كەڭەس وداعى كەزىندەگى قيلى-قيلى قىزىقتار مەن شىجىقتار
بۇدان قۇلاقتانعان ستالين مىسقىلداپ تۇرىپ بىلاي دەپ سۇراپتى: «ءيا، وتاندى سوندا قانشاعا ساتپاقسىڭدار؟». وسىدان كەيىن جاڭا كولىكتىڭ اتى ىلە-شالا «پوبەدا» دەپ اۋىستىرىلادى.
***
كەڭەس وداعىندا اجەتحانا قاعازى ادەتتەگىدەي تاپشى بولدى. ونى ساتىپ العىسى كەلگەندەر ۇزىن-سونار كەزەككە تۇراتىن. قولى جەتكەندەر كوپتەپ قارپىپ قالۋعا تىرىسادى. (ول كەزدە ءبىر ادامعا تاۋاردى شەكتەپ بەرەتىن). اجەتحانا قاعازىنىڭ جيىرماعا جۋىق وراماسىن العان كەيبىر «قولى ۇزىن» ادامدار ونى جىپكە ءتىزىپ، موينىنا اسىپ الاتىن. سوسىن قۋانىشى قوينىنا سىيماعاندار الگى تىزبەگىمەن بۇكىل كوشەنى باسىپ وتەتىن. بۇعان ەشكىم تاڭعالمايدى. بار بولعانى «قايدان الدىڭىز؟» دەپ سۇرايتىن.
***
1936- جىلى بۇكىل كەڭەس وداعىنىڭ گازەتتەرىندە كىشكەنتاي قىزدىڭ ستاليننىڭ قولىندا گۇل ۇستاپ تۇرىپ تۇسكەن فوتوسۋرەتى جاريالاندى. الگى فوتوسۋرەتتىڭ استىندا «جولداس ستالينگە ءبىزدىڭ باقىتتى بالالىق شاعىمىز ءۇشىن ۇلكەن راحمەت!» دەگەن جازۋى بولدى. كەيىن وسى سۋرەتتى پلاكاتقا دا باسىپ شىعارىپ، مۇسىندەر دە جاسايدى.
ال ستاليننىڭ قولىندا تۇرىپ سۋرەتكە تۇسكەن قىزدىڭ ەسىمى ەنگەلسينا ەكەن. (ەنگەلستىڭ قۇرمەتىنە قويىلعان). بۋريات-موڭعول اۆتونومياسىنىڭ مينيسترلەرىنىڭ ءبىرى بولعان ونىڭ اكەسىن 1937- جىلى جاپون تىڭشىسى دەگەن جالامەن قاماۋعا الىپ، ارتىنان اتىپ تاستايدى. قازاقستانعا جەر اۋدارىلعان شەشەسى دە كوپ ۇزاماي بەلگىسىز جاعدايدا كوز جۇمعان. كەيىن جەتىم قالعان شىناشاقتاي قىزدى اعاسى اسىراپ الىپتى. كەڭەستىك «باقىتتى بالالىق شاقتىڭ» كەيبىر قىرى وسىنداي بولاتىن.
***
1945- جىلعى 24- ماۋسىمداعى جەڭىس پارادى كەزىندە اسكەريلەر ءبىر ءيتتى وزدەرىمەن بىرگە الاڭنان كوتەرىپ الىپ وتەدى. الگى ءيت ستاليننىڭ ۇستىنە ىلگەن شينەلىندە جاتتى. بۇل ۇرىس الاڭىن مينادان تازالاعان ساپەرلارعا تالاي مارتە كومەكتەسكەن ارنايى ۇيرەتىلگەن ءيت بولاتىن. اتى جولبارىس ەكەن. (قۇجاتتا دجۋلبارس دەپ جازىلعان). ەۋروپانىڭ جەرىندە وتكەن سوعىستىڭ سوڭعى كۇندەرىندە 7468 مينا مەن 150 سنارياد وسى جولبارىستىڭ كومەگى-مەن تابىلادى. سوسىن ماسكەۋگە وتەتىن جەڭىس پارادىنا ازعانتاي ۋاقىت قالعاندا جولبارىس اۋىر جارالانىپ، اسكەري يتتەرمەن بىرگە جەڭىس شەرۋىنە قاتىسا المايتىن بولىپ قالادى. بۇنى ەستىگەن ستالين ءيتتى ءوز شينەلىنە سالىپ قىزىل الاڭمەن الىپ ءوتۋدى بۇيىرعان ەكەن.
«قازاقستان زامان» گازەتى
