بەلگىلى سىبىزعىشى كالەك قۇماقاي ۇلى دۇنيەدەن وزدى
مارقۇمدى جەرلەۋ ءراسىمى بۇگىن ساعات 10.00-دە شىعىس قازاقستان وبلىسى ۇلان اۋدانى باياش وتەپوۆ اۋىلىندا وتەدى.
قازاقتىڭ سىبىزعى ونەرىن موڭعوليا قازاقتارىنىڭ ورتاسىنان تاۋەلسىز قازاقستانعا ساف كۇيىندە تابىستاعان ايتۋلى كۇيشىنىڭ قازاق ونەرىندەگى ورنى تۋرالى ايگىلى سىبىزعىشى، مارقۇمنىڭ شاكىرتى تالعات مۇقىش مازمۇندى ەستەلىك جاريالادى.
«قازاق كۇي ونەرىنىڭ تاۋ تۇلعاسى، ءدۇلدۇل سىبىزعىشى كالەك قۇماقاي ۇلى 93 جاسقا قاراعان شاعىندا ومىردەن وزدى. قازاق ونەرىنىڭ سوڭعى الىپتارىنىڭ بىرەگەيى كالەك قۇماقاي ۇلىنىڭ اۋلەتىندە سىبىزعىشىلىق ءداستۇر جەتى اتادان بەرى ۇزىلمەي اتادان-بالاعا جالعاسىپ وسى زامانىمىزعا جەتىپ وتىر. سىبىزعىشىلار اۋلەتىنىڭ مۇراگەرى اتاعى ەلگە جايىلعان كالەك كۇيشى 1958 -جىلى بايان-ولگەي ايماقتىق مۋزىكا-دراما تەاترىنا شاقىرىلىپ قىزمەتكە قابىلدانادى. اتالمىش تەاتردا 40 جىلداي سىبىزعىشى بولىپ قىزمەت اتقارىپ، قازاقتىڭ سىبىزعى ونەرىن الەم ساحانالارىندا تارتىپ، حالىقارالىق دەڭگەيدە ناسيحاتتادى. ونەردەگى ەڭبەگى ەلەنىپ «موڭعوليانىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى» اتاعىمەن ماراپاتتالادى. ونەردە وسىنداي تۇلعانىڭ شاكىرتى بولعانىمدى، وزىمە ۇلكەن باقىت دەپ سانايمىن»، - دەپ جازدى ول Facebook-تە.
كالەك قۇماقاي ۇلى 1930 -جىلى 25-مامىردا قازىرگى بايان-ولگەي ايماعى جەرىندەگى ساقساي وزەنى بويىندا، تاۋتەكە قىزىل دەگەن جەردە، تانىمال كۇيشى قۇماقايدىڭ وتباسىندا ءۇشىنشى بالا بولىپ دۇنيەگە كەلەدى.
ال بايان ولگي ايماعىنىڭ تۇلبا اۋىلىنداعى سەگىز جىلدىق مەكتەپتى بىتىرگەن بوزبالا كالەك ەل اراسىنداعى توي-تومالاقتاردا سىبىزعى تارتىپ، ەلگە كەڭ تانىلا باستايدى. 1958 -جىلى جانادان اشىلعان ايماقتىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنا شاقىرىلىپ، حالىق اسپاپتار وركەسترىنە سىبىزعىشى بولىپ ورنالاسقان. وسى ۇجىمدا قىزمەت اتقارا ءجۇرىپ مۋزىكالىق ءبىلىمىن جەتىلدىرە تۇسەدى. 1960 -جىلى بايان ولگي ايماعىنىڭ 20، تەاتردىڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان ونەر بايقاۋلارىندا ونەر كورسەتىپ ۇلكەن ساحنا تورىندە حالىق قوشەمەتىنە بولەنگەن. ايماقتىڭ تانىمال ونەرپازىنا اينالعان كالەك موڭعوليانىڭ ون سەگىز ايماعىندا، 1965 -جىلى تۋۆا ا س س ر-ىندە، 1967 -جىلى تاۋلى التايدا، 1974 -جىلى قىرعىزستان، پولشا، گەرمانيا، چەحيا جانە رەسەي ساحنالارىندا ونەر كورسەتەدى. 1967 -جىلى تاۋلى التايدا زەرتتەۋشى عالىم ب. سارىبايەۆپەن كەزدەسىپ، ءۇنتاسپاعا سىبىزعى كۇيلەرىن جازىپ بەرەدى. ەلىمىزدىڭ سول كەزدەگى استاناسى الماتىعا كەلىپ، مۋزىكا فەستيۆالدەرىنە قاتىسادى.
ءار جىلدارى «الىستاعى ارمان»، «باقىت قۇشاعىندا»، «التىن زاڭ»، «جايلاۋدا»، بوزداعىم»، «جايما-شۋاق» ت. ب. كۇيلەرىن شىعارادى.
1960 -جىلى ول موڭعوليا مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالادى.
كالەك قۇماقاي ۇلى موڭعولياداعى بىردەن ءبىر كاسىپقوي سىبىزعىشى رەتىندە موڭعوليانىڭ ۇلتتىق حالىق ءان-بي انسامبلى قۇرامىندا شەتەلدەردە ونەر كورسەتكەن. 1970 -جىلى ماسكەۋدە گالا- كونسەرتكە قاتىسىپ، قىرعىزستان، ازەربايجان، تاجىكستانعا بارىپ ونەر كورسەتەدى. 1975 -جىلى ۆارشاۆا، بەرلين، پراگا، بۋداپەشت، كيەۆ، مينسك، ماسكەۋ باعىتى بويىنشا قالالاردى ارالاپ، قازاق سىبىزعىسىن ەۋروپا ساحنالارىندا اۋەلەتەدى.
1993 -جىلى كۇيشى اۋەلدە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زايسان اۋدانىنا قونىس اۋداردى. ءومىرىنىڭ سوڭعى 10 جىلدان استام ۋاقىتىن وسى وبلىستاعى ۇلان اۋدانىنىڭ باياش وتەپوۆ اۋىلىندا وتكەردى.
2021 -جىلى كالەك قۇماقاي ۇلىنا «حالىق «كۇيشىلەر وداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ شەشىمىمەن كۇيشىسى» اتاعى بەرىلدى.
ك. قۇماقاي ۇلىنىڭ موڭعوليادا «اجەن»، 1999 -جىلى الماتىدا «ونەر» باسپاسىنان «سىبىزعى سازى» اتتى كۇيلەر جيناعى جارىق كوردى. ارنايى شاقىرتۋمەن 1998 -جىلى قۇرمانعازىنىڭ 175 جىلدىعىنا وراي الماتىدا وتكەن مەرەيتوي كونسەرتىنە، 2006 -جىلى «كۇي كەرۋەن» فەستيۆالىنە جانە وسكەمەندە وتكەن «ماڭگىلىك مۇرا» التاي- تارباعاتاي كۇي ونەرى فەستيۆالىنە قاتىسقان.
