الداعى بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ زەينەتاقى جۇيەسىندە قانداي وزگەرىستەر بولادى
ق ر الەۋمەتتىك كودەكسىندە زەينەتاقى جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان ءبىرقاتار شارالار كوزدەلگەن.
بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا كوپدەڭگەيلى زەينەتاقى جۇيەسى قالىپتاسىپ، جۇمىس ىستەيدى.
وعان بازالىق جانە ىنتىماقتى زەينەتاقى، سونداي-اق ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان زەينەتاقى تولەمى كىرەدى.
سوڭعىسى، وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى جيناعى ەسەبىنەن قالىپتاسادى.
سونىمەن بىرگە، ىنتىماقتى زەينەتاقى جۇيەسى بىرتىندەپ قىسقارىپ جاتىر. ويتكەنى ونى تاعايىنداۋ كەزىندە تەك 1998-جىلدىڭ 1- قاڭتارىنا دەيىن، ياعني جيناقتاۋشى جۇيە ەنگىزىلگەنگە دەيىنگى ەڭبەك ءوتىلى ەسكەرىلەدى.
2023-جىلعى 1- قاڭتاردان باستاپ الەۋمەتتىك كودەكستە كوزدەلگەن زەينەتاقى جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالاردىڭ جاڭا پاكەتى ىسكە اسىپ جاتىر.
ونى ىسكە اسىرۋ زەينەتاقى جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ازاماتتاردى زەينەتاقىلاردىڭ سايكەس مولشەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بىرىنشىدەن، 2023-2027-جىلدار كەزەڭىندە ەڭ تومەنگى بازالىق زەينەتاقى مولشەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن 54-تەن 70 پايىزعا دەيىن، جوعارى مولشەرىنە دەيىن، ياعني ەڭ تومەنگى كۇنكورىس شاماسىنان 100 دەن 120 پايىز دەڭگەيىنە جەتكىزۋ كوزدەلگەن.
وسى كەزەڭدە بازالىق زەينەتاقى مولشەرى ورتا ەسەپپەن 51 پايىزعا دەيىن كوتەرىلەدى.
بۇل رەتتە بازالىق زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مولشەرىنىڭ جىل سايىنعى ءوسۋى شامامەن 13 پايىزدى قۇرايتىن بولادى.
بۇل قازاقستاننىڭ بارلىق 2,2 ميلليون زەينەتكەرىنە اسەر ەتەدى.
ەكىنشىدەن، 2023-جىلعى 1- قاڭتاردان باستاپ زەينەتكەرلىككە شىعاتىن ازاماتتار ءۇشىن ىنتىماقتى زەينەتاقىنى ەسەپتەۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن ەڭ جوعارى تابىس مولشەرى 46 دان 55 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن ۇلعايتىلدى.
وسى شارالاردى ىسكە اسىرۋ 2025-جىلعا قاراي ءۇش جىل ىشىندە جيىنتىق زەينەتاقىنى ورتا ەسەپپەن 27 پايىزعا - 109-دان 138 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونداي-اق، بۇل جيىنتىق زەينەتاقىداعى مەملەكەتتىك تولەمدەردىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ ارتۋىنا اكەلەدى.
ق ر زەينەتاقى جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋدىڭ 2030-جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنا سايكەس بازالىق زەينەتاقى مولشەرى جىل سايىن ينفلياتسيا دەڭگەيىنە، ال ىنتىماقتى زەينەتاقى مولشەرى ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن 2 پايىزعا و ز ا يندەكستەلەتىنىن ەسكە سالۋ قاجەت.
جىل سايىنعى ءوسىمدى ەسكەرە وتىرىپ، جيىنتىق زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مولشەرى 120,7 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى (بازالىق - 37862 تەڭگە، ورتاق - 82881 تەڭگە).
ۇشىنشىدەن، زەينەتاقى مولشەرىن ارتتىرۋعا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى ەسەبىنەن قىزمەتكەردىڭ پايداسىنا شارتتى- جيناقتاۋشى زەينەتاقى كومپونەنتىن ەنگىزۋ دە ىقپال ەتەتىن بولادى.
ج م ز ج 2024-جىلعى 1,5 پايىزدان 2027-جىلعا قاراي 5 پايىزعا دەيىن بەس جىل ىشىندە كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلەدى.
بۇل شارا قازاقستاندىقتاردىڭ جاس بۋىنىن زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان، ولاردىڭ زەينەتاقى مولشەرى ولاردىڭ زەينەتاقى اۋدارىمدارىنا تىكەلەي بايلانىستى بولادى.
ولاردىڭ زەينەتاقىسى ءۇش كومپونەنتتەن قۇرالادى: مەملەكەتتەن بازالىق زەينەتاقى تولەمى، جيناقتاۋشى - ءوز اۋدارىمدارى ەسەبىنەن جانە شارتتى- جيناقتاۋشى - جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جارنالارى ەسەبىنەن.
وسىلايشا، قازىرگى جاس ۇرپاقتى زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋعا مەملەكەت، جۇمىس بەرۋشى جانە قىزمەتكەردىڭ ءوزى جاۋاپتى بولادى.
بۇل - الەمدىك تاجىريبە جانە سونىمەن بىرگە ءاربىر جۇمىس بەرۋشىنىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى.
سونداي-اق، الەۋمەتتىك كودەكستىڭ نوۆەللالارىنىڭ ءبىرى ب ج ز ق سالىمشىسىنىڭ ءوزىنىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ 50 پايىزىن ءوزىنىڭ دەربەس تاڭداۋى بويىنشا جەكە باسقارۋشى ينۆەستيتسيالىق كومپانيالارعا بەرۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ بولىپ تابىلادى.
بۇل ازاماتتارعا زەينەتاقى اكتيۆتەرىن باسقارۋعا قاتىسۋعا، وزدەرىنىڭ زەينەتاقى جوسپارىن قۇرۋعا، جيناقتارىن ينۆەستيتسيالاۋدىڭ بالاما ساياساتىن تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇدان باسقا، الەۋمەتتىك كودەكس شەڭبەرىندە 2023-جىلعى 1- شىلدەدەن باستاپ ب ج ز ق- دا زەينەتاقى جيناعى بار ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى بويىنشا زەينەتكەرلەرگە تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋعا نەمەسە ەمدەلۋگە اقى تولەۋگە وزدەرىنىڭ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بارلىق سوماسىن پايدالانۋعا قۇقىق بەرىلەدى.
بۇل قۇقىقتى جالپى سوماسى 120 ميلليارد تەڭگەگە 75 مىڭعا جۋىق ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى ءۇشىن زەينەتكە شىققاندار پايدالانا الادى.
جالپى، قابىلدانىپ جاتقان شارالار ەلىمىزدىڭ قازىرگى عانا ەمەس، بولاشاق زەينەتكەرلەرىن دە زەينەتاقىنىڭ سايكەس مولشەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
