قۇربان ايت: ەڭ ارزان قوي قاي وڭىردە

ايت نامازى استانا قالاسىندا تاڭعى 6.00-دە باستالادى. وزگە قالالار بويىنشا اقپاراتتى muftiyat.kz سايتىنان قاراپ الساڭىزدار بولادى.

«ەگەر ءبىر وتباسىنىڭ اسىراۋشىسى ەر ادام عانا بولسا، ونىڭ شالعان قۇرباندىعى تۇتاس وتباسىنىڭ اتىنان ەسەپتەلەدى. ال ەرىنەن بولەك ايەلىنىڭ دە تابىسى، كۇنكورىسىنەن تىس ارتىق مولشەردە دۇنيەسى بولسا، ول دا ءوز اتىنان قۇربان شالۋى ءتيىس. قۇربان شالۋعا نيەتتەنگەن كىسى مالدى ءوزى سويا الماسا، ارنايى قاساپشىنىڭ كومەگىنە جۇگىنۋىنە بولادى. قوي مەن ەشكى ءبىر ادامنىڭ اتىنان شالىنادى. ال، تۇيە مەن ءىرى قارا مال ءبىر ادامنىڭ اتىنان دا، جەتى ادامنىڭ اتىنان دا سويىلسا بولادى. ءبىراق جەتى ادامنان اسىپ كەتپەۋى ءتيىس»، - دەيدى باس ءمۇفتيدىڭ كەڭەسشىسى كەنجەتاي دۇيسەنباي.

استانادا قوي بىرنەشە جەردە ساتىلىپ جاتىر. دەنە- تۇرقىنا بايلانىستى توقتىلار 55 مىڭ تەڭگەدەن باستالسا، ءىرى قويدىڭ باعاسى 70-80 مىڭ تەڭگە شاماسىندا.

الماتىدا قوي باعاسى 35-70 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا ساۋدالانىپ جاتىر. توقتى 35 مىڭنان باستالادى، قوشقار باعاسى 65-70 مىڭ تەڭگە اراسىندا.

تۇركىستان وبلىسىندا قۇرباندىققا ارنالعان قويدىڭ ەڭ ارزانى 50 مىڭنان باستالىپ، 130 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. مالدىڭ ورتاشا باعاسى 75-80 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى.

ال شىمكەنتتە 40 مىڭ تەڭگەدەن باستالىپ، ءىرى قويدىڭ باعاسى 110 مىڭ تەڭگەگە دەيىن بارىپ جىعىلادى. قالاداعى ورتاشا باعا 60-70 مىڭ تەڭگە شاماسىندا.

اقتوبەدە توقتى باعاسى 45-50 مىڭ تەڭگەگە، قويدى 65-70 مىڭ تەڭگە، ءىرى قارانى 420-500 مىڭ تەڭگەگە الۋعا بولادى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قويدىڭ ورتاشا باعاسى 50 مىڭ تەڭگە. ىزدەگەن ادام 40 مىڭ تەڭگەگە دە تابادى. قۇربان ايت مەرەكەسىنە وراي سۇرانىستى پايدالانىپ، قويدى 80-90 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ جاتقاندار دا بار.

پاۆلودار وبلىسىندا قويدىڭ ورتاشا باعاسى 60 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى.

ال ورالدا قوي مالى 45 مىڭ مەن 75 مىڭ ارالىعىندا ساتىلىپ جاتىر.

اقمولا وبلىسىندا قۇرباندىققا شالىناتىن قويدى 35 مىڭنان 65 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ساتىپ الۋعا بولادى.

كوكشەتاۋدا قويدىڭ باعاسى ورتاشا 60-80 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. دەگەنمەن، ارىق، كىشىرەك توقتىلاردى 50 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ جاتقاندار دا بار. ال، سەمىز ءىرى قويلاردىڭ قۇنى 100 مىڭ تەڭگەگە جەتىپ قالادى. قۇرباندىققا ساتىپ العان مالدى «بيجان» ەت كومبيناتى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جانە «ا ز» مال بازارى اۋماعىندا شالۋعا بولادى. وندا قاساپشىلار 5-20 مىڭ تەڭگە شاماسىندا مال تۇرىنە بايلانىستى قىزمەت كورسەتەدى.

ۇلىتاۋدا دا، قاراعاندى وبلىسىندا دا توقتى 55-65 مىڭ تەڭگە شاماسىندا، ءىرى قوي 70-90 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا.

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا توقتى 35-45 مىڭ تەڭگەگە، قوي 55-70 مىڭ تەڭگەگە وتكىزىلىپ جاتىر.

قىزىلوردادا توقتىنى 35-45 مىڭ تەڭگەگە، قويدى 65-75 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الۋعا بولادى.

اتىراۋدا ەكى اپتا بۇرىن قويدىڭ ورتاشا باعاسى 55 مىڭ تەڭگە بولعان. قازىر ءىرى قويعا 130 مىڭ تەڭگەگە دەيىن سۇراپ جاتىر. مارقانىڭ باعاسى 55 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى. ال، سيىردىڭ باعاسى 200 مىڭنان 400 مىڭ تەڭگەگە جەتتى.

تارازدا توقتىلار 40 مىڭ تەڭگەدەن باستالسا، ىرىلەرى 55 مىڭ تەڭگەدەن ءوتىپ جاتىر. قوشقار باعاسى 70 مىڭ تەڭگەنىڭ شاماسىندا ەكەن.

شىعىس قازاقستان وبلىسىندا قويدىڭ ورتاشا باعاسى 50-70 مىڭ تەڭگە. سيىردىڭ باعاسى 300-400 مىڭ ارالىعىندا.

اباي وبلىسىندا قوي 60-70 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الۋعا بولادى. ءىرى قارا مالدىڭ باعاسى 200 مىڭنان باستالىپ 400 مىڭعا دەيىن بارادى.

قوستانايدا دەنە- تۇرقىنا بايلانىستى توقتالار 35 مىڭ تەڭدەن باستالسا، ءىرى قويدىڭ باعى 90-100 تەڭگەگە جەتكەن.

جەتىسۋ مەن الماتى وبلىستارىندا ءىرى قوي 60-80 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا، توقتىلار 50 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر.

قۇرباندىققا شالىناتىن مال قانداي بولۋى شارت؟

شاريعات ەرەجەسى بويىنشا، ۇرعاشى مال دا، ەركەك مال دا قۇرباندىققا جاراي بەرەدى.

الايدا قوي مەن ەشكىنىڭ ەركەگى، ال سيىردىڭ ۇرعاشىسى بولعان دۇرىسىراق. قوي مەن ەشكى ءبىر جاستان، سيىر - ەكى، تۇيە - بەس جاستان اسقان بولۋى كەرەك. دەگەنمەن، التى ايدان اسقان قوزى، ءيا بولماسا، توقتى ءىرى بولسا قۇرباندىققا شالۋعا رۇقسات. ونداي جاعداي قولى قىسقا، الەۋمەتتىك جاعدايى كوتەرمەيتىن ادامدارعا ءتان. التى ايلىق توقتىنىڭ قۇرباندىققا جارايتىنىن انىقتاۋدىڭ بىردەن- ءبىر جولى: دەنەسى ءبىر جاسقا تولعان قويدىڭ دەنەسىمەن تەڭ بولۋى كەرەك ەكەن. جاعدايى بارلار مۇمكىندىگىنشە ءبىر جاسار قوي نەمەسە ەشكىنى قۇرباندىققا شالعانى دۇرىسىراق دەلىنەدى. ال سيىر مەن تۇيەنى جەتى ادام بىرىگىپ، قۇرباندىققا شالسا دا بولادى. حانيفا مازھابىنا قاتىستى شاريعات ۇكىمدەرىن بايان ەتەتىن «ھيدايا»، «ءمۋحتاسارۇل- قۋدۋري»، «ءال- ءلۇبابۋ فيششارحيل- كيتاب» كىتاپتارىنا سايكەس، بويىندا تومەندەگىدەي كەمىستىگى بولعان مال قۇرباندىققا جارامايدى:

1. ەكى نەمەسە ءبىر كوزى سوقىر؛

2. وتە ارىق؛

3. سويىلاتىن جەرگە ءجۇرىپ بارا المايتىن دارەجەدە ارىق نەمەسە اقساق؛

4. قۇلاعى، قۇيرىعى نەمەسە باسقا مۇشەسىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىنەن كوبى جوق مال؛

5. جەلىنى كەسىلگەن (قوي مەن ەشكىدە ءبىر، سيىردا ەكى جەلىنى كەسىلگەن بولسا)؛

6. ءدارى اسەرىمەن جەلىنى تارتىلعان؛

7. ءناجىس ازىقپەن قورەكتەنىپ، كوپ ۋاقىتتان بەرى تازا نارسەمەن باعىلماعان؛

8. مۇرنى كەسىلگەن؛

9. ءتىسى جوق؛

10. اۋرۋ مال.

ال اتالعان كەمشىلىكتەر مالدى ساتىپ العاننان كەيىن پايدا بولسا، قايتادان قۇرباندىققا جارايتىن مالدى ساتىپ الۋ قاجەت. ءبىراق كەدەي ادامنىڭ قۇربانىندا ءبىر كەمشىلىك شىقسا، سول مالدى شالا بەرەدى. سەبەبى كەدەي ادامنىڭ شالعان قۇرباندىعى - ءناپىل قۇربان. ءناپىل عيباداتتا كەشىرىم بار. بۇدان بولەك، ءمۇيىزسىز، ءمۇيىزى سىنعان جانە اقتالانعان مال قۇرباندىققا جارايدى. ال جەلىنى تارتىلعان كارى مال مەن ەمىزۋلى ءتولى بار مالدى قۇربان ەتۋ ماكرۇھ. قۇرباندىققا شالىناتىن وگىزگە ءمىنۋ نەمەسە وعان سوقا جەگىپ جەر جىرتۋ ماكرۋھ بولادى. مالدى العاندا ساۋدالاسۋعا رۇقسات بار. ەڭ باستىسى، قۇرباندىقتىڭ كەم- كەتىگى بولماۋى شارت.

قۇرباندىقتىڭ ەتىن تولىعىمەن ۇيدە قالدىرۋعا بولا ما؟

باي بولسىن، كەدەي بولسىن قۇربان ايتتا شالعان قۇرباندىعىنىڭ ەتىن جەۋىنە بولادى. قۇرباندىققا شالىنعان مالدىڭ ەتىن ءۇش بولىككە ءبولىپ تاراتۋ - مۇستاحاب. ءبىر بولىگى - تۋعان- تۋىس، كورشىلەرىنە، ولار باي بولسا دا سىيعا تارتىلادى، ەكىنشى بولىگى - كەدەي جانە مۇقتاج ادامدارعا، ءۇشىنشى بولىگى - ءوزىنىڭ وتباسىنا، بالا- شاعاسىنا تيەسىلى. ءبىراق شالىنعان مالدىڭ ەتىن تۇگەلدەي كەدەي- مۇقتاجدارعا تاراتۋعا دا بولادى. ەگەر قۇرباندىق شالعان ادام اسا داۋلەتتى بولماسا جانە جانۇياسىندا ادام سانى كوپ بولسا، وندا قۇرباندىقتىڭ ەتىن تۇگەلدەي ءوزىنىڭ وتباسىندا دا قالدىرا الادى.

قارىز الىپ قۇربان شالۋ مىندەت ەمەس. ويتكەنى، قۇربان شالۋ ءۇشىن ادامنىڭ جاعدايى بولۋى كەرەك. مۇمكىندىگى بار ادام قۇربان شالۋ كەرەك، ال جاعدايى بولماسا قارىزدانىپ قۇربان شالۋدىڭ قاجەتى جوق. الايدا قۇربان شالۋدىڭ ساۋابىنان قۇر قالمايىن، مەن دە قۇربان شالايىن دەگەن ماقساتتا قارىز السا، ول بولادى. ءبىراق، شاماسىنا قاراۋ كەرەك.

قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ۋاعىز- ناسيحات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى باتىرجان مانسۇروۆتىڭ ايتۋىنشا، قۇربان ايتتا مۇقتاج جاندار قۇرباندىققا شالىنعان مال ەتىن الۋ ءۇشىن ونلاين تۇردە ءوتىنىش بەرە الادى.

«قۇربان ايت مەرەكەسىنە وراي قۇربان شالۋ راسىمدەرىن وتكىزۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ باسقارما «QURBAN-2023» جوباسى ازىرلەندى. «QURBAN-2023» جوباسى ونلاين جانە وفلاين فورماتتا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. رەسپۋبليكا بويىنشا وكىلدىكتەردە قۇربان شالۋ راسىمدەرى ونلاين جانە وفلاين فورماتتا دا وتكىزىلۋدە. ال، مەدرەسەلەر مەن قايىرىمدىلىق مەكەمەلەر قۇربان شالۋ بويىنشا تاپسىرىستاردى جانە قۇرباندىق ەتىن تەك وفلاين فورماتتا قابىلداۋدا، - دەدى باتىرجان مانسۇروۆ.

سونداي- اق، ءدىني باسقارما وكىلى قۇربان ايتتا ونلاين فورماتتا قۇربان شالۋ جانە ونى مۇقتاجدارعا تاراتۋ راسىمدەرىن ءتۇسىندىرىپ ءوتتى.

«QURBAN-2023» جوباسى اياسىندا ونلاين فورماتتا قۇربان شالۋ راسىمدەرىن وتكىزۋ جانە ونى مۇقتاجدارعا تاراتۋ ءۇشىن 2023 -جىلى16 ماۋسىمنان باستاپ www.qurban2023.kz سايتى ىسكە قوسىلدى. اتالعان سايتقا قۇربان شالۋ ءۇشىن تاپسىرىس بەرۋشى ءتيىستى ءوتىنىش قالدىرا الادى. ول ءۇشىن سايتقا كىرىپ، كورسەتىلگەن نۇسقاۋلىقتاردى ورىنداۋ قاجەت. قۇرباندىق شالىنعاندىعى تۋرالى ەسەپ ۆيدەو رەتىندە تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ Whats App نومىرىنە جولداناتىن بولادى. سونداي- اق، سايتقا مۇقتاج جاندار دا تىركەلىپ، شالىنعان قۇرباندىق ەتىن الۋ ءۇشىن ونلاين تۇردە ءوتىنىش تولتىرا الادى. ناتيجەسىندە شالىنعان قۇرباندىق ەتىن ەرىكتىلەر ءوتىنىش قالدىرعان مۇقتاج جاننىڭ سايتتا كورسەتكەن مەكەنجايىنا جەتكىزىپ بەرەدى»، - دەيدى ول.

اۆتور:

رۋسلان عابباسوۆ

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى