتكەن.

ءويباياي، سىرىن بىلمەيتىن ادامعا ويلانىپ سويلەۋ كەرەك ەكەن عوي. بۇنىڭدا ۇستاماسى بار ما مەن قايدان بىلەم. بىرەۋدى قورقىتامىن دەپ شىنىمەندە ءوزىم قورقا باستادىم. كوز الدىمدا شوپىردىڭ شاشى اعارىپ كەتسە، ونى كورگەن مەنىڭ شاشىپ سول بويدا لاپ ەتىپ ورتەنىپ كەتەتىن بولار. ءبىراز ۇنسىزدىك. ماشينا باسىپ كەلەت. مەنسىنبەيتىن جامان مايۆوز ماشينەنى ءدال بۇلاي قاتتى جۇرەدى دەپ مەن ەش ويلاماپپىن. وزىمشە ساقتانىپ، ۇستايتىن رۋچكاسىن ەكى قولىممەن مىقتاپ شەگەلەپ تۇرىپ ۇستاپ الدىم. «قورىققانعا قوس كورىنەدى» دەگەندەي جۇرگىزۋشى مىرزاعا بىردەڭە ەلەستەپ كەتپەسە يگى ەدى. نەگە دەسەڭ كولىكتىڭ تەتىگىنىڭ ءبارى سونىڭ قولىندا عوي. ءسويتىپ كەلە جاتقاندا، ءماسساعان بەزگەلدەك، ءوز كوزىمە ءوزىم سەنبەدىم، ايدالادا، جەتى تۇندە، ىسقىرىپ تۇرعان اقپاننىڭ ىشىندە، جول شەتىندە قويۋ قارا شاشتارى يىعىنا توگىلگەن سۇلۋ قىز ماشينەگە قول كوتەرىپ تۇر. ەكى كوزىمدى ۋقالاپ-ۋقالاپ جىبەرىپ دۇرىستاپ تۇرىپ جانە قارادىم. اپ-انىق قىز. ەندى مەنىڭ قۇيقام شىمىرلاپ تىتىركەنە باستادى. ەلەس ەمەس، نەگە دەسەڭ شوپىرگە دە كورىنىپ تۇر. زارەسى كەتكەن شوپىر ساسقانىنان گاز ەمەس تەجەگىشتى باستى. ماشينا تايعاناقتاپ سىزىپ بارىپ سۇلۋدان ءبىراز جەر اسىپ بارىپ ءسونىپ قالدى. ەندى وت الدىرسا قىزبايدى. سىرتقا شىعىپ رۋچكا بۇراۋعا شوپىردىڭ ءداتى تۇرمايدى. - «مىناۋ نە زات، ەلەس ەمەس پە؟» - دەدى ماعان. -جوق دەدىم. مەن ەسىكتى اشىپ قارادىم، ەشنارسە كورىنبەيدى. شوپىرگە ەسىگىڭدى اشىپ قاراي قويشى دەسەم، ءوي، قۇرسىنشى دەپ اشپايدى، كەرىسىنشە كىلتتەيتىن كنوپكاسىن باسىپ جاتىر. شوپىر شىنىمەندە ابىرجىپ كەتتى.

ءسويتىپ وتىرعاندا قىز شوپىردىڭ ەسىگىن اشىپ كەپ قالدى. شوپىر ماعان قاراي قۇلادى دا بار داۋىسىمەن شىڭعىرىپ كەپ جىبەردى. داۋىسى جەتى قات كوككە جەتەدى. ەركەكتىڭ شىڭعىرعان داۋىسىن ءبىرىنشى ەستۋىم. ساي-سۇيەگىمدى سىرقىراتىپ جىبەردى. بۇرىنعىنىڭ ادامدارى ءمايىت جەرلەپ جاتقاندا ولىكتىڭ داۋىسى جەتى قات جەردى جارىپ مالدى ۇركىتەدى دەپ تۇيەلەرىنىڭ قۇلاقتارىنا ماتا تىعىپ قويادى دەگەنىن ەستيتىن ەدىم. مىنانىڭ داۋىسى دينازاۆر قۇلاتاتىنداي. باسى مەن جاقتا، «كەت ءاي، كەت مالعۇن» -دەپ، ەكى اياعىن ەربەڭدەتىپ ەسىك جاقتى تەپكىلەپ جاتىر. ءتيىپ جاتىر ما تيمەي جاتىر ما ءوزى بىلمەيدى، ەركەك قوي، ايتەۋىر دۆيجەنيا جاساپ جاتىر. قىز سىقىلىقتاپ كەلىپ كۇلەدى-ەي. ءبىر مەزەتتە قىز ماشينانىڭ الدىمەن ءوتىپ مەن جاققا قاراي بەت الدى. مەن كاليمامدى ايتىپ يمانىپ تەز كۇشەيە كەتتى. ماشينانىڭ فارىنا قىز انىق ءتۇستى. ۇستىندە جاي عانا قاپسىرا سالعان قالىڭداۋ حالات. ومىراۋى اشىق. ايازدى سەزبەيتىن نەعىلعان جان مىناۋ. قىز مەنىڭ ەسىگىمدى اشتى دا شاپشاڭ سەكىرىپ ءمىنىپ، مەنى قۇشاقتاي الدىما وتىرا سالدى. شوپىر ەسىكتەن ءارى ىرشىپ ءتۇستى، مەنىڭ اتىمدى ۇمىتىپ قالدى: «ويباي، باۋىرىم، اياعىن قاراشى، اياعىنا قارا دەيىم» - دەپ، بەزەكتەپ جاتىر. كوزىمنىڭ قيىعى اياعىنا تۇسىپ كەتتى، كادىمگى دۇرىس اياق ەكەن. اياعىندا ارزان داماشنىي تاپىشكىسى بار، شاماسى مال اۋىلدىڭ قىزى. شوپىردىڭ سەنگەنى مەن، ول بەيشارا قايدان ءبىلسىن، قىزدىڭ اياعىنىڭ ورنىندا ەشكىنىڭ تۇقايى تۇرسا مەن سول بويدا ءبىرىنشى كەتەتىنىمدى.

قىز قىزعىنداۋ ەكەن، مىنا شوپىرگە نە بولعان دەپ ودان سايىن تىرق-تىرق كۇلەدى. ءسويتىپ تۇرعاندا الدىمىزعا «ۆاز-99» اۆتوكولىگى كەلىپ توقتادى دا 4 ەسىگى ايقارا اشىلىپ ىشىنەن دىڭگىتتەي 4 جىگىت ءتۇستى. قاۋمالاپ كەلىپ: «ماشيناداعى قىزدى تۇسىرىڭدەر» - دەدى. شوپىر ءدال سول مەزەتتە عانا ەسىن جيدى. ەلەس ەمەس، ءتۇس تە ەمەس ءوڭى. «قىزدارىڭا يە بولماي نەعىپ جۇرسىڭدەر، ءبىز زورلاپ مىنگىزىپ الدىق پا، الىپ كەت مىنا پريۆەدەنيالارىڭدى، و نەس ەي» - دەپ، شوپىر بۇلقان-تالقان بولىپ جاتىر. مەن ىشەك-سىلەم قاتقانشا كۇلدىم. قىزدى ءتۇسىرىپ الىپ كەتتى. شوپىردىڭ جۋىق ماڭدا كۇلەتىن ءتۇرى جوق. قورقىنىشى ءالى سەيىلمەگەن ءتارىزدى. جاڭاعى كەيىپكەرلەر جول بويىنداعى شايحانادا مەيرامداپ وتىرعان جاستار ەكەن عوي. ءبىر-بىرىمەن رەنجىسىپ وتىرعانى سەزگەن شايحانا يەسى ءىس ناسىرعا شاپپاي تۇرعاندا مەتوديكا بويىنشا توق بەرەتىن دۆيجوكتى ايىرىپ تاستاعان ەكەن.

جاڭاعى قىز جىگىتىنە رەنجىپ جولعا شىعىپ كەتكەن. بىزگە تاسقاراڭعى ايدالا بولعانىمەن ءبىزدىڭ جارىعىمىز ولارعا اپ-ايقىن كورىنىپ تۇر ەكەن عوي. توك كورىنبەگەسىن ءارى قورقىنىشتى اڭگىمە تىڭداپ كەلە جاتىرعاسىن شوپىربەك بۇل جەردە شايحانانىڭ بار ەكەنىن ۇمىتىپ كەتىپتى. ءاي، باسە دەپ قويادى. بارلىق نارسە ەندى تۇسىنىكتى بولدى. شوپىردىڭ ءتىلى 10 شاقىرىمداي جۇرگەننەن كەيىن عانا شىقتى. وعان دەيىن تاڭدايىن قاعىپ اراسىندا باسىن شايقاپ بەزەرىپ وتىردى. سوسىن جايمەن كۇلە باستادى. «سەنىڭ اڭگىمەڭە تۇزدىعىن قاراساڭشى» -دەپ قويادى. ءوزىنىڭ قاتتى قورقىپ كەتكەنىنە قاتتى ۇيالىپ: «كىشكەنە ىڭعايسىزدىق تانىتىپ قويعان جوقپىن با؟» - دەدى. قوي، جوق، وقاسى جوق دەپ قويام. ءسۇيتىپ وسى تاقىرىپتان اۋىتقىماعان كۇيدە اتىراۋدان دا ءبىر شىعىپپىز. اتىراۋعا 10 شاقىرىم جەتپەي بۇرىلامىن دەپ كەلە جاتىرعان باۋىرىم مەنى ۇيگە دەيىن جەتكىزىپ سالدى دا حوش ايتىستى. ءبىرازعا دەيىن ۇيقىم كەلمەي كۇلۋمەن بولدىم. «جۇرە بەرسەڭ كورە بەرەسىڭ» - دەگەندەي ومىردە نە كەزدەسپەيدى دەسەڭشى.

تۇرار شاپقارا

دەرەككوز: «نامىس» سايتى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى