الماتىدا جاستار اراسىندا ەنەرگەتيكالىق سۋسىننان اسقازان اۋرۋى ورشىگەن
بۇل تۋرالى 4№ قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ جوعارى ساناتتى دارىگەرى، س. اسفەندياروۆ اتىنداعى قاز ۇ م ۋ 1№ حيرۋرگيالىق اۋرۋلار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى ابىلاي بايماحانوۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، كەيىنگى كەزدە اسقازان اۋرۋىنا شالدىققان ناۋقاستار سانى ارتقان. بۇدان باسقا ءتۇرلى دياگنوزبەن تۇسكەن پاتسيەنتتەر دە بار. ماماندار كەيبىر اۋرۋدى دەر كەزىندە انىقتاۋ قيىنعا بولعاندىقتان حيرۋرگيالىق دياگنوستيكالىق ءادىستى قولدانىپ جاتقانىن ايتادى.
«كلينيكامىزدىڭ جەدەل حيرۋرگيا بولىمشەسىنە ناۋقاستار كۇن سايىن قابىلدانادى. كەيىنگى كەزدە جاستار اراسىندا اسقازان اۋرۋلارىنا شالدىققاندار ءجيى انىقتالىپ وتىر. ناقتىراق ايتساق، اسقازان ويىق جاراسى مەن اسقازاننان قان كەتۋدىڭ اۋىر ءتۇرى. سونداي-اق قابىلداۋ بولىمىنە ءىشتىڭ تۇسىنىكسىز اۋرۋى، جۇيكە قوزۋى، مازاسىزدانۋ جانە جۇرەك اينۋى مازالاعان ناۋقاستار دا جۇگىنەدى. مۇنىڭ ءبارى ابدومينالدى اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋدا قيىندىق تۋدىرادى. سوندىقتان حيرۋرگتار اۋرۋدى انىقتاۋ ءۇشىن دياگنوستيكالىق لاپاروسكوپياعا جۇگىنەتىن ساتتەرى بولادى»، - دەيدى پروفەسسور ابىلاي بايماحانوۆ.
قابىلداۋعا كەلگەن ءار اداممەن سويلەسىپ، زەرتتەۋ جۇرگىزگەن كەزدە، كوبى كۇنىنە 3-4 قۇتى ەنەرگەتيكالىق سۋسىن ىشكەنىن ايتقان. ال دارىگەرلەر گازدالعان سۋسىن قۇرامىنداعى شامادان تىس قانتتان اسقازان تىتىركەنىپ، اۋىرسىنۋى جانە بۇل مەتەوريزمگە اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى.
«ەنەرگەتيكالىق سۋسىننىڭ قۇرامىنداعى كوفەين اۋىر گاستريتكە شالدىقتىرۋى مۇمكىن. سالدارىنان اسقازان، ىشەكتە قابىنۋ، اۋىرسىنۋ پايدا بولىپ، ەروزيا جانە قان كەتۋ بەلگىلەرى انىقتالىپ جاتادى. بۇگىندە ءاربىر ءجاسوسپىرىم ەنەرگەتيكالىق سۋسىندى كەز كەلگەن ساۋدا نۇكتەسىنەن ساتىپ الا الادى. وسكەلەڭ ۇرپاق ەنەرگەتيكالىق سۋسىننىڭ زيانى تۋرالى ءبىلۋى كەرەك»، - دەپ ءتۇسىندىردى دارىگەر.
مامان اتا-انالارعا بالالارىن باقىلاۋعا الۋعا كەڭەس بەردى. سونىمەن قاتار جاس وسپىرىمدەر دە «ءبىرىنشى بايلىق - دەنساۋلىق» ەكەنىن ەسكەرگەنى ءجون.
ايتا كەتەيىك، ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، قازاقستاندا 11-15 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەردىڭ شامامەن %45 ەنەرگەتيكالىق سۋسىن ىشكەن. ال كامەلەتكە تولماعانداردىڭ شامامەن %3 كۇن سايىن ىشەدى ءارى بۇل كورسەتكىش جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. بالالاردىڭ 17,5 پايىزى ەنەرگەتيكالىق سۋسىندى اپتاسىنا بەس-التى رەت تۇتىنادى. ساۋالناماعا قازاقستاننىڭ 20 وڭىرىنەن 11-15 جاس ارالىعىنداعى 8,5 مىڭنان استام وقۋشى قاتىسقان.
