دارىگەردىڭ بۇكىل عۇمىرى - ادام ءومىرى ءۇشىن كۇرەسپەن وتەدى - گينەكولوگ گۇلبارام باشاروۆا
ويتكەنى، بۇل سالادا جۇمىس ىستەيتىندەر ادامنىڭ ءومىرى ءۇشىن كۇرەسەدى، كۇردەلى وتالار جاسايدى. گۇلبارام باشاروۆا ءومىرىنىڭ 20 جىلىن اكۋشەرلىك جانە گينەكولوگياعا ارناپ كەلەدى.
مامان كوپتەگەن جىلدار بويى قانشاما نارەستەنىڭ امان-ەسەن دۇنيەگە كەلۋىنە ىقپال ەتتى. ال قازىر قر پرەزيدەنتى ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعى اۋرۋحاناسىندا گينەكولوگياداعى شۇعىل پاتولوگيا بويىنشا وتا جاسايدى. 25 جىلدىق جۇمىس ءوتىلى بار دارىگەر قازاقپارات تىلشىسىمەن اڭگىمە بارىسىندا دارىگەردىڭ جۇمىسى ءومىر بويى كۇرەستەن تۇراتىنىن ايتتى.
اكۋشەرلىك جانە گينەكولوگيا بويىنشا وقىتۋشى سالاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى وياتتى.
گۇلبارام باشاروۆا اقتوبە مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىندا وقىعان. وسىدان كەيىن ينتەرناتۋرانى ءبىتىردى. 1994 -جىلدان باستاپ پەرزەنتحانادا جەدەل جاردەم دارىگەرى بولىپ جۇمىس ىستەي باستادى.
«مەديتسيناعا سانالى تۇردە كەلدىم. ءتورتىنشى كۋرستا اكۋشەرلىك جانە گينەكولوگيانى جاقسى جاعىنان كورسەتكەن وقىتۋشى بولدى. ءبارىمىز وسى سالانى ۇناتىپ قالدىق، بۇكىل توپ بولىپ تاڭدادىق. بىزگە ءىس- شارالار وتە ۇنادى، ويتكەنى وقىتۋشى ءبارىن وتە جاقسى تۇسىندىرەتىن. سودان مەن اكۋشەر- گينەكولوگ بولعىم كەلدى. ءسىز تەك ءبىر جۇكتى ايەلگە كومەكتەسىپ قانا قويمايسىز. ول ساعان جالعىز كەلەدى، ال سەنەن قولىندا سابيمەن كەتەدى - ەكى ادام باقىتتى»، - دەپ ءبولىستى دارىگەر.
ايەلدىڭ ايقايلاعانىنا قاراپ ونىڭ قاشان بوساناتىنىن انىقتايتىن
ونىڭ ايتۋىنشا، ءسابيدىڭ انا قۇرساعىنان شىققان كەزدە جىلاعانىن ەستىگەندەگى سەزىمدى سيپاتتاۋ مۇمكىن ەمەس.
«ءار ماماندىقتىڭ ءوز قيىندىعى بار. اكۋشەرلىك- گينەكولوگيادا ءسىز ءبىر ادامنىڭ ومىرىنە عانا ەمەس، ەكى ومىرگە جاۋاپتىسىز. سوندىقتان وتە قيىن. تولعاق كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەلۋى مۇمكىن جانە ول كۇنى بويى بولاتىن پروتسەسس. ءتىپتى ايقايى ارقىلى ايەلدەردىڭ قاشان بوساناتىنىن انىقتاي الاتىن. بۇل وتە قيىن، ويتكەنى جۇكتىلىك كەزىندە قان كەتۋى، بالالىق شاقتا جاراقات الۋ قاۋپى وتە جوعارى. جۇكتىلىك كەزىندە جۇيەنىڭ تولىق كواگۋلياتسياسى بۇزىلادى. ءار ماماندىقتىڭ وزىندىك نيۋانستارى بار. دەگەنمەن اكۋشەرلىك پەن گينەكولوگيا ولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ قيىنى شىعار»، - دەدى دارىگەر-گينەكولوگ.
پەرزەنتحانادا ۇزاق جىلدار جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن گۇلبارام باشاروۆا استاناعا كوشىپ كەلدى. انا مەن بالا ينستيتۋتىنىڭ فيليالىندا جۇمىس ىستەي باستادى.
«2002 -جىلى ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينا ورتالىعى اشىلدى، ونىڭ ىشىندە گينەكولوگيا ءبولىمى بولدى. سول جەردە گينەكولوگ بولىپ جۇمىس ىستەدىم. جۇمىس ىستەپ ءجۇرىپ رەسەي، يزرايلدە ءبىلىم الدىم. وسىلايشا بىرتىندەپ لاپاروسكوپيالىق ادىسپەن وپەراتسيا جاساي باستاپ، ايەلدەرگە كومەكتەستىك. لاپاروسكوپيانىڭ ارتىق تۇستارىن بايقادىق. ال 2015 -جىلدان باستاپ پرەزيدەنت ىستەرى باسقارماسىنىڭ اۋرۋحاناسىندا جۇمىس ىستەيمىن. مۇندا بۇكىل قازاقستاننان كەلەتىن پاتسيەنتتەرگە گينەكولوگيالىق قىزمەتتەردىڭ بارلىق سپەكترى كورسەتىلەدى. بىزگە كەلگەن كليەنتتەردەن باس تارتپايمىز، پاتسيەنتتەر اۋىر پاتولوگيامەن كەلىپ جاتادى»، - دەيدى مامان.
2018 -جىلدان باستاپ ق ر پرەزيدەنتى ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ اۋرۋحاناسى پاتسيەنتتەرگە روبوت ارقىلى كومەك كورسەتەدى، ياعني روبوتتىڭ كومەگىمەن وتالار جاسايدى.
«بەس جىلدىڭ ىشىندە ءبىز 300 دەن استام وپەراتسيا جاسادىق. بىزدە يتاليالىق روبوت بار. ءبىز ميلاندا حيرۋرگتارمەن، ۋرولوگتارمەن، وپەراتسيالىق مەدبيكەلەرمەن بىرگە وقىدىق. الدىمەن ولار ترەناجەرلاردا، روبوتتا وقىدىق، سودان كەيىن جانۋارلارعا وتا جاساۋدى ۇيرەندىك. ول ءۇشىن ارنايى زەرتحانا بار. 2022 -جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ بىزدە گينەكولوگيا ءبولىمى اشىلدى. مەن سول فيليالدىڭ جەتەكشىسىمىن. بىزدە ءبىلىم- بىلىكتىلىگىن كوتەرگەن وزىق دارىگەرلەر بار. «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا ا ق ش-تا وقىعان دارىگەر بار. ءبىزدىڭ ماماندار جاقىن جانە الىس شەت ەلدەردە دە ءبىلىم العان. ولاردىڭ بارلىعى ءوز جۇمىسىن جاقسى كورەدى. ولار بەلگىلى ءبىر دەڭگەيگە جەتۋدى قالايدى، ءبىزدىڭ ۇجىم كەرەمەت»، - دەپ ءبولىستى گۇلبارام باشاروۆا.
ءوزىن قۇرمەتتەيتىن دارىگەر ەشقاشان جوعارى دەڭگەيگە جەتكەنى تۋرالى ايتپايدى
دارىگەرلەر ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى كۇردەلى وتالاردى جاسايدى. ءاربىر جاڭا وپەراتسيا - تاجىريبە مەن ءبىلىم. سوندىقتان دارىگەرلەر ءساتتى جاسالعان وپەراتسيالار تۋرالى جاريا ەتە بەرمەيدى، ءبىراق ساباق الادى.
«ءبىز نەگىزىنەن جاتىر ميومالارىنا، ۇلكەن ميومالارعا وتا جاسايمىز. كەيدە اۋرۋحانالاردا مۇنداي جاعدايلاردا وتا جاساۋدان باس تارتادى. ءبىز بۇگىندە گينەكولوگيادا بار وپەراتسيالاردىڭ بارلىق سپەكترىن جاسايمىز. ارينە كاسىبي تۇردە. بەلگىلى ءبىر بيىكتەرگە جەتسەك تە، ءومىر بويى ۇيرەنەمىز. ۇنەمى تاعىلىمدامادان ءوتىپ، شەبەرلىگىمىزدى شىڭداي تۇسەمىز. ءوزىن-ءوزى قۇرمەتتەيتىن دارىگەر مەن مۇنداي بيىكتەرگە جەتتىم دەپ ەشقاشان ماقتانبايدى. ءبىز ۇنەمى ۇيرەنۋ ۇستىندەمىز»، - دەدى گ. باشاروۆا.
اڭگىمە بارىسىندا مامان قانداي كۇردەلى وپەراتسيا جاساعانى تۋرالى ايتىپ بەردى.
«2015 -جىلى مەن ۇلكەن جاتىر ميوماسى بار ايەلگە وتا جاسادىم. وتا جاساۋدا ءتىپتى كىشى جامباسقا ەنە المادىق. حيرۋرگتاردى كومەككە شاقىرۋعا تۋرا كەلدى، سودان كەيىن عانا ءبىز ءوز ىسىمىزگە كىرىستىك. ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدا ەڭ باستىسى امبيتسيا بولماۋى كەرەك. ءسىز ءوز كۇشىڭىزدى ەسەپتەۋىڭىز كەرەك. ەگەر ءسىز «مەن ءبارىن ءوزىم جاسايمىن» دەسەڭىز، ناۋقاسقا زيان تيگىزۋىڭىز مۇمكىن. سوندىقتان شەتەلدىك مامانداردى ۋاقىتىندا شاقىرۋ كەرەك. بىزدە 5-6 ساعات بويى جاسايتىن كۇردەلى وتالار بولادى»، - دەيدى دارىگەر- گينەكولوگ.
دارىگەردىڭ بۇكىل ءومىرى - ادام ءومىرى ءۇشىن كۇرەس
وپەراتسيا الدىندا، ادەتتە، دارىگەرلەر پاتسيەنتپەن تانىسادى، قوسىمشا زەرتتەۋ ادىستەرىن جۇرگىزەدى.
«ءسىز ول جەردە ناۋقاسپەن تانىسىپ، نە ىستەۋ كەرەكتىگىن بىلەسىز. مەن 20 جىلدان بەرى دارىگەر بولىپ جۇمىس ىستەيمىن. ءار وپەراتسيا الدىندا مىندەتتى تۇردە «بيسميللا» دەپ ايتاسىز. وسى ۋاقىت ىشىندە مەديتسينا سالاسىنان كەتۋ تۋرالى وي بولعان جوق. مەن دارىگەر بولعانىمدى، ادامدارعا كومەكتەسكەنىمدى ماقتان تۇتامىن. دارىگەردىڭ بۇكىل ءومىرى - ادام ءومىرى ءۇشىن كۇرەس، ءبىلىم - بىلىك ءۇشىن كۇرەس»، - دەپ ءبولىستى گۇلبارام باشاروۆا.
ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ جولىن ونىڭ ۇلى جالعاستىرعان، ءبىراق ونىڭ ايتۋىنشا گۇلبارام باشاروۆا بالالارىنىڭ ماماندىق تاڭداۋىندا قىسىم جاساماعان.
«مەن ءومىردى جاقسى كورەمىن، ادامدارعا ساپالى ءومىر سىيلاعاندى ۇناتامىن. مەنىڭ ۇلىم دا مەديتسينانى تاڭدادى. شۇعىل شاقىرتۋ بولعاندا مەنىمەن جۇرەتىن. ءبىراق ۇلىم مەديتسينانى تاڭدايدى دەپ ويلامادىم. مەنىڭ ويىمشا، ول جاقسى دارىگەر»، - دەدى ول.
ماماندىق تاڭداۋدا بەدەلىنە قاراپ ەمەس، جۇرەكتىڭ قالاۋىن تىڭداۋ كەرەك
سۇحبات سوڭىندا گۇلبارام باشاروۆا مەديتسينا ماماندىعىن تاڭداعان جاس دارىگەرلەر مەن ستۋدەنتتەرگە كەڭەس بەردى.
«مەديتسيناعا بارۋدان قورقۋدىڭ قاجەتى جوق. مەن بۇل سالاعا جۇرەگىمنىڭ قالاۋىمەن كەلدىم. ماماندىقتى بەدەلىنە قاراپ تاڭداۋدىڭ قاجەتى جوق. جۇرەك قالاعان ماماندىقتى تاڭداۋ قاجەت، جۇمىسىڭىز سىزگە ۇناۋى كەرەك. مەن 90-شى جىلدارى ءبىتىردىم. مەنىڭ كوپتەگەن كۋرستاستارىم مەديتسينادان باس تارتتى. دارىگەر بولعىسى كەلمەگەندىكتەن ەمەس، وتباسىن اسىراۋ كەرەك بولدى. بىزگە التى اي بويى جالاقى تولەنبەدى، ءيا ونداي كەزدەر بولدى»، - دەپ ءبولىستى ول.
ەگەر مەديتسينادا بىردەڭەنى بىلمەسەڭىز، ءسىزدى ايىپتامايدى.
«مەن قايدا باراتىنىمدى دا بىلمەيمىن. مەن ناۋقاستاردى ەمدەۋدەن باسقا ەشتەڭە ىستەي المايمىن. ينستيتۋتتى بىتىرگەن كەزدە مەن ءوزىمدى ەشقاشان ادامعا وتا جاساي المايتىنداي سەزىندىم. ءبىراق، كوز قورقاق، قول باتىر. ءسىز ۇنەمى ۇيرەنۋىڭىز كەرەك، ەگەر ءسىز بىردەڭە بىلمەسەڭىز، سۇراۋدان ەشقاشان تارتىنباڭىز. مەديتسينا - بۇل ماماندىق، ەگەر ءسىز بىردەڭە بىلمەسەڭىز، ايىپتامايدى. مەديتسينادا مەيىرىمدى ادامدار جۇمىس ىستەيدى، ولار ءاردايىم كەڭەس بەرەدى، ۇيرەتەدى. ەڭ باستىسى - تۇيىق بولىپ قالماۋ، ۇلكەندەردەن ۇيالماي سۇراۋ»، - دەپ تولىقتىردى ق ر پ ءى ب ب م و گينەكولوگ-دارىگەرى گۇلبارام باشاروۆا.
اۆتور:
داۋلەت ىزتىلەۋ
