الماتى دارىگەرلەرى ءۇندى ادىسىمەن الاپەس دەرتىن ەمدەدى
ۆيتيليگو ناۋقاستارىن ەمدەۋدە پاتسيەنتتىڭ ساۋ تەرىسىن ترانسپلانتاتتاۋعا نەگىزدەلگەن مۇنداي وپەراتسيا بۇگىندە الەمدەگى ەڭ ءتيىمدى بولىپ سانالادى. ونىڭ كومەگىمەن ناتيجەلەر تەرى قۇرىلىمىنىڭ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى ايتارلىقتاي تومەن قول مەن اياقتان باسقا، % 85- دان % 100- عا دەيىن رەپيگمەنتاتسياعا (ۆيتيليگو وشاعىنىڭ جابىلۋى) قول جەتكىزۋگە بولادى.
العاش رەت وسىرىلمەگەن ەپيدەرمالدىق جاسۋشالاردى ترانسپلانتاتتاۋ وپەراتسياسى قازاقستاندا سەگىز جىل بۇرىن شىمكەنت قالاسىندا دۇنيەجۇزىلىك ۆيتيليگو قورىنىڭ دەلدالدىعىمەن ءۇندىستاننان كەلگەن مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور داۆيندەر پارسادتىڭ قاتىسۋىمەن جۇرگىزىلدى. 2015 -جىلى قازاقستاندىق دارىگەرلەر توبى ءۇندىستاندا وقۋدان ءوتتى. سودان بەرى ەلدەگى «ءۇندى ءادىسى» تەك قىزمەتكە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ترانسپلانتاتتاۋ كەزىندە تەرى جاسۋشالارىنىڭ جاقسى ومىرشەڭدىگىنە ىقپال ەتەتىن ترانسپلانتاتتاۋدىڭ جەكە كەزەڭدەرىن جەتىلدىردى. ت م د ەلدەرىنەن مۇنداي وپەراتسيانى تەك الماتى مەن تاشكەنت دارىگەرلەرى جۇرگىزەدى.
قازاقستاندىق دارىگەرلەردىڭ پىكىرىنشە، اۋرۋدى ەمدەۋدىڭ حيرۋرگيالىق ادىستەرى ۆيتيليگونىڭ سەگمەنتتىك تۇرىندە ءتيىمدى (اق داقتار دەنەنىڭ ءبىر جاعىندا ورنالاسقان كەزدە). بۇل جاعدايدا ەمدەۋ ناتيجەلەرى ماڭگى قالادى. سەگمەنتتىك فورماداعى رەميسسيا جەتى جىل، بۇل الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس كەلەدى. سونداي- اق، حيرۋرگيا فوتوتەراپيامەن ەمدەۋدەن كەيىنگى ناتيجەلەرى ءتيىمدى وزگەرىستەرگە اكەلمەگەن پاتسيەنتتەر ءۇشىن قولايلى. وپەراتسياعا قويىلاتىن ماڭىزدى تالاپتاردىڭ ءبىرى - ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ءورشۋدىڭ بولماۋى.
بۇگىندە وتاندىق دارىگەرلەر 133 ترانسپلانتاتتاۋ جاسادى. سەرپىندى ناتيجە بەتتە % 100- عا دەيىن رەپيگمەنتاتسيانىڭ بولۋى. سوڭعى جىلدارى حيرۋرگيالىق ءادىستى قولدانا وتىرىپ، قولدارداعى وشاقتىڭ % 35-40 جابىلۋىنا قول جەتكىزىلدى. قازىر دارىگەرلەر بۇل ناتيجەلەردى جاقسارتۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرۋدا.
الەمدىك تاجىريبە ۆيتيليگومەن ەمدەۋدەن كەيىنگى رەميسسيانىڭ ورتاشا ۇزاقتىعى ورتا ەسەپپەن ءتورت جىل ەكەنىن كورسەتەدى. قازاقستاندا العاش رەت كەشەندى ەمدەۋدەن كەيىن رەميسسيانىڭ كلينيكالىق جاعدايى تىركەلدى - 14 جىل.
دارىگەرلەر شەتەلدىك ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ينديكاتيۆتى وپەراتسيا جاساعان پاتسيەنت 25 جاستا. اق داقتار ءبىر جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن ماڭدايى مەن يەگىندە پايدا بولدى. دارىگەرلەر قوس سەگمەنتتى ۆيتيليگو دەگەن دياگنوز قويدى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە فوتوتەراپيانىڭ كومەگىمەن پروگرەسسيا مەن رەپيگمەنتاتسيانى تەك % 15 توقتاتۋعا قول جەتكىزىلدى. تومەن ناتيجە اۋرۋدىڭ بۇل ءتۇرى فوتوتەراپيا ادىسىمەن جاقسى ەمدەلمەگەندىگىمەن بايلانىستى، ءبىراق ۆيتيليگونى توقتاتادى. سەگمەنتتىك ۆيتيليگو- حيرۋرگيالىق ەمدەۋدىڭ نەگىزگى كورسەتكىشى. دارىگەرلەر ءبىر جىل بويى اق داقتاردىڭ وسپەۋىنە بايلانىستى ءبىر جارىم ساعاتقا سوزىلعان وسىرىلمەگەن ەپيدەرميس جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتتاۋ وپەراتسياسى فوكۋستىڭ ەڭ جوعارى جابىلۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدى.
كورمەلىك وپەراتسيانى تاجىريبەلى دارىگەرلەر دەرماتو- كوسمەتولوگ، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، دۇنيەجۇزىلىك ۆيتيليگو-2023 كۇنىنىڭ پرەزيدەنتى ا. ك. ابدراحمانوۆا جانە دەرماتولوگ ا. ا. قاسىمحانوۆا جۇرگىزدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ماۋسىم ايىن ۆيتيليگو تۋرالى حاباردار ەتۋ ايى دەپ جاريالادى. ماۋسىم ايىندا قازاق دەرماتولوگيا جانە ينفەكتسيالىق اۋرۋلار عىلىمي ورتالىعى مەن الماتى قالاسىنىڭ ۆيتيليگو جانە تەرى ساۋلىعى ورتالىعى ءتۇرلى ءىس- شارالار وتكىزەدى. العاش رەت قازاقستاننىڭ الماتى قالاسى 13- دۇنيەجۇزىلىك ۆيتيليگو كۇنىنىڭ حالىقارالىق شتاب- پاتەرى بولىپ تاڭدالدى.
ۆيتيليگو بەت تەرىسىن جانە دەنەنى داقتارمەن اعارتادى. بۇل بولجانبايتىن، سوزىلمالى، ينفەكتسيالىق ەمەس، اۋتويممۋندىق تەرى اۋرۋى، ول ءاربىر ءجۇز ادامنىڭ بىرەۋىنە ءارتۇرلى دارەجەدە اسەر ەتەدى. ۆيتيليگو ولىمگە اكەلمەيدى جانە ەشقانداي ورگانيكالىق زيان كەلتىرمەيدى، ءبىراق كەيدە ناۋقاس ادامنىڭ جانە ونىڭ وتباسىنىڭ الەۋمەتتىك ومىرىنە قاتتى اسەر ەتەدى. اۋرۋ كەز- كەلگەن جاستاعى كەز- كەلگەن ادامعا اسەر ەتۋى مۇمكىن، ءبىراق ادەتتە بۇل جاعداي جيىرما جاسقا دەيىن داميدى، ياعني كوپتەگەن بالالار ۆيتيليگومەن ءومىر سۇرەدى.
ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قازاقستاندىق دەرماتولوگيالىق مەكەمەلەرگە ۆيتيليگو پروبلەمالارىمەن 15 مىڭنان استام پاتسيەنت جۇگىندى. بۇل كورسەتكىش 2-3 ەسە جوعارى بولۋى مۇمكىن، ويتكەنى كوپتەگەن دارىگەرلەر مەن پاتسيەنتتەر ۆيتيليگونى ەمدەۋدىڭ ىقتيمال ادىستەرى تۋرالى حاباردار ەمەس. كوبىسى ۇيالشاقتىققا، كوپشىلىك الدىندا ايىپتاۋعا جانە ستيگماعا بايلانىستى اۋرۋدى جاسىرۋدى ءجون كورەدى جانە دارىگەرگە بارمايدى، بۇل ەمدەۋ ءۇشىن ۇلكەن كەدەرگى بولىپ تابىلادى.
