ءماجىلىس دەپۋتاتى بانكتەردىڭ ارەكەتىنەن حالىق بەلشەسىنەن قارىزعا باتىپ جاتقانىن ايتتى
«وزىق ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە قاراساق، شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىندا بانك سالاسى سەرپىن بەرەتىنىن كورۋگە بولادى. ياعني ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ەلدىڭ دامۋىندا شەشۋشى ءرول اتقارادى. take-profit.org بيرجالىق پورتالىندا الەم ەلدەرىندەگى بانكتەردىڭ پايىزدىق مولشەرى تۋرالى اقپاراتتى تابۋعا بولادى. دەرەك كوزدەرىندە قازاقستان ۇلتتىق بانكىندە جىلدىق پايىز مولشەرى %16,75 (2023 -جىلدىڭ ءساۋىر ايى) ەكەنى كورسەتىلگەن. بۇل رەتتە 159 ەلدىڭ ىشىندە 143- ورىندا تۇرمىز. الەمنىڭ وزىق ەلدەرىن سارالايتىن بولساق، كورەيادا -%3,5، قىتايدا -% 3,65، گەرمانيا - %3,75، انگليادا 4,25 پايىز دەڭگەيىندە بەلگىلەنگەن. شەتەلدەگى قارجىلىق ينستيتۋتتار شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا مۇددەلىلىك تانىتىپ، بيزنەس جوبالاردى كوپتەپ قارجىلاندىرىپ جاتادى. ەندى وزىمىزبەن دەڭگەيلەس پوستكەڭەستىك ەلدەرگە كەلەتىن بولساق، وزبەكستان ۇلتتىق بانكىنىڭ پايىزدىق مولشەرى %14 پايىز قۇراسا، قىرعىزستاندا - %13، تاجىكستاندا - %10، ءازىربايجاندا %9 پايىز دەڭگەيىندە»، - دەدى ا. قۇسپان ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان سمايىلوۆتىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، ەلىمىزدەگى بانكتەردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسى تىم جوعارى.
«ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، پايىزدىق مولشەرلەمەنىڭ جوعارى بولۋى نارىقتاعى تاۋار مەن قىزمەت باعاسىنىڭ نەگىزسىز وسۋىنە اكەپ سوعادى. ولاي بولسا، ەلدەگى قىمباتشىلىققا بانكتەر دە جاۋاپتى دەگەن ءسوز. ق ر قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، ۆ ت ب بانك پەن «Bereke bank» ا ق جىلدىق پايىزدىق ستاۆكاسى%21,5 پايىزدى قۇرادى. «بانك سەنتركرەديت» ا ق -%23,6 پايىز، «ەۋرازيالىق بانك» ا ق - %23,7 پايىزدى، «Kaspi bank» ا ق - %24,4 پايىز، Home credit bank» ا ق %28,5 پايىز كولەمىندە كرەديت بەرەدى. بۇعان بانكتەردىڭ ساقتاندىرۋ جانە تاعى باسقا مىندەتتەرىن قوسىڭىز. سوندا تۇتىنۋشىلار كرەديتتى 4-5 -جىلعا راسىمدەگەن جاعدايدا، بانكتكە قارىزدى ەكى- ءۇش ەسە قوسىپ قايتارادى. بۇل دەگەنىڭىز، حالىقتى قاناۋمەن تەڭ»، - دەدى دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا، وسىنىڭ سالدارىنان يپوتەكالىق جانە اۆتوكرەديتتەر %25 پايىزعا دەيىن، ال قاراپايىم ادامدار الىپ جاتقان كەپىلسىز كرەديتتى %56 پايىزعا دەيىن كوتەرىپ، حالىقتىڭ بەلشەسىنەن قارىزعا باتىرىپ وتىر.
«ەل اراسىندا مەملەكەت كرەديتتى كەشىرەدى ەكەن دەگەن اڭگىمە جەلدەي ەسىپ ءجۇر. نەگە؟ ويتكەنى كرەديتىن تولەي الماي وتىرعان ادامدار كوپ. «مەملەكەتتىك كرەديتتىك بيۋرو» ا ق- نىڭ 2023 -جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا جۇرگىزگەن ستاتيستيكاسىنا ساي 7,5 ميلليون قازاقستاندىقتىڭ قارىزى وتەلمەگەن، بۇل ەلدەگى ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىقتىڭ%77 پايىزىن قۇرادى. ەلدىڭ 1,5 ميلليون تۇرعىنى نەسيە بويىنشا تولەمدى 90 جانە ودان كوپ كۇنگە كەشىكتىرىپ تولەگەن. ءبىز الەم ەلدەرىنىڭ قارجىلىق، ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن زەردەلەپ، قازاقستان ۇلتتىق بانكىندە جىلدىق پايىز مولشەرىن (بازالىق ستاۆكانى) تومەندەتۋدى ۇسىنامىز. اينالىپ كەلگەندە، حالىقتىڭ تۇرمىستىق جاعدايىن وڭالتۋدىڭ ناقتى قادامى بولار ەدى. ەكونوميكالىق بەلسەندى جاستاردىڭ قارجى سالاسىنداعى ساۋاتىن كوتەرۋ باعىتىندا ۇكىمەت ءتيىستى باعدارلاماردى دايىنداپ، جاڭا جوبالاردى جاساۋ قاجەت. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى، اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن قارجىلاندىرۋدىڭ وڭتايلى جولدارىن پىسىقتاعان ءجون»، - دەدى ابزال قۇسپان.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي، بيىل مامىر ايىنىڭ سوڭىندا ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى%16,75 دەڭگەيىندە ساقتاۋ تۋرالى شەشىمىن ءتۇسىندىردى.
