ارال تەڭىزىندە بالىق جاپپاي قىرىلۋى مۇمكىن - دەپۋتات
استانا. قازاقپارات - ارال تەڭىزىندە سۋدىڭ تۇزدىلىعى كوبەيسە، بالىق جاپپاي قىرىلادى. بۇل تۋرالى ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات مارحابات جايىمبەتوۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«قازىرگى كەزدە سولتۇستىك ارال تەڭىزىنىڭ تارتىلۋ جاعدايى ءوڭىر حالقىن قاتتى الاڭداتىپ وتىر. كەيىنگى 12 جىل ىشىندە تەڭىز كولەمى 8,5 ميلليارد تەكشە مەترگە ازايعان. ياعني، ۇشتەن بىرىنەن ايىرىلدى. سۋى تارتىلعان تەڭىزدىڭ ورنىنان كوتەرىلگەن تۇز بۇكىل ورتالىق ازيا ەلدەرىنە زيانىن تيگىزەتىن ەكولوگيالىق اپاتقا اينالدى. سالدارىنان سۋدىڭ تۇزدىلىعى 8 دەن 13 گرام/ليترگە ارتقان. ال ەگەر سۋدىڭ تۇزدىلىعى 15 گرام/ليترگە جەتسە، بالىق جاپپاي قىرىلا باستايدى. 2020-2021-جىلدارى ارال اۋدانىنىڭ اۋماعىندا قۋاڭشىلىق بەلەڭ الىپ، 95 پايىز جايىلىمعا ءشوپ شىقپاي، جاۋىن-شاشىن مۇلدەم بولماعان. ونىڭ ۇستىنە، تەڭىزگە سىرداريا وزەنى ارقىلى قۇياتىن سۋ كولەمى كۇرت ازايدى»، - دەدى م. جايىمبەتوۆ ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكلياردىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا، تەڭىزدىڭ تارتىلۋى سالدارىنان 3 مىڭعا جۋىق بالىقشى كۇندەلىكتى ناپاقاسىنان ايىرىلىپ، 9 بالىق وڭدەۋ زاۋىتى مەن 14 شاعىن سەحتىڭ ۋاقىتشا توقتاپ قالۋ قاۋپى بار.
«تەڭىزگە جىل سايىن كەمىندە 3 ميلليارد تەكشە مەتر سۋ ءتۇسۋى قاجەت. الايدا، تەڭىزگە سۋدىڭ ءتۇسۋى، اسىرەسە ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭدە قالدىق پرينتسيپى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. وسىعان وراي، «AMANAT» پارتياسى ارالدى الاڭداتاتىن بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا تولىق شەشىمىن تابۋ ءۇشىن كەلەسى ءىس-شارالار ىسكە اسىرىلۋ قاجەت دەپ سانايدى.
بىرىنشىدەن، وزبەكستان، قىرعىزستان، تاجىكستان مەملەكەتتەرىمەن ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭدە تەڭىزگە بولەك سۋ ليميتىن بەلگىلەۋ جونىندە جانە فارحاد سۋ تورابىنان تومەنگە سانيتارلىق سۋ جىبەرۋ ماسەلەسى بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ، ىنتىماقتاستىقتى ۇزاق جىلدارعا جوسپارلاۋعا قول جەتكىزۋ كەرەك.
ەكىنشىدەن، مەملەكەتارالىق كەلىسىمدى «كەپىلدەندىرىلگەن كەلىسىم» ستاتۋسىن بەرۋگە قاتىسۋ ماڭىزدى. سەبەبى، ارال تەڭىزىنە بولىنگەن ليميتتىڭ ساقتالۋىن جانە ورىندالۋىن باقىلاپ وتىرعان ەشقانداي ورگان جوق دەۋگە دە بولادى. «قاراوزەك» ارناسى بويىنداعى كولدەر جۇيەسىندە 1 ميلليارد تەكشە مەترگە جۋىق قىسقى-كوكتەمگى تاسقىن سۋدى جيناقتاۋ مۇمكىندىگى بار. ول ءۇشىن قاراوزەك ارناسىنىڭ بويىنداعى 3 سۋ توسپاسىن قالپىنا كەلتىرۋ ماڭىزدى»، - دەدى دەپۋتات.
ونىڭ پايىمىنشا، «وڭىرلىك دامىتۋ جانە ارال تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىن قالپىنا كەلتىرۋ» جوباسىنا دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ قايتارىمسىز گرانتى ەسەبىنەن (1,5 ميلليون ا ق ش دوللارى) سولتۇستىك ارال تەڭىزىنىڭ اۋماعىن ۇلعايتۋدىڭ نۇسقالارى بويىنشا ءتيىمدى شەشىم جاساپ، جوبانى جالعاستىرۋ بويىنشا ۋاكىلەتتى ورگاندار ءتيىستى شارالار قابىلداعان ءجون.